Η πρόταση για τη «Δημοκρατία της Μακεδονίας του Ιλιντεν» (την πατρότητα της οποίας μάλλον πρέπει να αποδώσουμε στον υπουργό Εξωτερικών Νίκολα Ντίμιτροφ), απορρίφθηκε από την αντιπολίτευση και των δύο χωρών, τόσο γρήγορα, που δεν της άφησαν κανένα περιθώριο για να συζητηθεί ψύχραιμα.
Αν και αποτελεί πλέον καμένο χαρτί, θα έπρεπε να είχαμε εκτιμήσει ότι με αυτή την πρόταση, τα Σκόπια αποδέχονται το erga omnes και τη συνταγματική αλλαγή, δύο κόκκινες γραμμές της Αθήνας, θέτουν τέλος στον εξαρχαϊσμό της πολιτικής Γκρούεφσκι και διαχωρίζουν τη θέση τους από την υφαρπαγή της ιστορικής κληρονομιάς της (ελληνικής) αρχαίας Μακεδονίας, με τον πρωθυπουργό Ζόραν Ζάεφ να δηλώνει ότι η χώρα του σέβεται την πολιτιστική κληρονομιά του ελληνικού λαού και τα υφιστάμενα σύνορα και δεν έχει καμία εδαφική βλέψη απέναντι στην Ελλάδα. Αυτά όλα θα μπορούσαν να διατυπωθούν και με διεθνή συμφωνία που θα κατετίθετο στον ΟΗΕ.
Ομως, για την ελληνική αντιπολίτευση, αυτά όλα είναι υποδεέστερα του αλυτρωτισμού που υποκρύπτει η ονομασία, αν και ακόμη κι αυτό είναι μια εκτίμηση, που έχει βάση, αλλά δεν είναι απόλυτη. Θα πρέπει ωστόσο να αναρωτηθούμε αν φοβόμαστε πράγματι ότι μια μικρή χώρα, με πληθυσμό 2,1 εκατομμύρια κατοίκους από τους οποίους μόλις 1,4 εκατ. Σλαβομακεδόνες, με σχεδόν ανύπαρκτη στρατιωτική ισχύ, μπορεί να απειλήσει την Ελλάδα (αλλά και τη Βουλγαρία) με κατάληψη των εδαφών μας.
Ή μήπως θα είμαστε ικανοποιημένοι αν η γειτονική χώρα και ο λαός της δεν υπήρχαν καν, αν ονομαζόταν η «Μακεδονία του τίποτα», αν οι κάτοικοί της έλεγαν μια μέρα ότι «δεν έχουμε δική μας ταυτότητα, γλώσσα, είμαστε απάτριδες, αόρατοι, ανύπαρκτοι», για να ικανοποιηθεί το όλον που απαιτούμε, ικανοποιώντας έναν συμβιβασμό όπου θα πάρουμε τα πάντα εμείς και δεν θα δώσουμε τίποτα σε μια χώρα που ήδη αναγνωρίζεται από 133 κράτη (μεταξύ των οποίων οι ΗΠΑ, Ρωσία, Κίνα, η «αδελφή» μας Σερβία και ο σύμμαχός μας το Ισραήλ) με το συνταγματικό της όνομα, Δημοκρατία της Μακεδονίας σκέτο (που υποκρύπτει το όλον της Μακεδονίας, έχει αλυτρωτισμό και συγχέεται με την αρχαία ελληνική Μακεδονία επίσης).
Ομως η αστραπιαία απόρριψη της Ilindenska Macedonia δεν ήρθε μόνο από την ελληνική αντιπολίτευση. Ο Ζόραν Ζάεφ αντιμετώπισε κι αυτός μία από τα ίδια, αν και με μικρότερη φόρτιση. Η μόνη διαφορά από την Ελλάδα ήταν ότι τον υποστήριξε ο κυβερνητικός του εταίρος, το αλβανικό DUI, ενώ εδώ ο Τσίπρας δεν έλαβε την αντίστοιχη υποστήριξη από τους ΑΝ.ΕΛΛ. Ομως, η υποστήριξη του DUI δεν αρκεί για να βγουν τα κουκιά στη Βουλή, όπου απαιτείται ενισχυμένη πλειοψηφία για τη συνταγματική αλλαγή.
Η αντιπολίτευση του VMRO-DPMNE αρνήθηκε να συναινέσει σε αλλαγή της συνταγματικής ονομασίας της χώρας με το -κατά την ελληνική αντιπολίτευση αλυτρωτικό- όνομα Republic of Ilindenska Macedonia. Ούτε οι εθνικιστές της ΠΓΔΜ υιοθετούν το Ilindenska, αλλά αυτό την ελληνική αντιπολίτευση την αφήνει αδιάφορη.
Επίσης, ένα μικρό αριστερό κόμμα απειλεί τον Ζάεφ με παραπομπή σε δίκη με το σκεπτικό ότι διαπραγματεύεται το «Αγιο δισκοπότηρο» και οι ρωσόφιλοι φωνάζουν ότι όλα αυτά γίνονται για να μπει η χώρα στο ΝΑΤΟ και αντιδρούν σε αλλαγή ονόματος για να μη βρεθεί λύση.
Χθες, ο Νίκολα Ντίμιτροφ τόλμησε να πει μια πικρή αλήθεια. Οτι οι δυνάμεις στις δύο χώρες που αγωνίζονται για συμβιβασμό βρίσκονται στην ίδια πλευρά και έχουν απέναντί τους τις δυνάμεις που αντιδρούν και οι οποίες δεν θα είναι ικανοποιημένες με καμία λύση «ακόμα και αν πρόκειται για λύση που συζητούσαν όταν ήταν στην εξουσία».
Σε παρόμοιο μήκος κύματος ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Δημήτρης Τζανακόπουλος, μιλώντας χθες στο ραδιόφωνο του «Real», επέκρινε την αντιπολίτευση ότι δεν λειτουργεί εποικοδομητικά και ειδικά για τη Νέα Δημοκρατία παρατήρησε ότι «ψάχνει να βρει λόγους για να μην αναλάβει την ευθύνη που της αναλογεί».
Αν και πλέον πρέπει να θεωρείται παρελθόν η «Δημοκρατία της Μακεδονίας του Ιλιντεν», ο Ζόραν Ζάεφ δήλωσε χθες από τα Σκόπια ότι το όνομα αυτό δεν έχει απορριφθεί από την κυβέρνησή του και θα άξιζε να διερευνηθεί κατά πόσον μπορεί να αποτελέσει τη λύση.
Ομως, ταυτόχρονα επισήμανε ότι το όνομα αυτό είναι πακέτο με το erga omnes και την αλλαγή του Συντάγματος και ότι αυτό δεν θα ισχύσει για άλλο όνομα που τυχόν προκριθεί, απαντώντας στην ανακοίνωση του γραφείου του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα με την οποία η Αθήνα έσπευσε να καλωσορίσει «την αποδοχή από πλευράς ΠΓΔΜ ότι λύση στο ονοματολογικό δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς την υιοθέτηση ονομασίας erga omnes».
Χθες επίσης, ο Νίκολα Ντίμιτροφ, μιλώντας στον τηλεοπτικό σταθμό «1TV», υπερασπίστηκε την πρόταση «Ιλιντεν» αναφέροντας ότι είναι χρονικός προσδιορισμός, που κάνει σαφή διάκριση με την ελληνική περιοχή της Μακεδονίας, και υπογράμμισε ότι ύστερα από τόσα χρόνια που διαρκεί το πρόβλημα και έπειτα από τόσους μήνες διαπραγματεύσεων, δεν θα ήταν υπεύθυνο οι δύο πλευρές να σηκώσουν τα χέρια τόσο γρήγορα. «Πρέπει να εξηγήσουμε αυτή τη λύση, να την υπερασπιστούμε, να προσπαθήσουμε να πείσουμε τον λαό μας. Εμείς το κάναμε», ανέφερε ο Νίκολα Ντίμιτροφ.
Ο κ. Ντίμιτροφ σημείωσε επίσης ότι μετά την απόρριψη από την Ελλάδα της πρότασης «Ιλιντεν» οι δύο χώρες θα επιστρέψουν εκεί όπου είχαν μείνει, δηλαδή στις συνομιλίες για το εύρος χρήσης και διευκρίνισε ότι η πρόταση για «Republika Ilindenska Makedonija» για όλες τις χρήσεις με αλλαγή του Συντάγματος είναι ένα ολοκληρωμένο πακέτο, από το οποίο δεν μπορεί να αφαιρεθεί ένα στοιχείο, διότι τότε θα καταρρεύσει.
Εξήγησε ότι ο προσδιορισμός που θα επιλεγεί στο νέο όνομα και το εύρος χρήσης του νέου ονόματος συνδέονται, με την έννοια ότι αν το εύρος χρήσης είναι περιορισμένο υπάρχει μεγαλύτερη ευελιξία στον προσδιορισμό και, αντίθετα, αν υπάρχει το μέγιστο εύρος χρήσης, δεν υπάρχει ευελιξία στον προσδιορισμό. «Δεν μπορείτε να πείτε δεν μου αρέσει ο προσδιορισμός, το υπόλοιπο πακέτο είναι εντάξει», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Οι υπουργοί Εξωτερικών Ελλάδας και ΠΓΔΜ θα συναντηθούν στη Νέα Υόρκη, παρουσία του Μάθιου Νίμιτς, την Πέμπτη και την Παρασκευή.
