Επιστροφή στις προτάσεις Νίμιτς

Μόλις δύο εικοσιτετράωρα χρειάστηκαν για να αναληφθεί ο Προφήτης Ηλίας («Iliden») από το τραπέζι της διαπραγμάτευσης στους ουρανούς. H πρόταση του πρωθυπουργού της ΠΓΔΜ, Ζόραν Ζάεφ, για το ονοματολογικό («Μακεδονία του Ιλιντεν»), την οποία κατέθεσε στον Αλέξη Τσίπρα στη Σόφια, θεωρείται πως έχει καεί μετά τις αρνητικές αντιδράσεις, τόσο στα Σκόπια όσο και στην Αθήνα.

Ο πρωθυπουργός ενημέρωσε πρώτα τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας το πρωί του Σαββάτου και στον διάλογο μπροστά στις κάμερες σημείωσε την ανάγκη μίας λύσης η οποία θα αντέξει στον χρόνο, με αμοιβαία αποδεκτή ονομασία για όλες τις χρήσεις στο εσωτερικό και το εξωτερικό της ΠΓΔΜ, με αναθεώρηση του Συντάγματος και εξάλειψη του αλυτρωτισμού, ώστε να φύγουν τα εμπόδια ανάμεσα στους δύο λαούς.

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας απάντησε ότι μπορεί οι πολιτικές δυνάμεις να έχουν τις διαφορές τους, θεμιτές και φυσικές σε μια πραγματική Δημοκρατία, ωστόσο στα εθνικά θέματα απαιτείται εθνική συναίνεση. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο κ. Παυλόπουλος απέρριψε την πρόταση «Republica Ilidenska Makedonija», ενώ την ίδια ώρα ο πρόεδρος της ΠΓΔΜ, Γκιόργκι Ιβάνοφ, μετά τη συνάντησή του με τον κ. Ζάεφ, επιφυλάχθηκε να απαντήσει δημοσίως, αν και πληροφορίες τον φέρουν να μην είναι θετικός, καθώς ζήτησε να μείνει η διαπραγμάτευση μέσα στο πλαίσιο του ΟΗΕ, επισήμανση που παίρνει αποστάσεις από τις διμερείς συνομιλίες, όπου και διατυπώθηκε η πρόταση «Iliden».

Αμέσως μετά τη συνάντησή του με τον πρόεδρο Ιβάνοφ, ο κ. Ζάεφ δήλωσε ότι η κυβέρνησή του αποδέχεται τη χρήση του νέου ονόματος erga omnes, όμως προτείνει η εφαρμογή του να ολοκληρωθεί σε βάθος χρόνου, μετά την έναρξη και πριν από το τέλος της ενταξιακής διαδικασίας της ΠΓΔΜ στην Ε.Ε. Ο κ. Ζάεφ τόνισε ότι η χώρα του δεν έχει βλέψεις ούτε και εδαφικές διεκδικήσεις απέναντι στην Ελλάδα.

Κατά της αλλαγής του συνταγματικού ονόματος της χώρας τάχθηκε το VMRO-DPMNE, μετά τη συνάντηση του προέδρου του κόμματος Χριστιαν Μίτσκοτσκι με τον Ζόραν Ζάεφ. Οι έδρες που έχει στη Βουλή της ΠΓΔΜ το εθνικιστικό κόμμα μπλοκάρουν τη συνταγματική αναθεώρηση, η οποία απαιτεί αυξημένη πλειοψηφία.

Το γραφείο του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα σχολίασε τις δηλώσεις Ζάεφ: «Καλωσορίζουμε την αποδοχή από πλευράς ΠΓΔΜ ότι λύση στο ονοματολογικό δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς την υιοθέτηση ονομασίας erga omnes και ενθαρρύνουμε τους γείτονές μας να συνεχίσουμε από κοινού να εργαζόμαστε για εξεύρεση κοινά αποδεκτής ονομασίας με γεωγραφικό ή χρονικό προσδιορισμό, όπως ακριβώς προβλέπει και η δέσμη προτάσεων που έχει κατατεθεί από τον ειδικό απεσταλμένο του ΟΗΕ, κ. Μάθιου Νίμιτς».

Τα πέντε ονόματα

Στο σχόλιο του Μεγάρου Μαξίμου επισημαίνεται ότι η λύση καθώς και οι προβλέψεις κατά του αλυτρωτισμού πρέπει να κατοχυρωθούν με συνταγματική αναθεώρηση. Το σχόλιο αυτό σηματοδότησε και την επιστροφή της διαδικασίας στο πλαίσιο των προτάσεων Νίμιτς και έθεσε τέλος στη συζήτηση περί «Iliden».

Να υπενθυμίσουμε ότι ο κ. Νίμιτς έχει προτείνει πέντε εναλλακτικά ονόματα, Δημοκρατία της Νέας Μακεδονίας, Βόρειας Μακεδονίας, Ανω Μακεδονίας, Μακεδονίας του Βαρδάρη και Δημοκρατία της Μακεδονίας (Σκόπια), όνομα το οποίο έχει απορριφθεί από την ελληνική πλευρά.

Νωρίτερα, το «Μακεδονία του Ιλιντεν» είχε απορριφθεί κατηγορηματικά από τη Νέα Δημοκρατία, θέση που εξέφρασε ο Κυριάκος Μητσοτάκης στον Αλέξη Τσίπρα στην τηλεφωνική τους επικοινωνία και διατυπώθηκε και με ανακοίνωση του κόμματος στην οποία επισημαίνεται: «Οποιαδήποτε αναφορά του Ιλιντεν στο όνομα της γειτονικής χώρας, όχι μόνον δεν θέτει τέλος στον αλυτρωτισμό των Σκοπίων, αλλά αντιθέτως τον επιβεβαιώνει και τον ενισχύει. Γι’ αυτό είναι απαράδεκτο ακόμη και να τίθεται προς συζήτηση».

Την απόλυτη διαφωνία της εξέφρασε και η πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Φώφη Γεννηματά, ενώ αρνητικός ήταν και ο Ευάγγελος Βενιζέλος. Η άρνηση του ΠΑΣΟΚ στο «Iliden» ήταν και η χαριστική βολή στην πρόταση Ζάεφ. Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Αλέξης Τσίπρας είπε στην επικεφαλής του Κινήματος Αλλαγής ότι η κυβέρνηση δεν έχει δεχτεί τη συγκεκριμένη ονομασία και ότι για τον ίδιον αυτό που προέχει είναι οι προϋποθέσεις (erga omnes – Σύνταγμα) και όχι το όνομα. Από την πλευρά του, ο επικεφαλής του Ποταμιού, Σταύρος Θεοδωράκης, εξέφρασε τις επιφυλάξεις του, ενώ αρνητικοί ήταν τόσο το ΚΚΕ όσο και η Ενωση Κεντρώων.

Στην ομιλία του στην Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ ο Αλέξης Τσίπρας χαρακτήρισε την τακτική της αντιπολίτευσης κατά τη διάρκεια της πεντάμηνης διαπραγμάτευσης «οπορτουνιστική» και «καιροσκοπική», δήλωσε ότι θα συνεχιστεί η προσπάθεια με την ελπίδα ότι μπορούμε να καταλήξουμε σε μια βιώσιμη συμφωνία και κατέληξε κάνοντας έκκληση να μη χαθεί «αυτή η ιστορική ευκαιρία».

Επικοινωνία με Πενς

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Αλέξης Τσίπρας επικοινώνησε τηλεφωνικά με τον Ζόραν Ζάεφ, στον οποίο μετέφερε την αντίδραση που εισέπραξε από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και τα ελληνικά πολιτικά κόμματα στην πρόταση «Iliden», με τους δύο πρωθυπουργούς να επιβεβαιώνουν την ανάγκη συνέχισης του διαλόγου και των διαπραγματεύσεων.

Ο πρωθυπουργός είχε επίσης το Σάββατο τηλεφωνική επικοινωνία με τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ, Μάικ Πενς, ο οποίος του μετέφερε ότι στηρίζει τις προτάσεις του Μάθιου Νίμιτς για την εξεύρεση λύσης. Από τον Λευκό Οίκο ανακοινώθηκε ότι ο αντιπρόεδρος Πενς εξέφρασε στον κ. Τσίπρα την εκτίμησή του για τον ηγετικό ρόλο που έχει διαδραματίσει, μαζί με τον Ζόραν Ζάεφ, στις προσπάθειες επίλυσης της μακρόχρονης διένεξης του ονοματολογικού και υπογράμμισε ότι «οι δύο πλευρές έχουν μια ιστορική ευκαιρία να επιλύσουν αυτό το ζήτημα και ότι ο χρόνος πρέπει ληφθεί υπόψη».

Μετά από αυτές τις καταιγιστικές εξελίξεις, τη σκυτάλη της διαπραγμάτευσης αναλαμβάνουν και πάλι οι υπουργοί Εξωτερικών, Νίκος Κοτζιάς και Νίκολα Ντιμιτρόφ, οι οποίοι θα συναντηθούν την Πέμπτη και Παρασκευή στη Νέα Υόρκη, παρουσία του προσωπικού απεσταλμένου του γ.γ. του ΟΗΕ, Μάθιου Νίμιτς.

Ο κ. Κοτζιάς πραγματοποιεί επίσκεψη στις ΗΠΑ, όπου θα έχει σειρά πολύ σημαντικών συναντήσεων, μεταξύ των οποίων σήμερα στην Ουάσινγκτον με τον Αμερικανό ομόλογό του, Μάικ Πομπέο, και αύριο με τον σύμβουλο Εθνικής Ασφαλείας, Τζον Μπόλτον.