Ενας νέος διεθνής θεσμός με παγκόσμια ακτινοβολία, το Φόρουμ των Αρχαίων Πολιτισμών (GC10), εγκαινιάστηκε χθες στην Αθήνα, μια ελληνική πρωτοβουλία που φέρνει κοντά δέκα κράτη από τέσσερις ηπείρους (Ελλάδα, Κίνα, Αίγυπτος, Ιράν, Ιράκ, Ιταλία, Βολιβία, Περού, Ινδία και Μεξικό), που αντιπροσωπεύουν το 40% του παγκόσμιου πληθυσμού και έχουν κοινό χαρακτηριστικό την επικαιρότητα του πολιτισμού τους στη σύγχρονη εποχή.
Οι εργασίες της διάσκεψης άνοιξαν με ομιλία του Προέδρου της Δημοκρατίας, Προκόπη Παυλόπουλου, ο οποίος τόνισε ότι «οι πολιτισμοί παρακμάζουν όταν αποκόβονται από τις αξίες πάνω στις οποίες θεμελιώθηκαν», μια έμμεση αναφορά στη σημερινή ευρωπαϊκή πραγματικότητα, και επεσήμανε ότι «οι ευρωπαϊκοί λαοί είμαστε αποφασισμένοι να μην αφήσουμε να περάσουν αυτοί που απεργάζονται τη διάλυση της Ευρώπης».
Ο Νίκος Κοτζιάς υπογράμμισε στην ομιλία του: «Είμαστε πολιτισμοί που συνδιαμορφώσαμε, κατά τον καλύτερο τρόπο, τον σημερινό κόσμο. Θέλουμε να συνεργαστούμε για το κοινό καλό, για την κοινή ευημερία, όχι για να διαχωρίσουμε τον εαυτό μας από τους άλλους.
Αλλά για να κάνουμε ακόμα πιο ηχηρό το μήνυμα της ειρήνης που εκπέμπει ο πολιτισμός. Προτιμούμε τον διάλογο από τον φανατισμό, τον εκπολιτισμό από τις τρομοκρατικές ενέργειες, προτιμάμε να ανασύρουμε τη σοφία των λαών μας μέσα από το παρελθόν και να σφραγίσουμε το μέλλον».
«Ο πολιτισμός», είπε ο Ελληνας υπουργός Εξωτερικών, «είναι επίσης για εμάς και ήπια ισχύς και οικονομικός παράγοντας», ενώ χαρακτήρισε το εγχείρημα ως μεγάλη πολιτική ευκαιρία, που ανοίγει τον δρόμο για νέες διπλωματικές συμμαχίες.
Βασικός στόχος της ελληνικής διπλωματίας είναι η οικοδόμηση θετικής ατζέντας συνεργασίας στις διεθνείς σχέσεις, στο πλαίσιο μιας πολυδιάστατης πολιτικής και ανάδειξης του σταθεροποιητικού ρόλου που μπορεί να διαδραματίσει η χώρα μας μέσα σε έναν ασταθή περίγυρο.
Ο Κινέζος ομόλογός του και συνδιοργανωτής του Φόρουμ, Γουάνγκ Γι, εξέφρασε την αμέριστη υποστήριξη της χώρας του στην ελληνική πρωτοβουλία, που βασίζεται σε τρεις λέξεις-κλειδιά: την ειρήνη, την ανοχή του άλλου και τη συνεργασία.
«Συνεργασία η λύση»
Κατά τη διάρκεια του επίσημου γεύματος, ο Αλέξης Τσίπρας σημείωσε στην ομιλία του ότι «Κατακλυζόμαστε όλοι μας καθημερινά από αρνητικές εξελίξεις τόσο στον περίγυρό μας όσο και στην παγκόσμια σφαίρα. Η λύση όμως δεν βρίσκεται –και δεν βρισκόταν ποτέ άλλωστε– στην περιχαράκωση, στην απομόνωση, στην επιθετικότητα και την προκλητικότητα. Η λύση βρίσκεται και βρισκόταν στη συνεργασία και τη συλλογικότητα.
»Στην πεποίθηση ότι πρέπει να αντιμετωπίσουμε αποφασιστικά τις μείζονες προκλήσεις της εποχής μας, που αφορούν την ασφάλεια, την καταπολέμηση της τρομοκρατίας, τον πόλεμο, τις ανισότητες και τη φτώχεια, τη διαχείριση των μεταναστευτικών και προσφυγικών ροών, την κλιματική αλλαγή και τη περιβαλλοντική καταστροφή».
Το επόμενο Φόρουμ των Αρχαίων Πολιτισμών θα διεξαχθεί στη Βολιβία, με την προσχώρηση και νέων μελών και τη συμμετοχή του ΟΗΕ και της UNESCO.
«Επί ίσοις όροις»
Η αρχαία παραδοσιακή μας σοφία μπορεί να μας οδηγήσει σε σωστές λύσεις για την επίλυση προβλημάτων που αντιμετωπίζουμε στον κόσμο σήμερα. Ολοι οι πολιτισμοί μας έχουν ιδιαίτερα χαρακτηριστικά. Η ποικιλομορφία και η διαφορετικότητα των πολιτισμών έχουν συμβάλει στην πρόοδο. Πριν από 2.000 χρόνια οι Κινέζοι έλεγαν ότι η ειρήνη χρειάζεται έναν υπεύθυνο τρόπο αντιμετώπισης των σχέσεων.
Δεν υπάρχει κυριαρχία μεταξύ των πολιτισμών. Δεν υπάρχει ένας πολιτισμός ο οποίος είναι πιο ψηλά από κάποιον άλλον. Ολοι στεκόμαστε στο ίδιο ύψος και είμαστε επί ίσοις όροις. Η ανοχή και η μάθηση του ενός από τον άλλον. Αυτός είναι ο τρόπος για την αναζήτηση της προόδου.
«Προωθώντας τον διάλογο»
Αυτό που πρέπει να κάνουμε μαζί, είναι να προωθήσουμε τις ιδέες που έχουν διατηρήσει ζωντανούς αυτούς τους πολιτισμούς. Δεν ήταν οι πόλεμοι. Τους πολιτισμούς δεν τους θυμόμαστε για τους πολέμους. Τους θυμόμαστε από τη συνεισφορά τους στη γνώση, στην κατανόηση και στην ανθρώπινη συμπόνια.
Τώρα που ο κόσμος υποφέρει από εξτρεμισμό, κάθε τύπου εξτρεμισμό, που αντικατοπτρίζεται στις προσεγγίσεις πολλών κρατικών και μη κρατικών παραγόντων στον κόσμο, χρειαζόμαστε τα μαθήματα των παλαιών πολιτισμών, πολιτισμών που έχουν δει την άνοδο και την πτώση πολλών αυτοκρατοριών. Οι νίκες ή οι ήττες είναι πολύ σύντομες στιγμές στην ιστορία της ανθρωπότητας. Μπορούμε να συνεισφέρουμε προωθώντας τον διάλογο, την κατανόηση και τη μετριοπάθεια στη διεθνή κοινότητα.
«Κουλτούρα της αρμονίας»
Πρέπει να καλλιεργήσουμε την κουλτούρα της αγάπης, της εμπιστοσύνης, της διαδραστικής συνεννόησης και επικοινωνίας με όλους. Την κουλτούρα της αρμονίας και της προσέγγισης και όχι της σύγκρουσης.
Ο διάλογος είναι ένα από τα διαχρονικά χαρακτηριστικά του πολιτισμού. Οι εχθροί των πολιτισμών, όπως είναι το «Ισλαμικό κράτος», στοχοποιούν τον ίδιο τον άνθρωπο, τις σκέψεις του, τα παιδιά, τις γυναίκες, οτιδήποτε συμβολίζει την ανθρωπότητα, τη συμβίωση, την αγάπη. Επίσης, στοχοποίησαν και κατέστρεψαν τα μνημεία του πολιτισμού.
«Με βάση τη συμβίωση»
Η φαραωνική, ελληνιστική, ρωμαϊκή, ισλαμική Αίγυπτος, η Αίγυπτος του σήμερα είναι στην πραγματικότητα μια προέκταση του παρελθόντος προς το μέλλον, που βασίζεται στην ειρηνική συμβίωση, στην αντιμετώπιση των καταστροφικών σκέψεων, του πολέμου και της ένοπλης σύγκρουσης. Η Αίγυπτος προσπαθεί με βάση τη συμβίωση και την επικοινωνία να υπάρχει πρόοδος για τους λαούς μας και τη διεθνή ειρήνη.
