Διαχωρίζεται το πλαφόν από την κατάργηση του μπόνους

Ξεκίνησε στην Επιτροπή Δημόσιας Διοίκησης, Δημόσιας Τάξης και Δικαιοσύνης της Βουλής η συζήτηση για τον νέο εκλογικό νόμο, που φέρνει πλήρη κατάργηση του μπόνους εδρών στο πρώτο κόμμα και παροχή του δικαιώματος του εκλέγειν στους πολίτες 17 ετών και άνω. Αρνείται η πλειοψηφία της αντιπολίτευσης την αναλογική εκπροσώπηση όσων κομμάτων λάβουν άνω του 3%.

Σε μια αλλαγή της τελευταίας στιγμής προέβη η κυβέρνηση στο νομοσχέδιο που εμπεριέχει την πρόταση για το νέο εκλογικό νόμο: το άρθρο 2 «σπάει» στα δύο και διαχωρίζεται το πλαφόν του 3% για είσοδο στη Βουλή από την κατάργηση του μπόνους των 50 εδρών. Τη σχετική νομοθετική βελτίωση κατάθεσε, με την έναρξη της συζήτησης, ο υπουργός Εσωτερικών Παναγιώτης Κουρουμπλής. Σύμφωνα με πληροφορίες, στόχος είναι να γίνει μία κίνηση καλής θέλησης προς το ΚΚΕ, προκειμένου να ψηφίσει υπέρ της κατάργησης του μπόνους των 50 εδρών και να καταψηφίσει τη διατήρηση του ορίου του 3% για το οποίο έχει εκφράσει τη διαφωνία του.

Δημιουργούνται, δηλαδή, δύο άρθρα, ένα που θα περιέχει την πρόταση για το μίνιμουμ ποσοστό 3% για την είσοδο ενός κόμματος στη Βουλή και ένα ακόμη, στο οποίο θα περιλαμβάνεται η πρόταση για κατάργηση του μπόνους των 50 εδρών. Τα άρθρα αυτά θα εφαρμοστούν από τις αμέσως επόμενες εκλογές, εφόσον συγκεντρώσουν 200 ψήφους.

Με δεδομένη την άρνηση της πλειοψηφίας των αντιπολιτευόμενων κομμάτων να συναινέσουν στην αναλογική εκπροσώπηση όσων κομμάτων λάβουν άνω του 3%, το ενδιαφέρον μεταφέρεται πλέον στην επιχειρηματολογία που θα χρησιμοποιήσει κάθε κόμμα στην κοινοβουλευτική συζήτηση.

Τι είπαν οι εισηγητές και οι αγορητές των κομμάτων

«Με την καθιέρωση της απλής αναλογικής ως παγίου εκλογικού συστήματος ενισχύεται ο πλουραλισμός και η ισότιμη αντιπροσώπευση του λαού στο κοινοβούλιο κατά τη συζήτηση για το νέο εκλογικό νόμο στην αρμόδια Επιτροπή της Βουλής… Η απλή αναλογική προάγει τη σύνθεση και κατατείνει σε κυβερνήσεις συνεργασίας που ενισχύουν την κυβερνητική σταθερότητα και την κοινωνική συνοχή… Δεν αποσκοπούμε σε μικροκομματικά οφέλη, δεν νομοθετούμε ευκαιριακά», ανέφερε ο εισηγητής του ΣΥΡΙΖΑ , Γιάννης Γκιόλας.

Επιπλέον, ο κ. Γκιόλας άσκησε κριτική στα προηγούμενα εκλογικά συστήματα, είπε ότι το μπόνους των 50 εδρών φαλκιδεύει τη λαϊκή εντολή και τόνισε ότι με την παροχή δικαιώματος ψήφου στους νέους από 17 ετών, η κυβέρνηση επιδιώκει να καταστήσει τους νέους υπεύθυνους πολίτες συμμέτοχους στο κοινωνικό γίγνεσθαι και στη διαμόρφωση του μέλλοντός τους.

«Ψηφίζετε την ακυβερνησία και επιδιώκετε να μην υπάρχει δυνατότητα σχηματισμού κυβέρνησης», είπε, απευθυνόμενος στην κυβέρνηση ο εισηγητής της Νέας Δημοκρατίας Μάκης Βορίδης. Υποστήριξε ότι η κυβέρνηση δίνει το δικαίωμα ψήφου σε δεκαεξάρηδες και πρόσθεσε ότι η αξιωματική αντιπολίτευση διαφωνεί γιατί συνδέει την ηλικία στην οποία παραχωρείται το δικαίωμα ψήφου με τα γενικότερα όρια του νόμου για την ενηλικότητα.

«Γιατί δεν φέρνετε την κατάτμηση των περιφερειών και την ψήφο των ομογενών που θα μπορούσε να υπάρξει ευρεία συμφωνία;… Στις εκλογές αυτές η Ν.Δ θα έχει την πλειοψηφία θα καταργήσει αυτό το νόμο και δεν θα εφαρμοστεί ποτέ», συμπλήρωσε.

«Δεν θέλουμε αλλαγή εκλογικού νόμου αλλά αλλαγή του εκλογικού συστήματος… Εμείς θα πούμε όχι επί αρχής για τον πολιτικό καιροσκοπισμό και τη συγκυριακή και αποσπασματική αντιμετώπιση ενός τέτοιου συστήματος, αλλά και για τη διαδικασία που οξύνει την πόλωση», ανέφερε ο ειδικός αγορητής της Δημοκρατικής Συμπαράταξης Κώστας Σκανδαλίδης. Πρότεινε την απόσυρση της κυβερνητικής πρότασης.

«Δεν νοείται απλή αναλογική με πλαφόν» είπε ο ειδικός αγορητής του ΚΚΕ Χρήστος Κατσώτης. Δήλωσε ότι το ΚΚΕ εξαρχής έχει αποσαφηνίσει ότι ψηφίζει μόνο απλή και ανόθευτη απλή αναλογική και το όριο του 3% δεν είναι απλή αναλογική. «Λέμε παρών επί της αρχής. Ναι στο εκλογικό δικαίωμα για ψήφο στα 17, «ναι» στην κατάργηση μπόνους, θα ψηφίσουμε το άρθρο 4 που έγινε 5 με τη νομοτεχνική βελτίωση», είπε, συμπληρώνοντας ότι το ΚΚΕ διατηρεί επιφύλαξη, για το πλαφόν του 3%.

Ο ειδικός αγορητής από το Ποτάμι, Κώστας Μπαργιώτας, έκανε λόγο για «πολιτικό αιφνιδιασμό» και υποστήριξε ότι με την εφαρμογή του νόμου «το πιθανότερο είναι να υπάρξει πολιτική αστάθεια και αδυναμία συγκρότησης κυβέρνησης εν μέσω κρίσης… Χρειαζόμαστε ένα σύστημα με μικρές μονοεδρικές, τη δυνατότητα ψήφισης κόμματος και βουλευτή ανεξάρτητα και τη δυνατότητα ενός μικρού, κλιμακούμενου μπόνους στο πρώτο κόμμα, που να επιτρέπει στη χώρα να κυβερνηθεί».

«Φοβάστε την ψήφο των δεκαεπτάχρονων και όχι των ογδοντάχρονων; Φοβάστε τις περισσότερες φωνές στην περίπτωση που η Βουλή είναι πολυκομματική;», είπε απευθυνόμενος στην αντιπολίτευση, ο ειδικός αγορητής των Ανεξάρτητων Ελλήνων Βασίλειος Κόκκαλης. Το σχέδιο νόμου είναι δίκαιο, ανταποκρίνεται στην αντιπροσωπευτικότητα και είναι επιβεβλημένη η κατάργηση του μπόνους, υποστήριξε. 

Η Ένωση Κεντρώων θα ψηφίσει θετικά επί της αρχής ανέφερε ο ειδικός αγορητής του κόμματος Γιώργος Καράς. Σημείωσε ότι το όριο του 3% προσβάλει την συνταγματική αρχή της ισοδυναμίας της ψήφου, όμως δήλωσε πως «το αποδεχόμαστε γιατί εξυπηρετεί την ανάγκη να κυβερνηθεί η χώρα».

Η αιτιολογική έκθεση

Στην αιτιολογική έκθεση του νομοσχεδίου με τίτλο «Αναλογική εκπροσώπηση των πολιτικών κομμάτων, διεύρυνση του δικαιώματος εκλέγειν και άλλες διατάξεις περί εκλογής βουλευτών», «με δεδομένη την κρίση την οποία αντιμετωπίζει σήμερα η ελληνική κοινωνία,…, με το παρόν σχέδιο νόμου πραγματοποιούνται σημαντικά βήματα στην κατεύθυνση ανάσχεσης της κρίσης αυτής και αποκατάστασης της σχέσης των Ελλήνων πολιτών με την πολιτική και τους δημοκρατικούς θεσμούς».

«Με τις ρυθμίσεις του παρόντος σχεδίου νόμου, επιλέγεται να δοθεί ουσιαστικότερος ρόλος και λόγος στους νεότερους πολίτες, καθώς αποτελούν τη γενιά εκείνη που κινδυνεύει να υποστεί τις συνέπειες της κρίσης, αλλά την ίδια στιγμή είναι και το πιο ζωντανό κομμάτι της ελληνικής κοινωνίας, στο οποίο στηρίζονται οι ελπίδες για μια βιώσιμη και δίκαιη υπέρβαση της παρούσας δύσκολης συγκυρίας», τονίζει η αιτιολογική έκθεση.

Άρθρο 01 – Ηλικία κτήσης δικαιώματος εκλέγειν

Η παράγραφος 1 του άρθρου 4 του π.δ. 26/2012 (ΦΕΚ Α’ 57) «Κωδικοποίηση σ’ ενιαίο κείμενο των διατάξεων της νομοθεσίας για την εκλογή βουλευτών» αντικαθίσταται ως εξής:

«1. Το δικαίωμα του εκλέγειν έχουν οι πολίτες Έλληνες και Ελληνίδες που συμπλήρωσαν το δέκατο έβδομο έτος της ηλικίας τους.»

Άρθρο 02 – Καθιέρωση της αναλογικής εκπροσώπησης των κομμάτων

1. Η παράγραφος 1 του άρθρου 6 του ν. 3231/2004 (Α’ 45), όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 1 του ν. 3636/2008 (A’ 11) και κωδικοποιήθηκε στο άρθρο 99 παρ. 2 του π.δ. 26/2012 (A’ 57), αντικαθίσταται ως εξής :

«1. Για τον καθορισμό των εδρών που δικαιούται κάθε εκλογικός σχηματισμός, το σύνολο των ψήφων που συγκέντρωσε στην Επικράτεια πολλαπλασιάζεται με τον αριθμό 300. Το γινόμενο τους διαιρείται με το άθροισμα των έγκυρων ψηφοδελτίων που συγκέντρωσαν στην Επικράτεια όσοι σχηματισμοί συμμετέχουν στην κατανομή των εδρών, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 5. Οι έδρες που δικαιούται κάθε σχηματισμός στην Επικράτεια είναι το ακέραιο μέρος του πηλίκου της διαίρεσης.

Αν το άθροισμα των ως άνω ακέραιων μερών των πηλίκων υπολείπεται του αριθμού 300, τότε παραχωρείται, κατά σειρά, ανά μία έδρα και ως τη συμπλήρωση αυτού του αριθμού στους σχηματισμούς, των οποίων τα πηλίκα εμφανίζουν τα μεγαλύτερα δεκαδικά υπόλοιπα.»

2. Οι παράγραφοι 2 και 3 του άρθρου 6 του ν. 3231/2004 (Α’ 45), όπως τροποποιήθηκαν με το άρθρο 1 του ν. 3636/2008 (A’ 11)και κωδικοποιήθηκαν στο άρθρο 99 παρ. 3 και 4, αντίστοιχα, του π.δ. 26/2012 (A’ 57), καταργούνται.

3. α) Ο τίτλος του άρθρου 8 του ν. 3231/2004 (Α’ 45), όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 2 του ν. 3636/2008 (A’ 11),αντικαθίσταται ως εξής :

«Κατανομή εδρών στις εκλογικές περιφέρειες»

β) Αντιστοίχως, ο τίτλος του άρθρου 100 του π.δ. 26/2012 (Α’ 57)αντικαθίσταται ως εξής :

«Κατανομή εδρών επικρατείας – Κατανομή εδρών στις εκλογικές περιφέρειες»

4. α) Η παράγραφος 4 του άρθρου 8 του ν. 3231/2004 (Α’ 45), όπως κωδικοποιήθηκε στο άρθρο 100 παρ. 7 του π.δ. 26/2012 (Α’57), αντικαθίσταται ως εξής :

«4. Τυχόν αδιάθετες έδρες διεδρικών και τριεδρικών εκλογικών περιφερειών διατίθενται, κατά σειρά και ανά μία, στον εκλογικό σχηματισμό που εμφανίζει σε καθεμία από αυτές τα μεγαλύτερα αχρησιμοποίητα υπόλοιπα ψήφων.

Εάν σε κάποιο εκλογικό σχηματισμό διατεθούν συνολικά περισσότερες έδρες από όσες δικαιούται, σύμφωνα με το άρθρο 6 του παρόντος νόμου, οι πλεονάζουσες αφαιρούνται, ανά μια, από τις τριεδρικές περιφέρειες και αν υπάρξει ανάγκη από τις διεδρικές, στις οποίες ο συνδυασμός αυτός κατέλαβε έδρα, σύμφωνα με το προηγούμενο εδάφιο, εμφανίζοντας τα μικρότερα αχρησιμοποίητα υπόλοιπα ψήφων.»

β) Το πρώτο και δεύτερο εδάφιο της παρ. 5 του άρθρου 8 του ν. 3231/2004 (Α’ 45), όπως κωδικοποιήθηκαν στο άρθρο 100 παρ. 8 του π.δ. 26/2012 (Α’57), αντικαθίστανται ως εξής :

«5. Οι εκλογικές περιφέρειες που εξακολουθούν να έχουν αδιάθετες έδρες διατάσσονται κατά φθίνoυσα σειρά, με βάση τα μετά την εφαρμογή της προηγούμενης παραγράφου εναπομείναντα αχρησιμοποίητα υπόλοιπα ψήφων του εκλογικού σχηματισμού με το μικρότερο αριθμό εγκύρων ψηφοδελτίων στην επικράτεια που δικαιούται έδρα σύμφωνα με το άρθρο 5. Στον εκλογικό αυτό σχηματισμό παραχωρείται ανά μία έδρα από καθεμία από αυτές τις εκλογικές περιφέρειες και ως τη συμπλήρωση του αριθμού των εδρών που αυτός δικαιούται, σύμφωνα με το άρθρο 6.»

Άρθρο 03 – Καταργούμενες διατάξεις

Από την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου καταργούνται οι διατάξεις των άρθρων 1 και 2 του ν. 3636/2008 (Α’ 11), καθώς και κάθε γενική ή ειδική διάταξη που είναι αντίθετη με τις διατάξεις του παρόντος ή ρυθμίζει τα θέματα αυτά με άλλον τρόπο.