Με όλη την αντιπολίτευση απέναντι, τον νομικό κόσμο στα κάγκελα και με διαβούλευση-παρωδία, μέσα στο καλοκαίρι, ψηφίζεται στη Βουλή το νομοσχέδιο Φλωρίδη, που στερεί από τον κατηγορούμενο το δικαίωμα να έχει πρόσβαση σε έγγραφα και αποδεικτικά στοιχεία της δικογραφίας «για λόγους εθνικού συμφέροντος». Στο επίκεντρο των αντιδράσεων, το άρθρο 18, το περιεχόμενο του οποίου έγκριτοι νομικοί χαρακτηρίζουν απροκάλυπτη παραβίαση του δικαιώματος υπεράσπισης και θεσμικό πισωγύρισμα.
«Στα 30 χρόνια που δικηγορώ, ανέφερε χθες στην επιτροπή της Βουλής, η εισηγήτρια του ΠΑΣΟΚ Ευαγγελία Λιακούλη, δεν θυμάμαι ποτέ να έχει δημιουργηθεί τέτοια ρωγμή μεταξύ όσων διακονούν τον χώρο της Δικαιοσύνης και του υπουργού. Υπήρξε μια διαφωνία του νομικού κόσμου στο άρθρο 18, μια διαφορετική οπτική, ας το πούμε έτσι. Πώς είναι δυνατόν κάθε φορά που κάτι είναι απέναντι στη δική σας άποψη να βγάζετε το αυτόματο πυροβόλο σας και να μας λέτε λαγούς και πετραχήλια;».
«Θα ξεχάσουμε και τα νομικά που ξέρουμε από το πρώτο έτος της Νομικής», είπε και εξήγησε: «Οταν πλέον έχουμε κατηγορούμενο, έχει ολοκληρωθεί η δικογραφία. Βασικά πράγματα. Τι μας λέτε, δηλαδή; Εχει ολοκληρωθεί η δικογραφία και τότε θα κρίνεται, μετά την ολοκλήρωση της δικογραφίας, αν υπάρχει λόγος εθνικής ασφάλειας, δημόσιου συμφέροντος, κάποιος κινδυνεύει… Τι μας θυμίζει αυτό; Και λέτε γιατί αντιδρά όλο το νομικό σύστημα και η νομική κοινότητα; Είναι φρέσκο, κύριε υπουργέ. Είναι φρέσκια, είναι νωπή η συλλογική μνήμη που δημιούργησε το ζήτημα των υποκλοπών».
«Η διάταξη συνιστά ευθεία προσβολή στα δικαιώματα του κατηγορουμένου και μπορεί να οδηγήσει σε ακυρότητα της διαδικασίας», πρόσθεσε για το επίμαχο άρθρο η εισηγήτρια του ΠΑΣΟΚ, για να καταλήξει: «Αυτό το νομοσχέδιο δεν λύνει κανένα δομικό πρόβλημα στον χώρο τη Δικαιοσύνης. Θα δημιουργήσει μεγαλύτερα προβλήματα εκτός από την ενσωμάτωση μιας κοινοτικής οδηγίας που κι αυτή γίνεται με προβλήματα, δεν υπάρχει εναρμόνιση, είναι μια στείρα αντιγραφή του ευρωπαϊκού κειμένου και δημιουργεί μεγάλες αντιφάσεις».
Casus belli για την επιστημονική κοινότητα χαρακτήρισε την επίμαχη διάταξη του νομοσχεδίου ο Θεόφιλος Ξανθόπουλος, δίνοντας στο άρθρο 18 τον τίτλο «Ελέφαντας στο δωμάτιο»: χρησιμοποίησε μάλιστα μια φράση του αείμνηστου καθηγητή του Ποινικού Δικαίου Ιω. Μανωλεδάκη για να καταδείξει για ποιο λόγο η κατοχύρωση των δικαιωμάτων του κατηγορουμένου είναι θέμα ύψιστης σημασίας. «Είναι τέτοια η κατοχύρωση των δικαιωμάτων του κατηγορουμένου, γιατί ακριβώς ο καθένας είναι πιθανόν να καταστεί κατηγορούμενος».
Ο εισηγητής του ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. σχολίασε δηκτικά τις απανωτές επεμβάσεις της κυβέρνησης στους Ποινικούς Κώδικες, «είναι η 26η επέμβαση από το 2019» είπε. «Γιατί έχετε διακριθεί σε αυτό το σπορ, κύριε υπουργέ; Οι Ποινικοί Κώδικες του 2019 δεν είναι του ΣΥΡΙΖΑ. Είναι μιας επιτροπής από εξαιρετικούς νομικούς η οποία συνεδρίαζε περί τα δέκα χρόνια και κατέληξε σε ένα σχέδιο νόμου το οποίο υπερψήφισε η κυβέρνηση».
Στην επίμαχη διάταξη που περιορίζει τα υπερασπιστικά δικαιώματα των κατηγορουμένων επικέντρωσε και ο Δημήτρης Τζανακόπουλος από τη Νέα Αριστερά, αφήνοντας σαφείς αιχμές για τη σκοπιμότητα της ρύθμισης τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή: «Τι σας έπιασε τώρα ξαφνικά ύστερα από 20 τουλάχιστον παρεμβάσεις στον Ποινικό Κώδικα και τον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας να φέρετε αυτή τη διάταξη; Σας είχε διαφύγει την προσοχή η ανάγκη να προστατευτεί η εθνική ασφάλεια ή σχετίζεται η διάταξη αυτή με κάποιο τρόπο, με κάτι το οποίο θέλετε να κρύψετε από μια υπόθεση που σχετίζεται με την εθνική ασφάλεια και αφορά τις παρακολουθήσεις τηλεφώνων που οργάνωσε και εκτέλεσε ο κ. Μητσοτάκης μαζί με τον κύριο Δημητριάδη και τις διάφορες εταιρείες ισραηλινών συμφερόντων;».
Σχετικά με τη θέση του κ. Φλωρίδη ότι αυτή η διάταξη, που είναι συμμόρφωση κοινοτικής οδηγίας, ίσχυε από το 2014 μέχρι το 2019 επί ΣΥΡΙΖΑ και καταργήθηκε σιωπηρά, όπως είπε ο εισηγητής της πλειοψηφίας, ο κ. Τζανακόπoυλος είπε: «Δεν καταργήθηκε σιωπηρά. Καταργήθηκε διότι κρίθηκε από τη νομοπαρασκευαστική επιτροπή του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας ότι αυτό το άρθρο παραβιάζει θεμελιώδη δικαιώματα και άρα δεν μπορεί να συμπεριληφθεί στον νέο Κώδικα. Από το 2014 μέχρι το 2019 δεν εφαρμόστηκε ποτέ αυτή η διάταξη, άρα δεν έχουμε κρίση ελληνικού δικαστηρίου για το αν είναι ή δεν είναι συνταγματική, γιατί άλλο η ΕΣΔΑ, άλλο οι περιορισμοί του ελληνικού Συντάγματος».
Η αντιπαράθεση κλιμακώνεται σήμερα στην Ολομέλεια όπου αναμένεται, εκτός του κρίσιμου ζητήματος, οι πολιτικοί αρχηγοί που θα τοποθετηθούν να εξαπολύσουν νέα επίθεση στην κυβέρνηση με αιχμή τη δικογραφία για τα Τέμπη που έκλεισε άρον άρον αλλά και το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ και την εμπλοκή του Γ. Μυλωνάκη.
