Διχασμός, διχόνοια, αντιπαλότητα, απογοήτευση και αβεβαιότητα. Οι πέντε αυτές λέξεις περιγράφουν το κλίμα στην Κεντροαριστερά, μετά τη ματαίωση του διαλόγου μεταξύ της Δημοκρατικής Συμπαράταξης και του Ποταμιού, συνοδεία καταγγελιών και αλληλοεπίρριψης ευθυνών.
Η κατάσταση δεν διαφοροποιείται αισθητά αν κάποιος επιχειρήσει μια αναδρομή σε βάθος πενταετίας, αφού και πάλι θα διαπιστώσει μίση, εγωισμούς και ίντριγκες και εν τέλει αδυναμία εξόδου από το τέλμα της κρίσης που μαστίζει τον εν λόγω πολιτικό χώρο.
Τα όσα συνέβησαν τις προηγούμενες ημέρες και η πολεμικού τύπου δημόσια αντιπαράθεση της Φώφης Γεννηματά με τον Σταύρο Θεοδωράκη δεν συνιστούν κεραυνό εν αιθρία σε όσους παρακολουθούν τις διεργασίες της κατακερματισμένης σοσιαλδημοκρατίας την τελευταία πενταετία.
Ερχονται απλώς να αποτελέσουν το «κερασάκι στην τούρτα» σε μια διαδρομή συρρίκνωσης και εξασθένησης της άλλοτε κραταιάς δημοκρατικής παράταξης και ενός εκ των δύο πυλώνων διακυβέρνησης της χώρας.
Είναι χαρακτηριστικό ότι από τον θρίαμβο του Γιώργου Παπανδρέου με το 44% το 2009 οι επιδόσεις της Κεντροαριστεράς είναι ραγδαία πτωτικές και οι φορείς της υιοθετούν μια πορεία μοναξιάς και απομόνωσης με την ίδρυση δεκάδων προσωποπαγών σχηματισμών που δεν μπορούν να δώσουν την απαραίτητη ώθηση.
Οι επιφυλάξεις και η ρήξη
Επιφυλακτικός εξ αρχής, ο επικεφαλής του Ποταμιού αποδέχτηκε συνάντηση με την πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ στα τέλη Μαρτίου και κατόπιν ξεκίνησε ο διάλογος που είχε στόχο τη συμπόρευση και τη δημιουργία ενός ενιαίου φορέα.
Συγκροτήθηκε επιτροπή στελεχών και προσωπικοτήτων του ευρύτερου Κέντρου, κοινής αποδοχής, η οποία το περασμένο καλοκαίρι έδωσε στη δημοσιότητα το προγραμματικό πλαίσιο που επεξεργάστηκε, αποσπώντας τη σύμφωνη γνώμη των συμμετεχόντων κομμάτων και κινήσεων.
Απέμεναν η επικύρωση των διαδικαστικών, που αφορούσαν την εκλογή αρχηγού από τη βάση, και η νέα συνάντηση Γεννηματά-Θεοδωράκη που θα ενέκρινε το συνολικό σχέδιο, η οποία όμως δεν έγινε ποτέ. Αντ’ αυτού, το ΠΑΣΟΚ κατηγορεί το Ποτάμι ότι σχεδιάζει να κυλήσει στην κοίτη της Ν.Δ. και το Ποτάμι την κ. Γεννηματά ότι εκείνη ήταν υπουργός της Ν.Δ. επί συγκυβέρνησης Σαμαρά-Βενιζέλου.
Η καχυποψία και οι διαφορετικές προσεγγίσεις ήταν κάτι παραπάνω από εμφανείς σε όλη τη διάρκεια των συζητήσεων, γεγονός που αποδείχθηκε όταν ήρθε η οριστική ρήξη. Οι πιο μετριοπαθείς φωνές πίεζαν στην κατεύθυνση της ενότητας, διαβλέποντας ότι ο κεντροαριστερός εμφύλιος εξυπηρετεί μόνο τον ΣΥΡΙΖΑ και τη Ν.Δ., χωρίς ωστόσο να τα καταφέρουν να πείσουν τις ηγεσίες της Δημοκρατικής Συμπαράταξης και του Ποταμιού.
Από εδώ και πέρα, ο καθένας πορεύεται μόνος του. Η Δημοκρατική Συμπαράταξη επικεντρώνεται στην εμβάθυνση του εγχειρήματος με τη ΔΗΜΑΡ και τις Κινήσεις Πολιτών, ενώ το Κίνημα Δημοκρατών Σοσιαλιστών του Γιώργου Παπανδρέου, το οποίο δεν συμμετείχε στις συζητήσεις, εσχάτως δηλώνει ενεργά παρόν, δίνοντας την εντύπωση ότι θα διερευνήσει συγκλίσεις με τη Χαριλάου Τρικούπη.
Το Ποτάμι, με τη σειρά του, επιμένει στη θέση του για ένα νέο «Κίνημα» και όχι στη συγκόλληση των υπαρχόντων κομματικών μηχανισμών και στο πλαίσιο αυτό δηλώνει ότι θα συνεχίσει τις πρωτοβουλίες οικοδόμησης συμμαχιών, ώστε να μείνει το εγχείρημα ζωντανό.
Οι 58, η Ελιά και οι υπόλοιπες χαμένες ευκαιρίες
Ο μεγάλος κατήφορος για το ΠΑΣΟΚ επιβεβαιώθηκε στη δίδυμη κάλπη του 2012. Την ίδια στιγμή, το βάπτισμα του πυρός λάμβανε η ΔΗΜΑΡ του Φώτη Κουβέλη, μια νέα ανερχόμενη δύναμη της ανανεωτικής Αριστεράς που έλαβε τότε 6% και έμελλε να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο για περίπου δύο χρόνια.
Tον έναν χρόνο συμμετοχής στην κυβέρνηση –παρά τις τριβές– η ΔΗΜΑΡ ήρθε πιο κοντά με το ΠΑΣΟΚ, το οποίο πίεζε για τη διεύρυνση μέσω της δημιουργίας της ενιαίας Δημοκρατικής Παράταξης στον χώρο μεταξύ του ΣΥΡΙΖΑ και της Ν.Δ.
Σημειώνεται ότι είχε προηγηθεί η αποτυχία της κίνησης των 58 το 2013, με πρόσωπα του εκσυγχρονιστικού χώρου, κενό που κλήθηκε να καλύψει η ίδρυση του Ποταμιού από τον Σταύρο Θεοδωράκη τον Φεβρουάριο του 2014.
Στο μεταξύ, οι πιέσεις προς τη ΔΗΜΑΡ εντάθηκαν προ των ευρωεκλογών του 2014, χωρίς όμως να καρποφορήσουν. Ο Φώτης Κουβέλης, εκτός κυβέρνησης πλέον, επέλεξε να συγκροτήσει το ψηφοδέλτιο της Προοδευτικής Συνεργασίας, ενώ ο Ευάγγελος Βενιζέλος κατέβασε το σχήμα της Ελιάς, σε μια απόπειρα αναβίωσης του εγχειρήματος των 58.
Η εκ των έσω έντονη αμφισβήτηση από τους παπανδρεϊκούς του ΠΑΣΟΚ και ορισμένες ακόμη ατυχείς επιλογές δεν επέτρεψαν στην Ελιά να ευδοκιμήσει. Η συνέχεια περιελάμβανε, πλην της δεδομένης πολιτικής φθοράς, τη διάσπαση του ΠΑΣΟΚ τον Ιανουάριο του 2015 με την ίδρυση του ΚΙΔΗΣΟ από τον Γιώργο Παπανδρέου.
Το καλοκαίρι του ίδιου έτους, έναν μήνα πριν από τις εκλογές του Σεπτεμβρίου, ενωτική ήταν η απάντηση του ΠΑΣΟΚ και της ΔΗΜΑΡ, μετά την ανάληψη της ηγεσίας από τον Θανάση Θεοχαρόπουλο, δίνοντας τα χέρια με τη Φώφη Γεννηματά για τη διαμόρφωση της Δημοκρατικής Συμπαράταξης.
Στο διάστημα που ακολούθησε, ελήφθησαν διάφορες πρωτοβουλίες για ένα κοινό σχήμα της Κεντροαριστεράς, με κυριότερη αυτή της Χαριλάου Τρικούπη με το Ποτάμι, που κατέληξε σε ναυάγιο.
