Παπανδρέου από Στρασβούργο: «Η ψηφιακή σφαίρα δεν μπορεί να παραμένει υπό τον έλεγχο λίγων ιδιωτών»

Σημαντικές επαφές και παρεμβάσεις του Γιώργου Α. Παπανδρέου στο Στρασβούργο για τη δημοκρατία, τα δικαιώματα και την τεχνολογία.

Στο πλαίσιο της Εαρινής Συνόδου της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης, ο Γιώργος Α. Παπανδρέου πραγματοποίησε σειρά σημαντικών συναντήσεων και παρεμβάσεων, αναδεικνύοντας κρίσιμα ζητήματα για τη δημοκρατία, τα ανθρώπινα δικαιώματα, τη δημοκρατική διακυβέρνηση και τις προκλήσεις της τεχνολογικής εξέλιξης.

Δημοκρατία και συμμετοχή των πολιτών στην Ευρώπη.

Σε συνάντησή του με εκπροσώπους της Campaign to Uphold Rights in Europe (CURE), ενός δικτύου οργανώσεων πολιτών από όλη την Ευρώπη, συζητήθηκαν πρωτοβουλίες με έμφαση στην ενεργό συμμετοχή των πολιτών και την ενίσχυση της δημοκρατικής λογοδοσίας. Το δίκτυο αυτό αποτελεί βασικό φορέα προώθησης του Νέου Δημοκρατικού Συμφώνου για την Ευρώπη, μιας πρωτοβουλίας για την οποία ο Παπανδρέου, ως Γενικός Εισηγητής για τη Δημοκρατία στο Συμβούλιο της Ευρώπης, επιχειρηματολογεί συστηματικά, τονίζοντας ότι η δημοκρατία σήμερα απειλείται από τη συγκέντρωση ισχύος σε οικονομικά και ψηφιακά μονοπώλια και ότι η απάντηση δεν μπορεί να είναι λιγότερη αλλά περισσότερη δημοκρατία, με νέους θεσμούς ουσιαστικής συμμετοχής, από μόνιμες συνελεύσεις πολιτών έως ψηφιακές πλατφόρμες διαβούλευσης που λειτουργούν ως σύγχρονη e-Agora.

Ανθρώπινα δικαιώματα και διεθνές δίκαιο.

Στο περιθώριο της Συνόδου, ο Γιώργος Παπανδρέου είχε διμερή συνάντηση καθώς και συνάντηση με μέλη της Σοσιαλιστικής Ομάδας της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης, με τη Francesca Albanese, Ειδική Εισηγήτρια του ΟΗΕ για την κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στα παλαιστινιακά εδάφη. Κατά τη συζήτηση υπογραμμίστηκε η σημασία της προάσπισης των θεμελιωδών δικαιωμάτων σε μια περίοδο έντονων γεωπολιτικών εντάσεων, αναδεικνύοντας τις προκλήσεις που αντιμετωπίζει το διεθνές σύστημα προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Τεχνητή νοημοσύνη και δημοκρατική διακυβέρνηση.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στις προκλήσεις της τεχνητής νοημοσύνης κατά τη συνάντησή του με τον πρώην Πρωθυπουργό της Ιταλίας, Enrico Letta. Η συζήτηση ανέδειξε τη σημασία της τεχνολογικής προόδου όταν αυτή εναρμονίζεται με την καθολική πρόσβαση στη γνώση και τα οφέλη της επιστήμης, στη βάση δημοκρατικών κανόνων, της διαφάνειας και του σεβασμού των ανθρώπινων ελευθεριών.

Ο Παπανδρέου επέμεινε ότι η ψηφιακή δημόσια σφαίρα δεν μπορεί να παραμένει υπό τον έλεγχο λίγων ιδιωτών, «ολιγαρχών της τεχνολογίας», ενώ οι αλγόριθμοι οφείλουν να είναι διαφανείς και να λογοδοτούν στους πολίτες και όχι στους μετόχους. Πρότεινε συγκεκριμένα μέτρα: από ευρωπαϊκή ψηφιακή δημόσια υποδομή με ανοιχτό κώδικα έως ευρωπαϊκή νομική ρύθμιση της ΤΝ, με ρητή απαγόρευση της μαζικής ψηφιακής επιτήρησης και της αλγοριθμικής στρέβλωσης εκλογικών διαδικασιών.

Κλιματική κρίση, υγεία και ισότητα.

Στο πλαίσιο της παράλληλης εκδήλωσης των Γυναικών της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης με τίτλο «Κλίμα, υγεία και ισότητα: οι γυναίκες στην πρώτη γραμμή – δεδομένα και λύσεις», επίκεντρο της συζήτησης αποτέλεσε η σύνδεση της κλιματικής κρίσης με την υγεία, την ισότητα και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Με τη Hannah Prins και την Anne Mahrer αναδείχθηκε ο καθοριστικός ρόλος των γυναικών στην αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης καθώς και η σημασία της αναγνώρισης του νομικού δικαιώματος σε ένα υγιές περιβάλλον σε επίπεδο Συμβουλίου της Ευρώπης.

Σε παράλληλη εκδήλωση στο Συμβούλιο της Ευρώπης με θέμα «η σημασία της ιστορικής μνήμης για την πρόληψη και αντιμετώπιση των διακρίσεων κατά των Ρομά στην Ευρώπη», υπογραμμίστηκε η ανάγκη διατήρησης της συλλογικής μνήμης,  ως θεμέλιο για την ενίσχυση της δημοκρατίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Η διαχρονική σημασία της εκπαίδευσης και της ανάδειξης της ιστορικής μνήμης — όπως της γενοκτονίας των Ρομά από τον Χίτλερ — αποτελεί αναγκαία θεσμική προϋπόθεση για την αξιοπρέπεια και τον σεβασμό τους, την καταπολέμηση κάθε μορφής ρατσισμού, την ενδυνάμωση της ενεργού συμμετοχής των πολιτών, καθώς και για την οικοδόμηση μιας Ευρώπης χωρίς αποκλεισμούς.

Η Ουγγαρία και η δημοκρατική μεταβολή στην Ευρώπη και τη Ρωσία.

Στο πλαίσιο συνεδρίασης της Επιτροπής Διαλόγου για τις Ρωσικές Δυνάμεις, ο Γιώργος Παπανδρέου συναντήθηκε με τον Εσθονό ομόλογό του Eerik-Niiles Kross και την Πρόεδρο της Επιτροπής της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης, Petra Bayr. Κατά τη διάρκεια της συνάντησης αντάλλαξαν απόψεις για το μέλλον της Ρωσίας και τις προοπτικές δημοκρατικής της μετάβασης, καθώς και για τη σχέση της με την Ευρώπη, με έμφαση στις εξελίξεις γύρω από τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Κατά το κλείσιμο των συζητήσεων της επιτροπής, ο Γιώργος Παπανδρέου είχε συνομιλία με τον Garry Kasparov, γνωστό σκακιστή, ο οποίος συμμετέχει στις δημοκρατικές δυνάμεις της Ρωσίας. Συζήτησαν τον ρόλο των Ρώσων δημοκρατικών που βρίσκονται στην εξορία και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν, καθώς και τις πρωτοβουλίες του για τη συμμετοχική δημοκρατία μέσα από την πρωτοβουλία «Ανανέωση της Δημοκρατίας».

Τέλος, με παρέμβασή του στην Επιτροπή Παρακολούθησης για τις υποχρεώσεις των κρατών, ο Γιώργος Α. Παπανδρέου, υπό την ιδιότητά του ως συνεισηγητής της έκθεσης για τις δεσμεύσεις της Ουγγαρίας, αλλά και ως μέλος της προεκλογικής αποστολής παρατήρησης του Συμβουλίου της Ευρώπης, προχώρησε σε αξιολόγηση της πρόσφατης εκλογικής διαδικασίας.

Στο πλαίσιο αυτό, υπογράμμισε ότι, μετά από μια μακρά περίοδο διακυβέρνησης υπό τον Βίκτορ Όρμπαν και σε συνθήκες έντονης πόλωσης, η μεγαλειώδης νίκη της αντιπολίτευσης αποτέλεσε ανάσα για τους δημοκρατικούς πολίτες και συμβολή στην αποκατάσταση της δημοκρατικής ισορροπίας στη χώρα.

Η εξέλιξη αυτή ενισχύει την κεντρική του θέση: ότι ο αυταρχισμός, όσο βαθιά κι αν εδραιωθεί, δεν αποτελεί αναπόφευκτη μοίρα, εφόσον οι πολίτες επιλέξουν να χρησιμοποιήσουν τη δύναμή τους.