Δύο πολιτικοί επιστήμονες απαντούν σε 3 ερωτήσεις που τους έθεσε η «Εφ.Συν.» για την κρίση στη Νέα Δημοκρατία.
Ευθύμης Παπαβλασόπουλος
Λέκτορας -Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης Πανεπιστημίου Κρήτης. Εχει συγγράψει διδακτορική διατριβή με τίτλο: «Η ανασυγκρότηση του ελληνικού συντηρητισμού, η οργάνωση της Νέας Δημοκρατίας 1974-1993»
• Πού οφείλεται η κρίση στη Ν.Δ.;
Το πρώτο μεγάλο πρόβλημα είναι ότι οι πολιτικές που εφάρμοσε η Ν.Δ. στην περίοδο της κρίσης έχουν διαλύσει τη συντηρητική κοινωνική συμμαχία, αποδεσμεύοντας τα πιο ισχυρά της στηρίγματα που ήταν τα μεσαία στρώματα. Ενας δεύτερος λόγος έχει να κάνει με τις διαφορετικές στρατηγικές εντός της Ν.Δ. σε σχέση με τον τρόπο που θα διευθετηθεί η κρίση. Η μία είναι συναινετικού χαρακτήρα στρατηγική όπου δίνει το προβάδισμα στην κυβέρνηση, έχει ανοχές και ζητά την ανασύνταξη της Ν.Δ. Από την άλλη, υπάρχει ένα κομμάτι που έχει επιλέξει τη στρατηγική της ρήξης. Θέλει να τελειώσει με τη Μεταπολίτευση και αυτό που έχει ονομάσει ιδεολογική ηγεμονία της Αριστεράς. Ενας τρίτος λόγος είναι ότι αυτή τη στιγμή η Ν.Δ. δεν είναι ιδιαίτερα «χρήσιμη» διότι σε μια στιγμή που το σύστημα προσπαθεί να διαμορφώσει ευρύτερες συναινέσεις οι δανειστές και τα εγχώρια συμφέροντα έχουν πειστεί ότι οι μεταρρυθμίσεις περνάνε καλύτερα μέσω του ΣΥΡΙΖΑ.
• Γιατί ξέσπασε τώρα με τέτοια ένταση;
Η κρίση προφανώς δεν εκδηλώθηκε αιφνιδιαστικά τώρα. Οι προϋποθέσεις υπήρχαν. Η Ν.Δ. σε διαφορετικές φάσεις της εξέλιξής της αντιμετωπίζει στιγμές κρίσης, στη βάση αρχικά των διαφορετικών στρατηγικών. Κρίσεις υπήρχαν στις μεταβάσεις από τον Καραμανλή στον Αβέρωφ και μετά στον Μητσοτάκη, αλλά τις απορροφούσε η συμπαγής κοινωνική βάση. Κρίση εκδηλώθηκε μετά την αποχώρηση του Μητσοτάκη, όπου υπήρχε δυστοκία να διαμορφωθεί πειστικός λόγος. Αυτό φάνηκε να λύνεται με την έλευση στην ηγεσία του Κώστα Καραμανλή. Η παρούσα κρίση έβγαλε στην επιφάνεια με ιδιαίτερη οξύτητα αντιφάσεις που υπήρχαν στο εσωτερικό του κόμματος, η εντονότητά της οφείλεται στην πρόσφατη αποσύνδεση με την κομματική και την κοινωνική βάση, που ήταν μεγαλύτερη σε σχέση με τα άλλα κόμματα της Μεταπολίτευσης.
• Ποιες είναι οι προοπτικές;
Υπάρχουν δύο αντίρροπες τάσεις. Η πρώτη είναι στην κατεύθυνση της διάσπασης. Δεν ξέρω εάν οι δύο αντίρροπες στρατηγικές που περιέγραψα μπορούν να συμβιώσουν στο ίδιο κόμμα. Από την άλλη πλευρά, το κομματικό και πολιτικό σύστημα χαρακτηρίζεται από αδράνεια και δικλίδες ασφαλείας. Ελλείψει κάποιας αξιόπιστης πολιτικής δύναμης που θα μπορούσε να καλύψει κενά από τυχόν αποσύνθεση του ΣΥΡΙΖΑ, η Ν.Δ. είναι η μόνη διαθέσιμη εναλλακτική. Αυτό λειτουργεί αποτρεπτικά στη διάσπαση, δεν ξέρω όμως πώς θα μπορέσουν να συμφιλιωθούν οι δύο αντίπαλες στρατηγικές.
Θεόδωρος Χατζηπαντελής
Καθηγητής Πολιτικών Επιστημών, πρόεδρος Τμήματος Πολιτικών Επιστημών ΑΠΘ
• Πού οφείλεται η κρίση στη Ν.Δ.;
Οφείλεται στο ότι δεν έχει ένα σαφές στίγμα πολιτικής. Από το 2012 η Ν.Δ. προσπάθησε να αναιρέσει την πολιτική της με την αντίθεση στην πολιτική του Γ. Παπανδρέου κάνοντας στην πραγματικότητα την ίδια πολιτική. Το 2014, εν όψει της προεδρικής εκλογής προσπαθούσε, μαζί με το ΠΑΣΟΚ, να πείσει ότι σύντομα βγαίνουμε από την κρίση, αντί να θέσει τα θέματα που έθεσε μετά τις εκλογές του Ιανουαρίου. Το πρόβλημα της Ν.Δ. είναι πρόβλημα στρατηγικής και προσανατολισμού. Αυτό εκφράζεται και στο γεγονός ότι οι τέσσερις διεκδικητές της ηγεσίας δεν εμφανίζουν διαφορετικές πολιτικές, αλλά θέματα είτε ηθικού είτε διαδικαστικού χαρακτήρα.
• Γιατί ξέσπασε τώρα με τέτοια ένταση;
Δεν μπορεί ένα τεχνικό ζήτημα να δημιουργήσει τέτοιο πρόβλημα στο κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Αυτό δεν σημαίνει ότι αν γίνονταν κανονικά οι εκλογές την επόμενη μέρα θα βλέπαμε πράγματα που είδαμε παλιότερα στην ηγεσία της Ν.Δ., με τους ηττημένους να αποχωρούν και να ιδρύουν κόμματα. Πάλι όμως θα έπρεπε όποιος και να έβγαινε να έλυνε το πρόβλημα στρατηγικής και προσανατολισμού.
• Ποιες είναι οι προοπτικές;
Χριστιανοδημοκρατικό κόμμα στην Ελλάδα είναι προφανές ότι θα υπάρχει. Θα πρέπει να προσανατολιστεί, να βρει στόχους, να βρει πολιτικές που θα το διακρίνουν στο ιδεολογικό και πολιτικό φάσμα των κομμάτων. Και η Ν.Δ. και τα άλλα κόμματα ακολουθούν μια κρίση του κομματικού συστήματος από το 2012 και μετά που είναι πολύ επικίνδυνη για το πολιτικό σύστημα και την ίδια τη δημοκρατία. Αυτό είναι το πιο επικίνδυνο για τους πολίτες και όχι εάν κάποιο κόμμα θα εξαφανιστεί ή θα αλλάξει.
