Για τη συντηρητική-ακροδεξιά στροφή της Ευρώπης, αλλά και το νέο προοδευτικό όραμα που πρέπει να συνεγείρει, μίλησε χθες ο Αλέξης Τσίπρας προσκεκλημένος του Πανεπιστημίου της Σορβόνης. Με τίτλο της ομιλίας του, «Είναι η Ευρώπη μια ήπειρος χωρίς ηγεσία;», ενώπιον καθηγητών και φοιτητών του ιστορικού εκπαιδευτικού ιδρύματος, ξεκίνησε από τον γαλλικό Μάη του ‘68, με τη Σορβόνη να είναι στο επίκεντρο των διεργασιών, γι’ αυτό και «κατέχει μια ξεχωριστή θέση στη μνήμη και την καρδιά μας».
Σήμερα, συνέχισε, «το κεντρικό διακύβευμα της Ευρώπης είναι η στρατιωτικοποίηση. Με τις κοινωνικές και περιφερειακές ανισότητες να εντείνονται. Με τους πλούσιους να συσσωρεύουν πρωτοφανή πλούτο και την πλειονότητα να αδυνατεί να αντεπεξέλθει. Να εργάζεται διαρκώς περισσότερο, αλλά να αμείβεται ολοένα και λιγότερο. Και την ίδια στιγμή η Ακροδεξιά να ενισχύεται ραγδαία». Ακολούθως, ο ομιλητής περιέγραψε τις υπαρξιακές απειλές του κοινού μας σπιτιού: εκτεταμένη οικονομική και κοινωνική πίεση στους Ευρωπαίους πολίτες, δημογραφική κρίση, γεωπολιτική κρίση, κρίση δημοκρατίας και ηγεσίας.
Στα γεωπολιτικά, είπε πως ήταν λάθος «το γεγονός ότι οι ευρωπαϊκές χώρες αποδέχτηκαν το 2008 την πολιτική ανοιχτών θυρών του ΝΑΤΟ για την Ουκρανία και τη Γεωργία, αντί να υποστηρίξουν μια αποκλειστικά ευρωπαϊκή -και όχι ΝΑΤΟϊκή- προοπτική για τις δύο αυτές χώρες». Επιπροσθέτως, «σήμερα, ορθώς η Ευρώπη στέκεται στο πλευρό του ουκρανικού λαού απέναντι σε μια παράνομη εισβολή, αλλά πολύ κακώς δεν δουλεύει όσο θα έπρεπε για τον τερματισμό του πολέμου και για μια όσο το δυνατόν πιο δίκαιη ειρήνη».
Ενώ για το παλαιστινιακό ζήτημα τόνισε: «Ακόμα και στην περίπτωση της γενοκτονίας στη Γάζα, που συγκλονίζει σήμερα τους πάντες, η Ε.Ε. δεν βρήκε συλλογικά το θάρρος να επιβάλει κυρώσεις στο Ισραήλ, παρά την ορθή επιλογή πολλών χωρών για αναγνώριση του παλαιστινιακού κράτους».
Παραλλήλως για την κρίση δημοκρατίας και ηγεσίας επισήμανε: «Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή λειτουργεί όλο και πιο αυταρχικά. Η πρόεδρος Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δεν εξελέγη από τους πολίτες. Διορίστηκε με παρασκηνιακές συμφωνίες, παρακάμπτοντας τη διαδικασία του Spitzenkandidaten. Και κυρίως δεν φαίνεται να λογοδοτεί στους πολίτες αλλά στις μεγάλες πολυεθνικές του φαρμάκου και των όπλων», ήταν το δηκτικό σχόλιό του.
Συμπερασματικώς, η Ευρώπη γυρίζει πίσω σε συνθήκες Μεσοπολέμου: οικονομική κρίση, κοινωνική διάλυση, πολιτική αδυναμία – με την ακροδεξιά στο προσκήνιο. Ως εκ τούτου, «η Ευρώπη πράγματι σήμερα δίνει την εικόνα μιας ηπείρου σε κρίση», πλην όμως, «όχι, η Ευρώπη δεν είναι μια ήπειρος χωρίς ηγεσία. Είναι μια ήπειρος με λάθος ηγεσία. Νεοσυντηρητική, νεοφιλελεύθερη, άτολμη και ανεπαρκή. Μια ηγεσία που πηγαίνει με κλειστά μάτια στα βράχια».
Οι επτά άξονες
Για τον Αλέξη Τσίπρα, «αυτό που έχουμε σήμερα περισσότερο ανάγκη από ποτέ, είναι ένα νέο προοδευτικό ευρωπαϊκό όραμα», με επτά βασικούς άξονες: Η προάσπιση και ενίσχυση των κονδυλίων συνοχής και των πολιτικών σύγκλισης είναι ο πρώτος άξονας, και δεύτερος, οι στρατηγικοί τομείς προτεραιότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας. Τρίτος άξονας, η διεύρυνση του μηχανισμού έκδοσης κοινού χρέους, που θεσπίστηκε στο πλαίσιο του Ταμείου Ανάκαμψης κατά τη διάρκεια της πανδημίας.
Στο πλαίσιο αυτό, «πρέπει να στηρίξουμε τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού υπουργείου Οικονομικών που θα εκδίδει κοινό χρέος με στόχο τη χρηματοδότηση της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης. Στην ενέργεια και την άμυνα, την πράσινη μετάβαση, την έρευνα και την καινοτομία, τις υποδομές, τη στήριξη της κοινωνικής συνοχής», σύμφωνα με τη συλλογιστική του.
«Ο τέταρτος άξονας πρέπει να στοχεύει στη δημιουργία επιπλέον δημοσιονομικού χώρου για τις οικονομίες μας, με τη στήριξη της αύξησης του ορίου χρέους, με αναθεώρηση του Συμφώνου Σταθερότητας, ώστε από το 60% να πάμε στο 100% του ΑΕΠ». Ο πέμπτος άξονας πρέπει να είναι «η ουσιαστική δημιουργία κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας της Ε.Ε., στην κατεύθυνση της στρατηγικής αυτονομίας από τις ΗΠΑ».
Ο έκτος άξονας αφορά την κλιματική κρίση και τη βιωσιμότητα: «Πρόκειται για τη μεγαλύτερη πρόκληση που αντιμετωπίζουμε ως ανθρώπινο είδος», παρατήρησε και πρόσθεσε ότι «χρειαζόμαστε μια πραγματικά δίκαιη μετάβαση στην πράσινη ατζέντα, η οποία δεν θα μετακυλίει τα βάρη στους αδύναμους, ενώ οι “πράσινοι” καπιταλιστές θα γίνονται πλουσιότεροι».
Και τέλος, «έβδομος άξονας -και ίσως πιο κρίσιμος για να υλοποιηθούν οι παραπάνω-, η μετεξέλιξη της θεσμικής συγκρότησης της Ε.Ε., ώστε να δίνεται η δυνατότητα σε κράτη-μέλη που το επιθυμούν, να εμβαθύνουν τη συνεργασία τους σε επιμέρους τομείς, όπου άλλα μέλη δεν έχουν την ίδια βούληση».
Ελληνική κρίση
Στο σημείο αυτό της ομιλίας του άνοιξε ένα παράθυρο στην ελληνική κρίση, ξεκινώντας από τα πεπραγμένα της δικής του κυβέρνησης: «Καταφέραμε να βγάλουμε την πατρίδα μας από αυτή τη κρίση, να επιστρέψουμε στην ανάπτυξη, να ρυθμίσουμε το χρέος της, ώστε σήμερα να είναι προστατευμένη από τις διεθνείς αγορές. Το πιο σημαντικό όμως είναι ότι το πετύχαμε προστατεύοντας ταυτόχρονα τους κοινωνικά πιο αδύναμους. Γι’ αυτόν τον λόγο άλλωστε στις εκλογές του 2019 πήραμε 32% με σημαντική πλειοψηφία στις λαϊκές γειτονιές και τη νεολαία».
Ενώ εκείνους που υποστηρίζουν ότι «η Αριστερά δεν θα έπρεπε να αναλάβει αυτό το δύσκολο έργο της σταθεροποίησης των δημόσιων οικονομικών», τους κάλεσε να ρίξουν μια ματιά στα επίσημα στατιστικά στοιχεία. Συγκεκριμένα: «Την περίοδό μας μειώθηκε το ποσοστό του πληθυσμού σε φτώχεια, ενώ σήμερα αυξάνεται». Στον αντίποδα, «την περίοδό μας αυξήθηκε το εισόδημα στη πλειονότητα του πληθυσμού, με τη μεγαλύτερη αύξηση κατά 45% στο πιο φτωχό 10% του πληθυσμού. Ενώ μειώθηκε το εισόδημα του 10% των πιο πλούσιων. Κατά τη διακυβέρνηση της Δεξιάς, συνέβη το αντίθετο. Μειώθηκε το εισόδημα του πιο φτωχού 10% κατά 8,1% και αυξήθηκε το εισόδημα του πιο πλούσιου 10% κατά 13%».
Τι σημαίνουν όλα αυτά; Οτι «για την κοινωνική πλειοψηφία, η Αριστερά είναι χρήσιμη, ακόμη περισσότερο και ιδίως, θα έλεγα, στα δύσκολα. Η Αριστερά όμως που δεν το βάζει στα πόδια στις δυσκολίες. Η Αριστερά που πατάει τα πόδια της στη γη και δεν αρκείται να διαμαρτύρεται, να καταγγέλλει και να αντιστέκεται, αλλά τολμά να πάρει την ευθύνη της διακυβέρνησης προκειμένου να υπηρετήσει τα συμφέροντα των πολλών».
Αντί της φυγής από την πραγματικότητα, ο Αλ. Τσίπρας πρότεινε, τέλος, την κινητοποίηση των κοινωνιών μας, «γύρω από έναν νέο πατριωτισμό για δικαιοσύνη στις χώρες μας. Εναν νέο πατριωτισμό που να είναι συμπεριληπτικός, ηθικός, οικονομικός και κοινωνικός. Εναν νέο πατριωτισμό βασισμένο στην αποφασιστικότητα να αντισταθούμε στα μεγάλα συμφέροντα των ισχυρών και των ολιγαρχών», κατέληξε.
