Στην τελική ευθεία για το Προγραμματικό Συνέδριό της -τον Οκτώβριο εκτός συγκλονιστικού απροόπτου- μπαίνει η Νέα Αριστερά μετά τις θερινές διακοπές. Σε μια πολιτική συγκυρία και σεζόν που μπορεί να επιφυλάσσει πολλές εξελίξεις και εκπλήξεις… Εν όψει του συνεδρίου λοιπόν η Κεντρική Επιτροπή του κόμματος υιοθέτησε Σχέδιο Θέσεων 102 σελίδων, το οποίο έχει θέσει υπ’ όψιν των μελών του. Πρόκειται για ένα κείμενο με τομές, για ένα κείμενο που χαράσσει διαχωριστικές γραμμές σε σχέση με το παρελθόν, ένα κείμενο που θα προκαλέσει συζητήσεις ακόμα και εκτός των στενών κομματικών τειχών σε μια εποχή άνυδρη πολιτικά και ιδεολογικά.
Η «Εφημερίδα των Συντακτών» παρουσιάζει τα 12 κύρια σημεία -«εμβληματικές παρεμβάσεις» χαρακτηρίζονται από την Πατησίων-, ενώ κάνουμε και μια πιο αναλυτική παρουσίαση ενός κεφαλαίου μόνο, αυτού που αφορά τα «κόκκινα» δάνεια και το ιδιωτικό χρέος. Ξεκινούμε όμως από κάποιες διαπιστώσεις που ενδεχομένως αγγίζουν πολλούς από εμάς και δη τους πιο νέους. Αυθαιρέτως το σχετικό απόσπασμα θα μπορούσε να έχει τον τίτλο «Αυτά που μας πνίγουν».
«[…] Το ξέρουν πια και οι πέτρες. Στα μισά του μήνα οι τσέπες έχουν αδειάσει. Οι λογαριασμοί μένουν απλήρωτοι και ξοδεύουμε μόνο για τα βασικά. Δεν το συζητάμε – ντρεπόμαστε. Κι όμως, όλες και όλοι ξέρουν ότι τα τελευταία πέντε χρόνια το διαθέσιμο εισόδημα για τη μεγάλη πλειοψηφία των πολιτών έχει μειωθεί δραματικά. Και δεν μιλάμε μόνο για τους νέους/ες. Ακόμα και στα νοικοκυριά με δύο μισθούς, οι γονείς βρίσκουν δικαιολογίες για το παιχνίδι που δεν πήραν στα παιδιά τους, ενώ πολλές και πολλοί από εμάς, αν δεν έχουμε “καβάτζα” ή σπίτι στο χωριό, θα κάνουμε διακοπές κοιτώντας τις παλιές καλοκαιρινές φωτογραφίες.
Δεν είναι μόνο η ακρίβεια. Είναι οι φωτιές, οι πλημμύρες, οι ακραίες φυσικές καταστροφές – κάθε χρόνο σε μια άλλη γωνιά της χώρας. Είναι αυτή η μόνιμη αίσθηση αδικίας ότι οι “έχοντες” τη βγάζουν πάντα καθαρή. Κι αυτοί που κυβερνούν ενδιαφέρονται μόνο να διευρύνουν τα δικά τους προνόμια, όχι να δώσουν λύσεις στα δικά μας προβλήματα. Είναι το ότι δεν μας ακούει κανείς. Είναι το έλλειμμα δημοκρατίας που αναδείχτηκε με τον πιο ωμό τρόπο στο έγκλημα των Τεμπών. Είναι και η βία και ο φασισμός που σηκώνει ξανά κεφάλι. Το μέλλον δεν προδιαγράφεται καλύτερο για τις νεότερες γενιές. Τις περιμένουν χειρότεροι μισθοί, πόλεμοι∙ και όσο για συντάξεις, άσ’ το καλύτερα…
Δεν είναι μόνο ελληνικό το φαινόμενο – οι ίδιες αγωνίες, οι ίδιες κραυγές ακούγονται παντού. Ανισότητες, κλιματική κρίση, έλλειμμα δημοκρατίας. Ολα αυτά έμοιαζαν με τεράστια κύματα που ερχόντουσαν κατά πάνω μας. Μέχρι που ήρθε ο πόλεμος και σκέπασε τα πάντα».
Και στο διά ταύτα το Σχέδιο Θέσεων επισημαίνει: «[…] Δεν φταίει η μοίρα μας και το ριζικό μας για όλα όσα συμβαίνουν γύρω μας. Ο κόσμος δεν θα αλλάξει αν δεν τον αλλάξουμε εμείς. Γι’ αυτό σε κάθε γωνιά του πλανήτη μας οι άνθρωποι αντιδρούν, δεν σκύβουν το κεφάλι. Η νεολαία απάντησε στην αστυνομική καταστολή την περίοδο της πανδημίας. Ο λαός μας δεν κατάπιε το έγκλημα στα Τέμπη και βγήκε στον δρόμο. Το αντιπολεμικό κίνημα δεν μας άφησε να κάτσουμε στον καναπέ μας μπροστά στη γενοκτονία του παλαιστινιακού λαού στη Γάζα. Κι αυτό συμβαίνει παντού. Στη Βαρκελώνη, οι κάτοικοι αντιστέκονται στην τουριστική λεηλασία. Στη Νέα Υόρκη, εξέλεξαν έναν μετανάστη για υποψήφιο δήμαρχο που δεν φοβήθηκε να πει την αλήθεια για τη φτώχεια, τη βία, την καταπίεση.
Η αδικία δεν είναι φυσικό φαινόμενο. Κι όσοι το κατανοούν γίνονται οι ίδιοι ρωγμές ελπίδας. Η ιστορία δεν τελείωσε, δεν τελειώνει ποτέ. Οπου υπάρχει καταπίεση, γεννιούνται αντιστάσεις. Εμείς, στη Νέα Αριστερά, πιστεύουμε πως ένα σύγχρονο αριστερό κόμμα υπάρχει για να δώσει σχήμα και δύναμη σ’ αυτές τις αντιστάσεις […]».
Δώδεκα «εμβληματικές παρεμβάσεις»
Σε αδρές γραμμές το πρόγραμμα που απευθύνει στους πολίτες η Νέα Αριστερά έχει ως εξής:
1. «Καλύτερες δουλειές χωρίς ρύθμιση της εργασίας δεν γίνεται: Κατώτατος μισθός αξιοπρεπούς διαβίωσης στα 1.000 ευρώ. Ετήσιες αυξήσεις στους μισθούς στον δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα κατ’ ελάχιστον ίσες με την αύξηση του γενικού δείκτη τιμών καταναλωτή. Επαναφορά των συλλογικών διαπραγματεύσεων, ενίσχυση των συλλογικών συμβάσεων εργασίας και στήριξη των συνδικαλιστικών δικαιωμάτων. Aποκατάσταση 13ου και 14ου μισθού και συντάξεων στον δημόσιο τομέα. Σταδιακή μείωση χρόνου εργασίας με στόχο τις 32 ώρες την εβδομάδα, χωρίς μείωση αποδοχών. Επιστροφή των αναδρομικών των συνταξιούχων σε 3 ετήσιες δόσεις και αποκατάσταση των αδικιών που δημιουργούνται από προσωπική διαφορά.
2. Μείωση των τιμών χωρίς να σπάσουν τα καρτέλ και να ελεγχθεί η αγορά δεν γίνεται: Μηδενικό ΦΠΑ στα είδη πρώτης ανάγκης (γάλα, βούτυρο, ψωμί, λάδι ζάχαρη, αλεύρι κ.ά.) όπως έγινε στην Ισπανία, Γαλλία και Ιταλία. Εως 5% ΦΠΑ στα υπόλοιπα είδη διατροφής και προϊόντα μαζικής χρήσης. Ενίσχυση των μηχανισμών εποπτείας της αγοράς για την καταπολέμηση της κερδοσκοπίας και την εξάλειψη μονοπωλιακών πρακτικών. Θεσμοθέτηση μόνιμου μηχανισμού ελέγχου των τιμών και επιβολής πλαφόν σε βασικά αγαθά με βάση τις μέσες ευρωπαϊκές τιμές. Ειδικότερα, νομοθετική πρωτοβουλία για πλαφόν στην τιμή του ρεύματος. Συμμόρφωση πολυεθνικών στην τιμολόγηση σε Ελλάδα, με βάση της ευρωπαϊκές τους τιμές. Ελεγχος στην εφοδιαστική αλυσίδα στον αγροτικό τομέα με ορίζοντα τη δραστική μείωση των μεσαζόντων. Κατάργηση Χρηματιστηρίου Ενέργειας και οριακής τιμολόγησης ηλεκτρικού ρεύματος. Φορολόγηση των υπερκερδών εταιριών που εκμεταλλεύονται την ολιγοπωλιακή διάρθρωση κλάδων.
3. Λύση για το στεγαστικό χωρίς κοινωνική στεγαστική πολιτική δεν γίνεται: Δημιουργία αποθέματος κοινωνικών κατοικιών και στήριξη εγχειρημάτων συλλογικής και συνεταιριστικής, μη κερδοσκοπικής κατοικίας, αναστολή των πλειστηριασμών της κύριας, θεσμοθέτηση πλαφόν στα ενοίκια και τις αυξήσεις τους, απαγόρευση της Golden Visa.
4. Ειρήνη με αγορά νέων οπλικών συστημάτων δεν γίνεται: Μείωση των στρατιωτικών εξοπλισμών – τα λεφτά για υπερεξοπλισμούς θα κοπούν από τα σχολεία και τα νοσοκομεία μας. Καμία εμπλοκή της Ελλάδας σε κανένα ανοικτό μέτωπο στην περιοχή. Απεμπλοκή της Ελλάδας από τη στρατηγική συμμαχία με το κράτος-δολοφόνο του Ισραήλ. Στήριξη της αρχής της εθνικής ανεξαρτησίας και της καταδίκης του επιτιθέμενου. Στήριξη της αναγκαιότητας των πολυμερών διεθνών θεσμών και του διεθνούς δικαίου.
5. Μείωση φορολογίας του λαού, ισχυρό κοινωνικό κράτος και δημόσιες υποδομές χωρίς φορολόγηση των πλουσίων δεν γίνεται: Μείωση έμμεσης φορολογίας ως ποσοστό των δημόσιων εσόδων στον μέσο όρο της Ε.Ε. Αύξηση φορολογίας των κερδών και των μερισμάτων. Κατάργηση των προκλητικών φοροαπαλλαγών Μητσοτάκη σε πλούσιους. Θεσμοθέτηση φόρου μεγάλου πλούτου. Ενίσχυση ελεγκτικών μηχανισμών με προσλήψεις, εξειδίκευση και χρήση νέων τεχνολογιών για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής. Επαναφορά της ΑΑΔΕ στον άμεσο έλεγχο του Δημοσίου.
6. Ανάπτυξη χωρίς ενίσχυση του δημόσιου τομέα δεν γίνεται: Τερματισμός όλων των ιδιωτικοποιήσεων. Ανάκτηση του δημόσιου ελέγχου σε κρίσιμες υποδομές στην ενέργεια, στις μεταφορές και στις τράπεζες (ΔΕΗ, ΟΣΕ, δημόσια τράπεζα). Ανάκτηση της σχεδιαστικής ικανότητας του δημόσιου τομέα.
7. Οικολογική βιωσιμότητα χωρίς ενεργειακή μετάβαση δεν γίνεται: ορθολογική αξιοποίηση του συνόλου του φάσματος των ΑΠΕ καθώς και αξιοποίηση του συνόλου των τεχνολογιών αποθήκευσης ενέργειας. Θεμελιώδης προτεραιότητα η εξοικονόμηση ενέργειας, η στήριξη των ενεργειακών κοινοτήτων και η αυτοπαραγωγή. Πραγματική διαβούλευση με τις τοπικές κοινωνίες και χωροταξικός σχεδιασμός με ζώνες αποκλεισμού και σεβασμό στις περιοχές Natura. Απαγόρευση νέων παραχωρήσεων κοιτασμάτων υδρογονανθράκων.
8. Σεβασμός στο περιβάλλον χωρίς όρια στην αγορά δεν γίνεται: Οριοθέτηση της τουριστικής μεγέθυνσης, κατάργηση των αντιπεριβαλλοντικών νόμων Χατζηδάκη και της εκτός σχεδίου δόμησης. Ολοκληρωμένος χωροταξικός και πολεοδομικός σχεδιασμός έναντι του κατ’ εξαίρεση αποσπασματικού σχεδιασμού. Υποχρεωτική αναδάσωση καμένων δασικών περιοχών.
9. Υγεία, παιδεία, κοινωνικό κράτος και οικονομία της φροντίδας χωρίς λεφτά δεν γίνονται: Επενδύσεις στη δημόσια δωρεάν παιδεία και υγεία καθώς και γενναία χρηματοδότηση της έρευνας. Ανάπτυξη δημόσιων δωρεάν δικτύου βρεφονηπιακών σταθμών για στήριξη από την πρώτη μέρα όλων των νέων γονιών. Η φροντίδα χρειάζεται να γίνει πυλώνας ενός δίκαιου και βιώσιμου αναπτυξιακού μοντέλου, χωρίς έμφυλους και ταξικούς αποκλεισμούς. Κατάργηση του αντισυνταγματικού νόμου για τη δημιουργία ιδιωτικών πανεπιστημίων και των νόμων που “ιδιωτικοποιούν” το ΕΣΥ.
10. Αντιμετώπιση του δυσβάσταχτου ιδιωτικού χρέους χωρίς σύγκρουση με τις τράπεζες δεν γίνεται: Δημιουργία Δημόσιου Φορέα Διαχείρισης Υποθηκευμένων Ακινήτων, όπου ο/η δανειολήπτης θα παραμένει στην κύρια κατοικία του ως κοινωνικός μισθωτής, με ενοίκιο ανάλογο των οικονομικών του δυνατοτήτων και δυνατότητα επαναγοράς. Ρητή απαγόρευση πλειστηριασμού της κύριας κατοικίας, με εισοδηματικά, περιουσιακά και κοινωνικά κριτήρια. Μόνιμος, ενιαίος εξωδικαστικός μηχανισμός ρύθμισης όλων των ιδιωτικών οφειλών με υποχρεωτική συμμετοχή όλων των πιστωτών. Καταπολέμηση της ασυδοσίας των servicers – Εποπτεία και κυρώσεις.
11. Δημοκρατία χωρίς δικαιοσύνη δεν γίνεται: Κάθαρση της δικαιοσύνης μέσα από την αλλαγή του τρόπου επιλογής της ηγεσίας της και αλλαγές στο σύστημα υπηρεσιακής ανέλιξης των δικαστικών λειτουργών. Κατάργηση του νόμου περί ευθύνης υπουργών. Εκδημοκρατισμός της ελληνικής αστυνομίας. Αντιμετώπιση της έμφυλης βίας και των διακρίσεων λόγω φύλου και σεξουαλικού προσανατολισμού. Χωρισμός κράτους-εκκλησίας. Στήριξη των Ανεξάρτητων Αρχών που έχουν ως ρόλο τον έλεγχο της εξουσίας, τη ρύθμιση κρίσιμων πεδίων και την προστασία βασικών ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ταυτόχρονα διεύρυνση του πεδίου του πολιτικού και δημοκρατικού ελέγχου μέσα από τη λειτουργία της Βουλής, τη διασφάλιση της ανεξαρτησίας του Τύπου και την ενδυνάμωση των συλλογικών κοινωνικών υποκειμένων στη δημόσια ζωή.
12. Δίκαιη ψηφιακή μετάβαση χωρίς δημοκρατικό έλεγχο των ψηφιακών υποδομών και κοινά ψηφιακά αγαθά δεν γίνεται: Ο τεχνολογικός απεγκλωβισμός δεν είναι πολυτέλεια αλλά προϋπόθεση. Εφαρμόζουμε δημόσιο έλεγχο, διαφάνεια, ανοικτές λύσεις, συνεταιριστικές πλατφόρμες. Θεσπίζουμε δημόσιο φορέα σχεδιασμού και ανάπτυξης λογισμικού ανοικτού κώδικα για όλους τους δημόσιους οργανισμούς».
«Κόκκινα» δάνεια
Στο κεφάλαιο, τέλος, για τα «κόκκινα» δάνεια και το ιδιωτικό χρέος διαβάζουμε:
1. «Δημιουργία Δημόσιου Φορέα Διαχείρισης Υποθηκευμένων Ακινήτων
Ο Φορέας θα εξαγοράζει ακίνητα από τράπεζες αλλά και από servicers/funds στις τιμές που τα αγοράζουν τα ίδια τα funds, δηλαδή σε σημαντικά μειωμένο ποσοστό της εμπορικής αξίας. Ο/η δανειολήπτης θα παραμένει στην κύρια κατοικία του ως κοινωνικός μισθωτής, με ενοίκιο ανάλογο των οικονομικών του δυνατοτήτων (να μην υπερβαίνει το 30% του διαθέσιμου εισοδήματος).
2. Δικαίωμα επαναγοράς κατοικίας
Θα κατοχυρώνεται νομοθετικά το δικαίωμα του δανειολήπτη ή των απογόνων του να επαναγοράσουν την κατοικία τους σε μεταγενέστερο χρόνο, με συνυπολογισμό των καταβληθέντων ενοικίων στην τελική τιμή.
3. Νομοθετική προστασία της πρώτης κατοικίας
Ρητή απαγόρευση πλειστηριασμού της κύριας κατοικίας με εισοδηματικά, περιουσιακά και κοινωνικά κριτήρια. Οι οφειλέτες θα έχουν τη δυνατότητα ρύθμισης των χρεών τους με βάση τις πραγματικές οικονομικές δυνατότητές τους και όχι τους όρους που επιβάλλουν μονομερώς οι πιστωτές.
4. Δημόσιο απόθεμα κοινωνικής κατοικίας
Τα ακίνητα που δεν επαναγοράζονται θα εντάσσονται σε ένα νέο μοντέλο κοινωνικής κατοικίας με μακροχρόνιες, προσιτές μισθώσεις, ιδίως για νέους, μονογονεϊκές οικογένειες και εργαζόμενους με χαμηλό εισόδημα.
5. Μόνιμος εξωδικαστικός μηχανισμός ρύθμισης και πρόσβαση σε ρύθμιση χρεών
Θεσπίζεται μόνιμος, ενιαίος εξωδικαστικός μηχανισμός ρύθμισης όλων των ιδιωτικών οφειλών (σε Δημόσιο, ασφαλιστικά ταμεία, τράπεζες), με υποχρεωτική συμμετοχή όλων των πιστωτών, συμπεριλαμβανομένων των funds και των servicers. Οι οφειλέτες θα έχουν τη δυνατότητα ρύθμισης των χρεών τους με βάση τις πραγματικές οικονομικές δυνατότητές τους και όχι τους όρους που επιβάλλουν μονομερώς οι πιστωτές.
6. Καταπολέμηση της ασυδοσίας των servicers – Εποπτεία και κυρώσεις
● Σύνταξη Κώδικα Συμπεριφοράς για τους Πιστωτές, ο οποίος θα είναι υποχρεωτικός για όλα τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα και θα έχει νομική μορφή και νομική δέσμευση. Αυτός ο Κώδικας θα εγγυάται τη δεσμευτικότητα, τη σαφήνεια και τη διαφάνεια.
● Υποχρεωτική πρόταση βιώσιμης ρύθμισης πριν από κάθε πλειστηριασμό με κοινωνικά και εισοδηματικά κριτήρια.
● Δεσμευτική εφαρμογή του Κώδικα Δεοντολογίας της ΤτΕ με νομικές συνέπειες σε περίπτωση παραβίασης.
● Δημιουργία Ηλεκτρονικού Μητρώου Καταγγελιών με πρόσβαση στον Συνήγορο του Καταναλωτή και την εποπτική Αρχή».
