Χρονιά συνεδρίου για το ΚΚΕ

Το 2025 είναι χρονιά συνεδρίου για το ΚΚΕ, δηλαδή θα συντελεστεί η κορυφαία εσωκομματική και εξωκομματική διαδικασία που διέπει τη λειτουργία του. Με δεδομένο ότι τα συνέδρια του κόμματος πραγματοποιούνται κάθε τέσσερα χρόνια και το προηγούμενο 21ο Συνέδριο πραγματοποιήθηκε τον Ιούνιο του 2021, το 22ο Συνέδριο αναμένεται να ανοίξει τις πύλες του αρχές καλοκαιριού του νέου έτους.

Μερικούς μήνες πριν αναμένεται να δοθούν στη δημοσιότητα τα προσυνεδριακά κείμενα τα οποία θα αποτελέσουν και τη βάση προσυνεδριακής συζήτησης στις κομματικές οργανώσεις και στον ανοιχτό προσυνεδριακό διάλογο που θα διεξαχθεί από τις σελίδες του «Ριζοσπάστη» και του περιοδικού «Κομμουνιστική Επιθεώρηση» (ΚΟΜΕΠ). Ανοιγμα του διαλόγου στα ηλεκτρονικά κομματικά ΜΜΕ (902, ιστοσελίδα ΚΚΕ κ.λπ.) δεν φαίνεται ότι θα γίνει, πιθανότατα για δύο λόγους: α) Γιατί δεν έγινε ούτε στα προηγούμενα συνέδρια. β) Γιατί αν ανοίξουν τα ηλεκτρονικά ΜΜΕ στον προσυνεδριακό διάλογο, επειδή δεν τίθεται πρόβλημα χώρου ώστε τα κείμενα των συμμετεχόντων να μην υπερβαίνουν έναν αριθμό λέξεων, ο καθένας θα μπορεί να γράφει την άποψή του αξιοποιώντας όσο χώρο χρειάζεται.

Κάτι τέτοιο θα άλλαζε εντελώς τα δεδομένα του προσυνεδριακού διαλόγου καθώς θα μπορούσαν οι απόψεις να εκτεθούν ολοκληρωμένες και με όση τεκμηρίωση χρειάζεται. Αλλά μέχρι σήμερα αυτό το πλεονέκτημα η Κ.Ε. του κόμματος, που εισηγείται στο Συνέδριο, το κρατάει για τον εαυτό της. Ετσι, τα κομματικά μέλη μάλλον θα αρκεστούν και αυτή τη φορά να πουν την άποψή τους στον ανοιχτό προσυνεδριακό διάλογο με κείμενα 800 έως 1.000 λέξεων στον «Ριζοσπάστη» και κάτι περισσότερο στην ΚΟΜΕΠ.

Εκλογικές επιδόσεις

Το ΚΚΕ βαδίζει προς το 22ο Συνέδριό του με θετικές ποσοστιαίες εκλογικές επιδόσεις. Στις εκλογές του Μαΐου του 2023 συγκέντρωσε ποσοστό 7,23%. Εναν μήνα αργότερα, στις επαναληπτικές εθνικές εκλογές, το ποσοστό του ανέβηκε στο 7,69% καθώς η συμμετοχή των ψηφοφόρων ήταν μικρότερη. Με ακόμα μικρότερη συμμετοχή στις ευρωεκλογές του Ιουνίου 2024 το ποσοστό του έφτασε στο 9,25%. Σε απόλυτους αριθμούς ψήφων τον Μάιο του 2023 κέρδισε 426.633 ψηφοφόρους και τον Ιούνιο 401.224. Δηλαδή με λιγότερες ψήφους είχε μεγαλύτερο ποσοστό λόγω αποχής. Επίσης τον Ιούνιο του 2024 έλαβε 367.803.

Αν πάμε τέσσερα χρόνια πίσω, στις εθνικές εκλογές του 2019 με ποσοστό 5,30% έλαβε 299.621 ψήφους και στις ευρωεκλογές της ίδιας χρονιάς με ποσοστό 5,35% έλαβε 302.603%.

Αναμφίβολα χωρίς την αποχή των τελευταίων εκλογικών αναμετρήσεων το ΚΚΕ δεν θα λάμβανε τα ποσοστά που έλαβε, αλλά σε κάθε περίπτωση φαίνεται πως έχει ξεφύγει από τα όρια του 4,5% με 5,5% στα οποία κινούνταν επί μία δεκαετία. Πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι σταθερά οι δημοσκοπήσεις, μετά τις ευρωεκλογές, το εμφανίζουν να κινείται μεταξύ 7,5% έως 9,5% στις προτιμήσεις των ψηφοφόρων.

Σε κάθε περίπτωση, η άνοδος του ΚΚΕ είναι περισσότερο αποτέλεσμα της κρίσης του ΣΥΡΙΖΑ και λιγότερο της δικής του δουλειάς και πολιτικής γραμμής. Ενας κόσμος που απογοητεύτηκε από τις εξελίξεις γενικά και τις διασπάσεις ειδικότερα του ΣΥΡΙΖΑ, στράφηκε εκλογικά προς το ψηφοδέλτιο του Κομμουνιστικού Κόμματος. Το αν θα μείνει εκεί, αν θα σταθεροποιηθεί σε αυτή την επιλογή, θα εξαρτηθεί από πολλούς παράγοντες που εύκολα μπορούν να γίνουν αντιληπτοί. Σε κάθε περίπτωση, η γενικότερη πολιτική κρίση και η αδυναμία της αντιπολίτευσης να διαμορφώσει εναλλακτική κυβερνητική λύση στη Ν.Δ., ευνοεί εκλογικά το ΚΚΕ να κερδίζει δυσαρεστημένους ψηφοφόρους και να λαμβάνει ψήφους διαμαρτυρίας.

Με δεδομένη την εκλογική και δημοσκοπική άνοδο του κόμματος –και εφόσον αυτή διατηρηθεί–, η Κ.Ε. του ΚΚΕ θα πάει στο συνέδριο με θετικό απολογισμό της δουλειάς και προφανώς με την εκτίμηση ότι η πολιτική της δικαιώνεται. Ανεξαρτήτως αν αυτό είναι σωστό σε όλη του την έκταση, το ΚΚΕ μέσα από το συνέδριό του οφείλει να απαντήσει στα φλέγοντα προβλήματα της χώρας και κυρίως σε αυτά που ταλανίζουν τα εργατικά-λαϊκά στρώματα. Οφείλει να καταθέσει πολιτικές που δεν μεταθέτουν τις λύσεις γι’ αυτά τα προβλήματα στο λαμπρό μέλλον μιας σοσιαλιστικής κοινωνίας, αλλά έχουν άμεσο αποτέλεσμα.

Τα λαϊκά προβλήματα

Ολα τα προηγούμενα χρόνια, τόσο στα συνέδριά του όσο μετά από αυτά, το ΚΚΕ απέφευγε επιμελώς να προωθήσει άμεσες, έστω και πρόσκαιρες, λύσεις. Κι όταν πρότεινε λύσεις, αυτές στον πυρήνα τους είχαν μια άλλη κοινωνία. Ηταν δηλαδή μη εφαρμόσιμες με την κρατούσα κοινωνικοπολιτική κατάσταση. Σταθερή βεβαίως πρόταση του ΚΚΕ για κάθε πρόβλημα ήταν και παραμένει η επιλογή των αγώνων των εργαζομένων. Κάτι στο οποίο ουδείς μπορεί να διαφωνήσει, ειδικά μάλιστα αν γνωρίζει πως ιστορικά είναι αποδεδειγμένο ότι ουδέποτε χαρίστηκε κάτι στον εργαζόμενο λαό. Ολα είναι προϊόν κατακτήσεων που προήλθαν μέσα από σκληρές αγωνιστικές κινητοποιήσεις.

Εντούτοις, με την κατάσταση που υπάρχει σήμερα στο εργατικό κίνημα, στις συνδικαλιστικές και γενικότερα στις κοινωνικές οργανώσεις, οι αναγκαίοι αγώνες δεν διεξάγονται και το ΚΚΕ δεν έχει ούτε στην πράξη ούτε στα λόγια δείξει πως θα μπορούσαν να διεξαχθούν, καθώς μια καλή συγκέντρωση ή μια μονοήμερη απεργία –που συνήθως έχει την ανοχή των κρατούντων– δεν συνιστά λύση. Κατά συνέπεια, έχει μεγάλο ενδιαφέρον να δούμε πώς θα αντιμετωπίσει το ΚΚΕ το ζήτημα των λαϊκών προβλημάτων στο προσεχές συνέδριό του.

Εξίσου μεγάλη σημασία έχουν οι απαντήσεις που θα δώσει το συνέδριο στο ζήτημα της διακυβέρνησης της χώρας. Μέχρι τώρα το ΚΚΕ απέφευγε όπως ο διάβολος το λιβάνι το ενδεχόμενο να συμμετάσχει ή να δώσει ανοχή σε μία κυβέρνηση πέραν της Ν.Δ. και σε αντίθεση με αυτήν. Το 2012, που βρέθηκε πολύ κοντά το ενδεχόμενο συμμετοχής ή ανοχής του σε κυβέρνηση, πρόβαλε την ακατανόητη θεωρία ότι αν το ίδιο είναι ισχυρή αντιπολίτευση μπορεί να κάνει πολύ περισσότερα για τον λαό απ’ ό,τι να πάρει την κυβέρνηση σε αστικό έδαφος, να ανεχτεί κάποια κυβέρνηση.

Κοντός ψαλμός αλληλούια, μέχρι το 22ο Συνέδριο, αλλά η ζωή έχει δείξει ότι η απόσπαση από την πραγματικότητα –η πρακτική του Πόντιου Πιλάτου– δεν φέρνει εσαεί θετικά αποτελέσματα στην πολιτική.