Η επόμενη ημέρα στην Κεντροαριστερά

Μόλις μερικούς μήνες άντεξε η συμπόρευση του Ποταμιού με το Κίνημα Αλλαγής. Από την περασμένη εβδομάδα το κόμμα του Σταύρου Θεοδωράκη τέθηκε, με απόφαση της βάσης του, εκτός του ενιαίου σχήματος και πλέον οι μέχρι πρότινος εταίροι ακολουθούν ο καθένας τη δική του ξεχωριστή ανταγωνιστική πορεία.

Το ΠΑΣΟΚ, η ΔΗΜΑΡ, το ΚΙΔΗΣΟ και οι υπόλοιπες δυνάμεις που παραμένουν στον ομοσπονδιακό φορέα δηλώνουν αποφασισμένοι να συνεχίσουν την προσπάθεια, επικαλούμενοι το αίτημα των ψηφοφόρων της Κεντροαριστεράς για ενότητα. Χαρακτηριστικό ήταν το πρόσφατο μήνυμα υπέρ της «φυγής προς τα εμπρός» της Φώφης Γεννηματά ότι το εγχείρημα θα προχωρήσει μπροστά «με αυτούς που θέλουν και μπορούν» και με γνώμονα τη στρατηγική του «διακριτού και αυτόνομου ρόλου» στο πολιτικό σκηνικό.

Ιδιαίτερα ανηφορικός θεωρείται ο μοναχικός δρόμος για τον Σταύρο Θεοδωράκη, αφού η ανάκαμψη του Ποταμιού, αν επιτευχθεί, θα μοιάζει με άθλο. Ο επικεφαλής της Σεβαστουπόλεως θα κινηθεί στο εξής με ορίζοντα το συνέδριο του Οκτωβρίου που αποτελεί την ύστατη ευκαιρία οργανωτικής ανασυγκρότησης. Στόχος, να επιστρέψουν οι αδρανοποιηθέντες «ποταμίσιοι» ψηφοφόροι και οι απογοητευμένοι φιλελεύθεροι κεντρώοι, καθώς και να μπορέσει να εκφραστεί στην Ελλάδα το «ευρωπαϊκό ρεύμα Μακρόν».

Στο άτυπο ντιμπέιτ που ακολουθεί για την επόμενη μέρα στην Κεντροαριστερά μιλούν στην «Εφ.Συν.» οι Κώστας Σκανδαλίδης και Δημήτρης Τσιόδρας.

ΚΩΣΤΑΣ ΣΚΑΝΔΑΛΙΔΗΣ, βουλευτής Α’ Αθήνας, μέλος Εκτελεστικής Γραμματείας ΚΙΝ. ΑΛΛ.

Το εκλογικό αποτέλεσμα θα δικαιώσει το Κίνημα Αλλαγής

Χρονικό «ενός προαναγγελθέντος θανάτου» χαρακτηρίζει ο Κώστας Σκανδαλίδης το διαζύγιο του Κινήματος Αλλαγής με το Ποτάμι και τονίζει ότι η στάση του Σταύρου Θεοδωράκη στα κρίσιμα τελευταία ζητήματα δημιουργούσε κλίμα σύγχυσης και αβεβαιότητας. Παρ’ όλα αυτά εμφανίζεται πεπεισμένος ότι ο φορέας της ενιαίας Κεντροαριστεράς δεν πέθανε, διαμηνύοντας προς «όσους βιάζονται να ξεμπερδεύουν με το εγχείρημα» ότι θα διαψευστούν από τα πράγματα.

• Την τελευταία εβδομάδα έχουν ακουστεί και έχουν γραφτεί πολλά για το τέλος της συνεργασίας του Ποταμιού με το Κίνημα Αλλαγής… Ποιοι ήταν οι πραγματικοί λόγοι; Τι έφταιξε;

Νομίζω ότι για πολλές εβδομάδες ζούσαμε το χρονικό «ενός προαναγγελθέντος θανάτου». Απλά ο Στ. Θεοδωράκης αναζητούσε την κατάλληλη στιγμή για να υλοποιήσει μια ειλημμένη από καιρό απόφαση. Από νωρίς ο ίδιος προσωπικά δεν έδεσε με τον χώρο. Σε αντίθεση με την πλειονότητα των στελεχών του Ποταμιού, με τα οποία η καθημερινή συνεργασία ήταν ιδιαίτερα εποικοδομητική. Θυμίζω ότι στις προγραμματικές επεξεργασίες έγινε μια αξιοσημείωτη σύνθεση απόψεων που κατέληγε κατά κανόνα σε ομοφωνία. Οι λόγοι που προβάλλει ο ίδιος ο πρόεδρος του Ποταμιού νομίζω ότι δεν αντέχουν να δικαιολογήσουν την απόφασή του.

• Αποτιμάτε θετικά ή αρνητικά την εξέλιξη; Ρωτώ διότι κάποιοι θεωρούσαν το Ποτάμι υπεύθυνο για το θολό στίγμα του ΚΙΝ.ΑΛΛ.

Καμία εξέλιξη τέτοια δεν μπορεί και δεν πρέπει να αποτιμάται θετικά. Είναι φανερό ότι πρόσκαιρα τραυματίζει σε ένα γενικότερο σχέδιο την εικόνα. Δεν είναι καλό να συζητά κανείς για αποχωρήσεις. Από την άλλη μεριά, όμως, και ενώ οι αποφάσεις για αυτόνομη πορεία, για αταλάντευτη αντίθεση τόσο απέναντι στον συντηρητισμό του κ. Μητσοτάκη όσο και στον ανεύθυνο και δημαγωγικό αντισυστημικό λαϊκισμό του κ. Τσίπρα ήταν ομόφωνες, η στάση του Σταύρου στα κρίσιμα τελευταία ζητήματα δημιουργούσε κλίμα σύγχυσης και αβεβαιότητας.

• Η προσπάθεια ανασυγκρότησης και διεύρυνσης του Κέντρου και της Κεντροαριστεράς απέτυχε ή έχει ακόμη μέλλον;

Οσοι βιάζονται να ξεμπερδεύουν με το εγχείρημα που ξεκινήσαμε θα διαψευστούν από τα πράγματα. Υποτιμούν τη δύναμη και τη συνείδηση της λαϊκής βάσης που από την αρχή το αγκάλιασε με αυθορμητισμό και ζέση. Μια βάση εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων που λοιδορήθηκε ως οπισθοδρομική με την έκφραση του «παλιού και ξεπερασμένου ΠΑΣΟΚ» από τους όψιμους οπαδούς του προοδευτισμού. Αυτό κατά την ταπεινή μου γνώμη είναι προσβλητικό και απαξιωτικό και υψώνει διαχωριστικές γραμμές ανεπίτρεπτες.

• Συμφωνείτε με την άποψη ότι πλέον έμεινε μόνο το ΠΑΣΟΚ με άλλο όνομα;

Το εύρος των απόψεων που εκφράζουν 212.000 συνιδρυτές του Κινήματος Αλλαγής προφανώς αποτελεί απάντηση αυτής της αστήρικτης κατηγορίας. Ο χώρος διευρύνθηκε, η βάση είναι παρούσα και μάχιμη και ασφαλώς ο δρόμος που χαράξαμε, όπως συνηθίζω να λέω, δεν έχει επιστροφή.

Το Κίνημα Αλλαγής σε πείσμα των προσώπων-πρωταγωνιστών έχει απλώσει το εύρος του πολύ πέρα από τα όρια των συμμετεχόντων φορέων. Δεν είναι τυχαίο ότι μεγάλος αριθμός στελεχών του Ποταμιού αρνήθηκαν να ακολουθήσουν την απόφαση αποχώρησης και συνεχίζουν να αγωνίζονται στις τάξεις μας.

• Από εδώ και πέρα, τι θα κάνει το Κίνημα Αλλαγής; Πού στοχεύει εκλογικά -χωρίς το Ποτάμι- και με την πόλωση στα ύψη;

Ακριβώς αυτή την πόλωση θα αντιμετωπίζουμε με όλα τα μέσα γιατί βλάπτει καίρια τα συμφέροντα της χώρας και αναπαράγει την κρίση και τα αδιέξοδα. Ως δύναμη ευθύνης, δύναμη προοδευτικής αλλαγής, δύναμη με επίγνωση της ανάγκης για εθνική συνεννόηση και συναίνεση, θα δώσουμε τη μάχη. Δεν μ’ αρέσει να κάνω προβλέψεις, ούτε υπήρξα ποτέ οιωνοσκόπος. Ξέρω όμως ότι η βάση μας μέσα και από τα προβλήματα ενδυναμώνεται και συσπειρώνεται. Νομίζω ότι το αποτέλεσμα των εκλογών θα εκπλήξει και τους ίδιους τους δημοσκόπους.

• Τι έχετε να πείτε στους 212 χιλιάδες πολίτες που συμμετείχαν στην ανοιχτή εκλογική διαδικασία του Νοεμβρίου του 2017;

Να συνεχίσουν τον αγώνα για ενότητα, διεύρυνση, κινητοποίηση όλων των διαθέσιμων δυνάμεων του χώρου με την πεποίθηση ότι όχι μόνο θα δικαιωθεί από ένα εκλογικό αποτέλεσμα αλλά θα γίνει εφαλτήριο πραγματικής επανίδρυσης της δημοκρατικής προοδευτικής παράταξης. Και ότι την επομένη των εκλογών ο λόγος και η απόφαση θα είναι αποκλειστικά δική τους για να θεμελιώσουν από μηδενική βάση και με την αυτοοργάνωσή τους τον νέο φορέα που θα είναι πρωταγωνιστής στις μετεκλογικές εξελίξεις.

ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΤΣΙΟΔΡΑΣ, εκπρόσωπος Τύπου Ποταμιού

Δεν κατορθώσαμε να δημιουργήσουμε ένα ισχυρό ενιαίο κόμμα

Στη μετατροπή του Κινήματος Αλλαγής σε ένα «ΠΑΣΟΚ-plus» αποδίδει την κύρια αιτία της απεμπλοκής του Ποταμιού από το ενιαίο σχήμα ο Δημήτρης Τσιόδρας. Ο εκπρόσωπος Τύπου του κόμματος κρίνει αρνητικά την εξέλιξη, προβλέποντας ότι ο χώρος του Κέντρου απέτυχε στον στόχο του και πλέον κινδυνεύει να καταστεί αντικείμενο λεηλασίας από Ν.Δ. και ΣΥΡΙΖΑ.

• Την τελευταία εβδομάδα έχουν ακουστεί και έχουν γραφτεί πολλά για το τέλος της συνεργασίας του Ποταμιού με το Κίνημα Αλλαγής… Ποιοι ήταν οι πραγματικοί λόγοι; Τι έφταιξε;

O βασικός λόγος ήταν ότι αντί για ένα νέο κόμμα με πολλούς συνιδρυτές, που ξεκινήσαμε να φτιάξουμε, το Κίνημα Αλλαγής μετατρεπόταν σε αυτό που όλοι λέγαμε ότι δεν θέλαμε: σε ένα ΠΑΣΟΚ-plus. To ΠΑΣΟΚ είναι η μεγαλύτερη δύναμη του χώρου.

Ομως το Κίνημα Αλλαγής θα μπορούσε να πετύχει τον στόχο του να αποτελέσει τον βασικό κορμό της προοδευτικής παράταξης, όχι αν αποτελούσε απλώς το άθροισμα των οργανωμένων δυνάμεων του χώρου με όρους πλειοψηφίας-μειοψηφίας ή αν αποσκοπούσε απλώς στον επαναπατρισμό παραδοσιακών ψηφοφόρων του ΠΑΣΟΚ, αλλά αν συσπείρωνε γύρω από ένα ριζοσπαστικό πρόγραμμα νέες δυνάμεις.

Ο Αν. Παπανδρέου το 1974 άφησε πίσω την Ενωση Κέντρου κι έφτιαξε το ΠΑΣΟΚ αντιλαμβανόμενος ότι οι καιροί είχαν αλλάξει. Χρειάζονταν νέες προτάσεις, νέα πρόσωπα, νέες δομές. Στο Κίνημα Αλλαγής πόσα πρόσωπα εκτός των τειχών των ήδη οργανωμένων δυνάμεων μετείχαν στην 50μελή Εκτελεστική Γραμματεία και στην Κεντρική Επιτροπή; Δεν μου έρχονται στο μυαλό κάποια.

• Αποτιμάτε θετικά ή αρνητικά την εξέλιξη; Ρωτώ διότι κάποιοι θεωρούσαν το Ποτάμι υπεύθυνο για το θολό στίγμα του ΚΙΝ.ΑΛΛ.

Αρνητικά. Είμαι από εκείνους που εδώ και δύο χρόνια έχουν προσπαθήσει πολύ συμμετέχοντας σε κάθε είδους πρωτοβουλίες για την ενιαιοποίηση του χώρου. Οι διαφορές στα ζητήματα της οικονομίας, των ατομικών δικαιωμάτων, σε θέματα εξωτερικής πολιτικής, ήταν δεδομένες από το ξεκίνημα.

Και δεν αφορούσαν μόνο το Ποτάμι. Σε πολλά είχαμε κοινές απόψεις με το ΚΙΔΗΣΟ, τη ΔΗΜΑΡ, τις Κινήσεις, σε άλλα με στελέχη του ΠΑΣΟΚ. Το ερώτημα ήταν αν θα μπορούσε να γίνει δημιουργική σύνθεση αυτών των απόψεων ώστε η πολυσυλλεκτικότητα να αποτελεί πλούτο κι όχι βάρος. Η ενότητα επιτυγχάνεται μέσα από πολιτικό διάλογο κι όχι μέσα από σιωπητήριο.

• Η προσπάθεια ανασυγκρότησης και διεύρυνσης του Κέντρου και της Κεντροαριστεράς απέτυχε ή έχει ακόμη μέλλον;

Σε αυτή τη φάση και ύστερα από τόσες αποτυχημένες προσπάθειες δεν βλέπω πώς θα μπορούσε να προχωρήσει. Ο χώρος του Κέντρου θα αποτελέσει πεδίο σύγκρουσης (φοβάμαι και αντικείμενο λεηλασίας) από τη Ν.Δ. και τον ΣΥΡΙΖΑ. Η πόλωση βολεύει και τους δύο.

Ο κ. Τσίπρας θα προσπαθήσει έναν νέο διαχωρισμό προόδου-συντήρησης με τον ίδιο επικεφαλής του ενός πόλου. Εγκαταλείπει τον χώρο της ριζοσπαστικής Αριστεράς και θέλει να εκφράσει τώρα τον χώρο της Σοσιαλδημοκρατίας. Ο κ. Μητσοτάκης υποστηρίζει ότι εκείνος εκφράζει και το Κέντρο. Προσπαθεί να καλύψει τα δεξιά του, αλλά ξέρει ότι μπορεί να εξασφαλίσει αυτοδυναμία μόνο αν κερδίσει ένα κομμάτι από το Κέντρο. Απέναντι σε αυτά θα μπορούσε να αντιπαρατεθεί ένα ισχυρό ενιαίο κόμμα, που δεν έγινε κατορθωτό να φτιαχτεί.

• Συμφωνείτε με την άποψη ότι πλέον έμεινε μόνο το ΠΑΣΟΚ με άλλο όνομα;

Ο βασικός κορμός είναι πράγματι το ΠΑΣΟΚ ή πρώην στελέχη του ΠΑΣΟΚ και με την αποσύνδεση του Ποταμιού η ζυγαριά έγειρε ακόμη πιο πολύ. Ομως συνεχίζουν να υπάρχουν και κάποιες άλλες δυνάμεις, όπως η ΔΗΜΑΡ ή οι Κινήσεις. Ουσιαστικά έμεινε η Δημοκρατική Συμπαράταξη.

• Από εδώ και πέρα, τι θα κάνει το Ποτάμι; Εχει τύχη σε εκλογές αυτόνομο και με την πόλωση στα ύψη;

Είναι ένα δύσκολο στοίχημα. Χώρος υπάρχει. Η μετατόπιση της Ν.Δ. προς τα δεξιά έχει απογοητεύσει φιλελεύθερες δυνάμεις. Σημαντικό τμήμα των ψηφοφόρων του ΣΥΡΙΖΑ τον έχει εγκαταλείψει και δεν πάει ούτε στο Κίνημα Αλλαγής ούτε στη Ν.Δ. Θα απευθυνθούμε σε όλες αυτές τις δυνάμεις με ένα κεντρώο-φιλελεύθερο πρόγραμμα.

Ξέρουμε ότι η πόλωση θα είναι σκληρή και η επέλαση στον χώρο στόχος και των δύο. Πιστεύουμε ότι κάποιοι ακόμη κι από εκείνους που εγκατέλειψαν το Ποτάμι θα αντιληφθούν ότι η απουσία του από την επόμενη Βουλή θα είναι μείον για τις προοδευτικές-φιλελεύθερες ιδέες που εκπροσωπεί και θα ανταποκριθούν στο κάλεσμα εν όψει και του συνεδρίου μας.

• Τι έχετε να πείτε στους 212 χιλιάδες πολίτες που συμμετείχαν στην ανοιχτή εκλογική διαδικασία του Νοεμβρίου του 2017;

Καταλαβαίνω την απογοήτευσή τους. Οπως και την απογοήτευση εκείνων που περίμεναν να συμμετάσχουν μέσω ηλεκτρονικής ψηφοφορίας και δεν τους δόθηκε η δυνατότητα. Ολοι όσοι προσπαθήσαμε επί σειρά ετών για ένα δυνατό κίνημα στον χώρο του Κέντρου νιώθουμε το ίδιο. Σε όλους αυτούς οφείλουμε εξηγήσεις. Συμμετείχαν για να φτιαχτεί ένα νέο Κίνημα.

Αυτό που δημιουργήσαμε, ενώ είχε αρχικά μια ανοδική πορεία στις μετρήσεις, στη συνέχεια κατέγραφε καθοδική τάση. Οι ερμηνείες δεν είναι μονοσήμαντες, ούτε πρέπει να αναζητάμε αποδιοπομπαίους τράγους. Η Σοσιαλδημοκρατία περνάει κρίση παντού. Είχαμε ούτως ή άλλως δύσκολη δουλειά κι έπρεπε να πορευτούμε σε νέους δρόμους, με ανοιχτό πνεύμα και καλή θέληση κι όχι να χαθούμε σε εσωκομματικές διευθετήσεις και αναζήτηση λύσεων σε manual του παρελθόντος.