Το λάβαρο του ιερού πολέμου κατά της κυβέρνησης ύψωσε χθες ο αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος, παίρνοντας ανοιχτά θέση ενάντια στο προωθούμενο πλέγμα αλλαγών για τους δεσμούς Εκκλησίας-κράτους και τη διδασκαλία του μαθήματος των θρησκευτικών, που ήδη προκαλούν εντονότατες τριβές.
Κατά την πρώτη ημέρα των εργασιών της Ιεράς Συνόδου, ο προκαθήμενος της Ελλαδικής Εκκλησίας επιχείρησε καταφανώς να προσδώσει πολιτικά χαρακτηριστικά στην ομιλία του, εξαπολύοντας επίθεση στην Αριστερά με ιδεολογικούς όρους. Παράλληλα, πέταξε το γάντι στην Πολιτεία και προς όσους προκρίνουν τη σαφή διάκριση των σχέσεων με την Εκκλησία, εισηγούμενος δημοψήφισμα για να ζητηθεί η γνώμη του λαού, ενώ ο ίδιος τάχθηκε ευθέως κατά του διαχωρισμού.
Τα θρησκευτικά
Ο αρχιεπίσκοπος αναφέρθηκε και στο ζήτημα των θρησκευτικών, επιμένοντας στη διατήρηση της ομολογιακής διδασκαλίας του μαθήματος και καταγγέλλοντας «επιχείρηση αλλοίωσης της πίστης μας» πίσω από την προσπάθεια επικαιροποίησης των προγραμμάτων σπουδών. Επιπλέον, χαρακτήρισε «μυθεύματα, ανώριμες σκέψεις και ιδεοληψίες εις βάρος της Εκκλησίας» τα σχετικά δημοσιεύματα των τελευταίων ημερών.
Η επικράτηση της σκληροπυρηνικής γραμμής εντός των κόλπων της Ιεραρχίας αποτυπώνεται εξάλλου στο γεγονός ότι ο κ. Ιερώνυμος δήλωσε ότι δανείζεται για τον λόγο του φράσεις και προτάσεις του μητροπολίτη Πειραιώς, Σεραφείμ, ο οποίος διακρίνεται για τις ακραίες και υπερσυντηρητικές θέσεις του.
Εντύπωση προκαλεί επίσης η απουσία κάθε ονομαστικής αναφοράς στον πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα και τον υπουργό Παιδείας Νίκο Φίλη, που ερμηνεύεται ως απόπειρα υποβάθμισής τους σε σχέση με το μέγεθος και τη διαχρονικότητα της Ορθοδοξίας.
Σύμφωνα με έγκυρους εκκλησιαστικούς κύκλους, με τη χθεσινή τοποθέτησή του ο κ. Ιερώνυμος πήρε ξεκάθαρα με το μέρος του το κομμάτι των συντηρητικών ιεραρχών, οι οποίοι κινούνται σε τροχιά ευθείας σύγκρουσης με την κυβέρνηση.
Την ίδια στιγμή πάντως, η ομάδα των λεγόμενων «φιλελεύθερων» ιεραρχών κρατά στάση αναμονής και αποτελεί γρίφο η αντίδρασή τους έναντι του αρχιεπισκόπου. Κατά τη σημερινή ημέρα τον λόγο θα λάβουν οι αρχιερείς της Ιεράς Συνόδου και το πιθανότερο είναι η εικόνα να γίνει ευκρινέστερη αναφορικά με την τακτική που θα υιοθετηθεί.
Υπενθυμίζεται ότι τη Δευτέρα, στον αγιασμό που πραγματοποιήθηκε για την έναρξη των εργασιών της Βουλής, ο αρχιεπίσκοπος προέβη άτυπα σε νουθεσίες προς την πολιτική ηγεσία, ευχόμενος «φρόνηση και σύνεση» στα λόγια, ενώ οι αιχμές που άφησε έγιναν πιο δηκτικές στη σύντομη συνομιλία του με τον Νίκο Βούτση, προς τον οποίο επισήμανε τα εξής: «Τα σπίτια μας καίγονται και εμείς τραγουδάμε.
Το καράβι βουλιάζει και βουλιάζει για όλους μας. Υπάρχει μεγάλη αγωνία στον κόσμο».
Πιο αναλυτικά, στην παρέμβασή του στην Ιερά Σύνοδο ο αρχιεπίσκοπος υποστήριξε:
■ Για τον χωρισμό Κράτους-Εκκλησίας, την Αριστερά και το δημοψήφισμα:
• «Το πρόταγμα του λεγόμενου χωρισμού επαναλαμβάνεται από προφανώς άμοιρους Νομικής παιδείας, οι οποίοι με πρόταγμα το λεγόμενο θράσος αγνοίας τους θέτουν προς κατεδάφιση ό,τι συνιστά το κράτος δικαίου».
• «Τα κόμματα της Αριστεράς με τη γνωστή φιλοσοφικο-κοινωνική βιοκοσμοθεωρία του κομμουνιστικού κοσμοειδώλου, όπως γνώρισε τον χωρισμό αυτό ο καταρρεύσας υπαρκτός σοσιαλισμός στο ανατολικό μπλοκ, που στην ουσία ήταν ο διωγμός της θρησκευτικής πίστεως, ελαύνονται από αποτυχημένα αθεϊστικά ιδεολογήματα και συναντώνται με τα υπόλοιπα κόμματα του νεοφιλελεύθερου χώρου κάτω από τις ντιρεκτίβες της νέας εποχής και της νέας τάξεως. Μιλούν για χωρισμό Εκκλησίας και Κράτους επικαλούμενοι δήθεν προοδευτικά συνθήματα. Οι αντιλήψεις, όμως, περί χωρισμού είναι του περασμένου αιώνα, που γεννήθηκαν κάτω από μισαλλόδοξο αντιθρησκευτικό και αντικληρικαλιστικό λαϊκιστικό πνεύμα που δεν συμβιβάζεται με τις σημερινές πολιτειακές και θρησκευτικές αντιλήψεις».
• «Η προσωπική μου άποψη είναι ότι η Πολιτεία ούτε θέλει αλλά ούτε μπορεί, πράγματι, να χωριστεί από την Εκκλησία με όρους κοινωνίας, όπως δεν μπορεί να χωρισθεί από οποιαδήποτε “γνωστή θρησκεία”».
• «Προφανώς η Πολιτεία μπορεί να επιβάλλει με ιδεολογικά κριτήρια τον χωρισμό της Εκκλησίας από τις θεσμικές λειτουργίες του κράτους αλλά δεν μπορεί να επιβάλλει τον χωρισμό της Εκκλησίας από την κοινωνία. Η Εκκλησία δεν πρέπει να ζητήσει ποτέ τον χωρισμό από τον λαό της, γιατί αυτό επιδιώκεται, εκεί αποβλέπει το εγχείρημα».
• «Η Πολιτεία αν το θελήσει και έχει τη συγκατάθεση αυτού του λαού ας το επιχειρήσει, τηρώντας βεβαίως τις υποχρεώσεις που έχει αναλάβει έναντι της Εκκλησίας και τις σχετικές συμβάσεις. Η Εκκλησία δεν χωρίζεται από τα παιδιά της».
■ Για την αναθεώρηση του Συντάγματος:
• «Οποιαδήποτε αναθεώρηση απόκειται στην πρωτοβουλία της Βουλής. Επομένως, η οποιαδήποτε συζήτηση γύρω από το θέμα αυτό θα γίνει με διακομματική επιτροπή των κοινοβουλευτικών κομμάτων και όχι με εκπροσώπους της κυβέρνησης».
■ Για την προσφορά της Εκκλησίας στην απελευθέρωση και σύσταση του ελληνικού κράτους:
• «Είναι τεράστια η προσφορά της Εκκλησίας για την απελευθέρωση του έθνους, το νέο ελληνικό κράτος δεν θα μπορούσε να έχει υπόσταση όπως αποδεικνύεται από τα ιστορικά στοιχεία. 73 αρχιερείς έλαβαν ενεργό μέρος στον αγώνα, 42 αρχιερείς υπέστησαν ταπεινώσεις, εξευτελισμούς, δύο οικουμενικοί πατριάρχες και 45 αρχιερείς εκτελέσθηκαν ή έπεσαν σε μάχες».
■ Για το μάθημα των θρησκευτικών:
• «Λειτουργεί πράγματι προβληματικά. Το βάρος της ευθύνης πέφτει στην Εκκλησία και στην Πολιτεία».
• «Ο τρόπος με τον οποίο πρωτοστάτησε η Πολιτεία, τα καινούργια προγράμματα, με έπεισαν ότι δεν πρόκειται για Θρησκευτικά αλλά για μια επιχείρηση αλλοίωσης της πίστης μας».
Εφερε ως παράδειγμα το γερμανικό μοντέλο διδασκαλίας των θρησκευτικών, τονίζοντας ότι «γίνεται σε σχέση και συμφωνία με τις θεμελιώδεις αρχές της εκάστοτε θρησκευτικής οντότητας, διατηρουμένου του δικαιώματος της κρατικής επίβλεψης».
■ Για τα οικονομικά της Εκκλησίας
• «Η οικονομική ασφυξία που έχει πλήξει τη χώρα πλήττει και τον οικονομικό οργανισμό της Εκκλησίας». Αναφερόμενος στα ετήσια έσοδα, τα υπολόγισε στα 8 εκατ. ευρώ, τα έξοδα στα 10 εκατ., το χρέος στα 2 εκατ. και τους φόρους στα 3 εκατ., ενώ ευχήθηκε -χωρίς να δεσμεύεται- «η κατάσταση να μην οδηγήσει σε απόλυση υπαλλήλων από τους εκκλησιαστικούς οργανισμούς».
