Οι ταμίες και τα άδεια ταμεία του ΠΑΣΟΚ

Πέτρος Λάμπρου, Θεόδωρος Τσουκάτος, Κώστας Γείτονας, Γιάννης Παπακωνσταντίνου, Ροβέρτος Σπυρόπουλος. Αυτά τα πρωτοκλασάτα στελέχη του ΠΑΣΟΚ ανέλαβαν -επισήμως ή ατύπως- τις τύχες των ταμείων του κόμματος από την ίδρυσή του.

Πρωταγωνίστησαν σε ένα σίριαλ που κρατάει πάνω από τέσσερις δεκαετίες και περιλαμβάνει εύρωστα ταμεία, σκάνδαλα, καταγγελίες, δικαστικές έρευνες και σήμερα δάνεια σχεδόν 190 εκατ. ευρώ. Ωστόσο άλλο είναι το κοινό χαρακτηριστικό που τους συνδέει: η αδιαμφισβήτητη εμπιστοσύνη που έτρεφαν και τρέφουν σε αυτούς οι εκάστοτε ηγέτες του ΠΑΣΟΚ.

Πέτρος Λάμπρου

Ο ελληνικός Τύπος τον έχει περιγράψει με φράσεις όπως «ένα από τα πιο ισχυρά πρόσωπα του μηχανισμού», «μυθικό πρόσωπο στην εποχή του Χρηματιστηρίου», «μάζευε τα χρήματα για να κάνει το ΠΑΣΟΚ προεκλογικές εκστρατείες», «οργάνωνε τις δημόσιες εμφανίσεις του Ανδρέα Παπανδρέου», «εχέμυθος», «αγοραφοβικός», «αποτελεσματικός», άνθρωπος «για τις δύσκολες ώρες και για τη «βρόμικη δουλειά»».

Η πορεία του δίπλα στον ιδρυτή του ΠΑΣΟΚ ήταν καθοριστική, ωστόσο υπήρξε «παντός καιρού»: παρέμεινε στα υψηλά κλιμάκια του ΠΑΣΟΚ δίπλα σε όλους τους προέδρους του κόμματος.

Υπήρξε ένας από τους πιο έμπιστους συνεργάτες του Ανδρέα Παπανδρέου από την εποχή του ΠΑΚ, ενώ ανέλαβε γενικός διευθυντής του ΕΟΜΜΕΧ την περίοδο 1981-1985. Κατόπιν διετέλεσε γενικός γραμματέας του υπουργείου Βιομηχανίας (1985-1987) και γενικός διευθυντής της (κρατικής τότε) Εμπορικής Τράπεζας (1987-1989). Το διάστημα 1993-1997 τοποθετήθηκε διευθύνων σύμβουλος του ΟΤΕ και έπειτα διοικητής της Αγροτικής Τράπεζας (1997-2004).

«Για πάνω από 25 χρόνια ήταν ο άνθρωπος που κρατούσε στα χέρια του το ταμείο του κόμματος» ανέφεραν τα ρεπορτάζ («Το Βήμα», 4/9/2005) την εποχή που βρέθηκε στη δίνη σκανδάλου στην Αγροτική. Παραπέμφθηκε τότε σε δίκη κατηγορούμενος για «απιστία κατ’ εξακολούθηση σε βαθμό πλημμελήματος», μαζί με άλλα στελέχη της τράπεζας, για τη δανειοδότηση του Ομίλου Επιχειρήσεων Αλαμανή.

Η «Καθημερινή» το 2000 τον είχε χαρακτηρίσει «σωτήρα με τα “Λαμπρόχαρτα”» λόγω του ευρύτερου συντονιστικού έργου των κρατικών χαρτοφυλακίων που ανέλαβε στη χρηματιστηριακή κρίση εκείνης της εποχής. Για την υπόθεση της ΑΤΕ καταδικάστηκε πρωτοδίκως σε φυλάκιση τριών ετών, αλλά στο Εφετείο αθωώθηκε.

Σύμφωνα με πληροφορίες, έχαιρε της εκτίμησης του Κώστα Λαλιώτη, στην κούρσα της διαδοχής του Ανδρέα Παπανδρέου στήριξε τον Ακη Τσοχατζόπουλο, με παρέμβαση του Θεόδωρου Τσουκάτου στον Κώστα Σημίτη ανέλαβε τα ηνία της Αγροτικής Τράπεζας, ήταν επικεφαλής του ΟΤΕ την εποχή που εκδηλωνόταν το σκάνδαλο της Siemens και διετέλεσε σύμβουλος του υπουργού Επικρατείας Χάρη Παμπούκη, του «δεξιού χεριού» του Γιώργου Παπανδρέου και ανθρώπου που είχε αναλάβει τις συνεννοήσεις με επιχειρηματίες.

Θεόδωρος Τσουκάτος

Επίσημο πόστο διαχείρισης των ταμείων του ΠΑΣΟΚ δεν ανέλαβε ποτέ, μια και η κομματική λειτουργία στη Χαριλάου Τρικούπη ήταν ανέκαθεν θολή. Ωστόσο η «άγρια» εμπλοκή του στο τεράστιο σκάνδαλο Siemens, το οποίο αφορά τις μίζες εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ που δόθηκαν για χρόνια σε ΠΑΣΟΚ και Ν.Δ., τον τοποθετεί ευλόγως ανάμεσα στα πρόσωπα με σαφή επιρροή στα οικονομικά του Κινήματος.

Ο «στρατηγός» βοήθησε να επιτευχθεί η νίκη του Κώστα Σημίτη και παρέμεινε στενότατος συνεργάτης του για χρόνια μέχρι να απομακρυνθεί από το περιβάλλον του πριν την ήττα του 2004.

Το 2008 παραδέχθηκε ότι το 1999 έλαβε από τα «μαύρα ταμεία» της Siemens 1 εκατ. μάρκα, τα οποία κατευθύνθηκαν μέσω εφτά λογαριασμών στα ταμεία του ΠΑΣΟΚ προκειμένου να χρησιμοποιηθούν για την ενίσχυση της προεκλογικής εκστρατείας του.

Αντίστοιχες πρακτικές είχε παραδεχτεί το 2010 ο πρώην υπουργός Τάσος Μαντέλης.

Ο Θεόδωρος Τσουκάτος είχε μάλιστα υποστηρίξει ότι τα χρήματα παραδόθηκαν στον τότε υπεύθυνο Οικονομικών του ΠΑΣΟΚ, Σταύρο Σουμάκη, στον αναπληρωτή γραμματέα Οικονομικών του ΠΑΣΟΚ, Σπύρο Αυγερινό, και στην υπάλληλο στον σχετικό κομματικό τομέα, Δήμητρα Παπαχρήστου.

Η υπόθεση συνεχίζεται μέχρι σήμερα, με τις αλληλοκατηγορίες να ανταλλάσσονται με ρυθμό πολυβόλου και τελικός πολιτικός αποδέκτης να είναι ο πρώην πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης. Το δικαστικό σκέλος της υπόθεσης Siemens, στην οποία είναι κατηγορούμενος και ο Θεόδωρος Τσουκάτος, έχει «παγώσει» από τον περασμένο Ιούλιο λόγω μη μεταφρασμένων τμημάτων της δικογραφίας.

Γιάννης Παπακωνσταντίνου

Ηταν Ιούλιος του 2007 όταν ο τότε πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής προχωρούσε στην καταγγελία ότι ο γενικός διευθυντής του ΠΑΣΟΚ, Γιάννης Παπακωνσταντίνου, ως πρόεδρος στο Ταμείο Εθνικής Οδοποιίας την περίοδο 2003-2004 επέτρεψε αγοραπωλησίες ομολόγων που επέφεραν ζημιά στο ταμείο της τάξης του 1,4 εκατομμυρίου ευρώ.

Η Κ.Ο. του ΠΑΣΟΚ διχάστηκε και ο Γιάννης Παπακωνσταντίνου δεν έμεινε για καιρό στο συγκεκριμένο πόστο, καθώς παραιτήθηκε λίγες ημέρες μετά τις αποκαλύψεις από τη θέση του.

Λίγο καιρό μετά ασκήθηκε εναντίον του δίωξη για τέσσερα κακουργήματα. Ο Γιώργος Παπανδρέου, τότε πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, έκανε λόγο για «τυμβωρυχία του παρελθόντος» με την οποία οι κυβερνώντες προσπαθούσαν «να καλύψουν το Βατερλό του παρόντος».

Κώστας Γείτονας

Ιδρυτικό στέλεχος του ΠΑΣΟΚ με πολύχρονη και πολυεπίπεδη πολιτική και συνδικαλιστική δραστηριότητα, ο «γεννηματικός» Κώστας Γείτονας ανέλαβε την αρμοδιότητα για τα οικονομικά του ΠΑΣΟΚ το 2001.

«Η τοποθέτησή του ως υπευθύνου Οικονομικών του κόμματος μετά το συνέδριο του 2001, θέση στην οποία παρέμεινε ώς το συνέδριο του 2005, δεν ξένισε κανέναν και έγινε αποδεκτή από «σημιτικούς», «ακικούς» και αργότερα από τον Γ. Παπανδρέου ως κάτι αυτονόητο» ανέφεραν τα ρεπορτάζ προ ετών («Το Βήμα», 15/8/2009).

Το 2009, σύμφωνα με το ένταλμα επιβολής ποινής από δικαστήριο του Μονάχου, ο ισχυρός άνδρας της Siemens, Μιχάλης Χριστοφοράκος, υποστήριξε πως είχε συμφωνήσει στα τέλη του 2003 με τον (εκλιπόντα πλέον) πρώην γενικό διευθυντή της Ν.Δ., Γιάννη Βαρθολομαίο, και τον Κώστα Γείτονα να μεσολαβήσουν και να ασκήσουν την επιρροή τους σε δημόσιους υπάλληλους υπέρ των συμφερόντων της γερμανικής εταιρείας, δρώντας ακόμα και ενάντια στο καθήκον τους.

Το 2010 ο Κώστας Γείτονας στην κατάθεσή του στην αρμόδια εξεταστική επιτροπή της Βουλής είχε μιλήσει για «δολοπλοκίες και κατασκευές».

Σύμφωνα με τα ρεπορτάζ της εποχής «κατά την περίοδο που ήταν υπεύθυνος επί των οικονομικών του ΠΑΣΟΚ (τέλη του 2000 έως 2005) δεν είχε υποπέσει οτιδήποτε στην αντίληψή του που θα σχετιζόταν με την εισροή “μαύρου χρήματος” στα ταμεία του κόμματος.

Αντίθετα, επισήμανε ότι εάν υπήρχαν παρατυπίες λόγω της “πολιτικής του διαδρομής όλα αυτά τα χρόνια” θα έλεγε την αλήθεια. Κράτησε εξάλλου αποστάσεις από τον Θ. Τσουκάτο, τονίζοντας ότι δεν ήταν ποτέ ταμίας του κόμματος, ενώ σημείωσε με νόημα ότι “ήταν μια προηγούμενη κατάσταση για την οποία δεν μπορώ να εκφέρω άποψη”» («Ελευθεροτυπία», 19/5/2010).

Ροβέρτος Σπυρόπουλος

Η «Εφ.Συν.» τον Απρίλιο του 2013 αποκάλυψε τα «σημεία και τέρατα» που αφορούσαν την οικονομική διαχείριση του ΠΑΣΟΚ τη περίοδο 2007-2010.

Τα στοιχεία είχαν προκύψει μετά το πόρισμα, που συνέταξαν κατόπιν εντολής της ηγεσίας Ευάγγελου Βενιζέλου πέντε διεθνούς κύρους ιδιωτικές ελεγκτικές εταιρείες ορκωτών λογιστών και οδηγούσαν σε «μαύρη τρύπα» που υπερέβαινε το ιλιγγιώδες ποσό των 100 εκατομμυρίων ευρώ.

Η πλειονότητα των σχετικών εγγράφων, που αφορούσε δεκάδες εκατομμύρια ευρώ, έφερε την υπογραφή του Ροβέρτου Σπυρόπουλου, ο οποίος συνυπέγραφε με τη θεσμική ιδιότητα του γενικού διευθυντή. Η αποκάλυψη των στοιχείων από την «Εφ.Συν.» επέσπευσε τότε τις έρευνες και ο Ευάγγελος Βενιζέλος, υπό την πίεση της κακής δημοσιότητας, παρέδωσε το πόρισμα στη Δικαιοσύνη.

Εν τέλει ασκήθηκε ποινική δίωξη για κακουργηματική απάτη και απιστία κατά του πρώην υπεύθυνου για τα οικονομικά του ΠΑΣΟΚ, Ροβέρτου Σπυρόπουλου, ενώ σύμφωνα με πληροφορίες η κατηγορία της απιστίας βασίστηκε στο γεγονός ότι δεν υπάρχουν παραστατικά για το ποσό των 15 εκατ. ευρώ. Επιπρόσθετα την περίοδο 2007-2009 το ποσό αυτό φέρεται να φυλασσόταν στο ταμείο του κόμματος.

Η κατηγορία της απάτης αφορά κυρίως τον «ανορθόδοξο» τρόπο με τον οποίο το ΠΑΣΟΚ έλαβε δάνειο 5 εκατ. ευρώ από την Τράπεζα Αττικής.

Το κόμμα εγγράφως είχε δώσει ως εγγύηση για το δάνειο την κρατική επιχορήγηση που του αναλογούσε και που ήταν μικρότερη σε σχέση με τα χρήματα που δανείστηκε. Το ακόμα πιο ενδιαφέρον στοιχείο είναι όμως πως το ΠΑΣΟΚ είχε δώσει την ίδια εγγύηση σε άλλες τρεις τράπεζες για έτερα δάνεια.

«Θαλασσοδάνεια» πολλών εκατομμυρίων

Οι καταθέσεις κορυφαίων πρώην και νυν στελεχών τραπεζών στην εξεταστική επιτροπή της Βουλής για τα «θαλασσοδάνεια», δίνουν σημαντικά «κομμάτια» προκειμένου να συντεθεί το «παζλ» της τραγικής πορείας των οικονομικών των δύο άλλοτε μεγάλων κομμάτων ΠΑΣΟΚ και Ν.Δ.

Υπενθυμίζουμε ότι η επί δεκαετίες τακτική που ακολουθούσαν όλοι οι υπεύθυνοι των οικονομικών των κομμάτων ήταν η εξής νομότυπη: λάμβαναν δάνεια με εγγύηση τις μελλοντικές χρηματοδοτήσεις τους από τον κρατικό προϋπολογισμό και όταν έπαυαν να εξυπηρετούν τις υποχρεώσεις τους, οι τράπεζες προχωρούσαν σε κατάσχεση των επιδοτήσεων αυτών. Με αυτόν τον τρόπο ουσιαστικά προεισέπρατταν τα αναγκαία για τη λειτουργία τους χρήματα.

Είναι προφανές ότι υπό κανονικές δανειοδοτικές συνθήκες και για όσα χρόνια τα ποσοστά και οι αναλογούσες κρατικές επιχορηγήσεις του ΠΑΣΟΚ και της Ν.Δ. διατηρούνταν σε υψηλά επίπεδα, ο τραπεζικός δανεισμός θα έπρεπε να είναι ισορροπημένος, εξυπηρετούμενος και σίγουρα οι οφειλές να διατηρούνται σε χαμηλά επίπεδα.

Η πραγματική εικόνα είναι πολύ διαφορετική, με κύριο δεδομένο ότι από το 2011 έχει πάψει η εξυπηρέτηση των δανείων από τα δύο κόμματα.

Είναι λοιπόν αδύνατον να πιστέψει κανείς ότι η εκλογική καθίζηση του ΠΑΣΟΚ και της Ν.Δ. αποτελεί τη μοναδική αιτία για την υπερδιόγκωση των οφειλών τους προς τις τράπεζες. Με απλά λόγια, είναι αδύνατον π.χ. το ΠΑΣΟΚ, που έλαβε από τον κρατικό προϋπολογισμό το 2010 ποσό 19,8 εκατ. ευρώ, να έχει δανειστεί μέχρι το 2009 μόνο από την Αγροτική Τράπεζα 96,8 εκατ. ευρώ (η λήξη της συγκεκριμένης σύμβασης ήταν το 2013).

«Κάτι σάπιο υπάρχει στο βασίλειο της Δανιμαρκίας» λέει το γνωστό σεξπιρικό ρητό. Και στην περίπτωση των κομματικών ταμείων τη σήψη συνθέτουν οι καταγγελίες για μίζες και ο υπό αδιαφανείς όρους τραπεζικός δανεισμός.