Σειρά διατάξεων που αφορούν τους χώρους της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, της υγείας, της ναυτιλίας, αλλά και τους ανέργους που μετέχουν σε προγράμματα κοινωφελούς εργασίας περιλαμβάνονται στο πολυνομοσχέδιο της κυβέρνησης, το αποκαλούμενο και παράλληλο προς το μνημόνιο κυβερνητικό πρόγραμμα. Από τις διατάξεις διαφαίνεται η πρόθεση της κυβέρνησης για τη δημιουργία νέου θεσμικού πλαισίου για την Τοπική Αυτοδιοίκηση σε αντικατάσταση του «Καλλικράτη», αλλά και η βούληση να καλυφθούν υγειονομικά όλοι οι ανασφάλιστοι, Ελληνες και ξένοι, που διαμένουν στη χώρα.
ΤΟΠΙΚΗ ΑΥΤΟΔΙΟΙΚΗΣΗ
Με νέο θεσμικό πλαίσιο
Ετος ριζικών αλλαγών για την Τοπική Αυτοδιοίκηση το 2016, στη διάρκεια του οποίου η κυβέρνηση επιδιώκει να έχει θεσμοθετήσει το νέο θεσμικό πλαίσιο που θα αντικαταστήσει τον «Καλλικράτη». Το «εναρκτήριο λάκτισμα» δίνεται με το λεγόμενο «παράλληλο πρόγραμμα» και με την ευρεία ειδική επιτροπή που συστήνεται στο υπουργείο Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης με το προς ψήφιση νομοσχέδιο.
Εντός πέντε μηνών, όπως προβλέπεται στις σχετικές διατάξεις, μετά τη σύστασή της (άμεσα μετά τις γιορτές), η Επιτροπή θα παρουσιάσει τις τελικές προτάσεις της, συμπεριλαμβανομένης και αυτής για την κατάρτιση νομοσχεδίου. Θα προηγηθεί διεξοδικός διάλογος από τους συμμετέχοντες στην Επιτροπή: πολιτικά και υπηρεσιακά στελέχη του υπουργείου, εκπρόσωποι των συλλογικών οργάνων αιρετών και εργαζομένων δήμων και περιφερειών, καθώς και 11 επιστήμονες ή εμπειρογνώμονες σε θέματα Αυτοδιοίκησης.
Κατά τις εργασίες της θα εξεταστούν τα πάντα στην Αυτοδιοίκηση εκτός από τη «χωροταξική αποκλιμάκωση», θέμα που προφανώς μετατίθεται για αργότερα. Αναμφίβολα, στις βασικές παραμέτρους των αλλαγών περιλαμβάνονται «τα νέα δεδομένα που προέκυψαν από το πρόγραμμα δημοσιονομικής σταθεροποίησης της χώρας», που θέτουν «νέες προτεραιότητες και νέες προκλήσεις» στην Αυτοδιοίκηση, βάσει της αιτιολογικής έκθεσης.
Οι ενότητες
Βασικές ενότητες στις οποίες θα επικεντρωθούν ο διάλογος και μέρος των προτάσεων που θα κατατεθούν, σύμφωνα με πληροφορίες της «Εφ.Συν.», είναι:
- Αρμοδιότητες ΟΤΑ: Στόχος η πλήρη καταγραφή τους και η αντιμετώπιση όποιων αλληλεπικαλύψεων, ανεπαρκειών και κενών που θα αναδειχθούν από τα πέντε χρόνια εφαρμογής του «Καλλικράτη».
- Εκλογικός νόμος: Στόχος η εφαρμογή νέου πλαισίου στις τοπικές εκλογές του 2019. Θέση του κυβερνώντος κόμματος, η εφαρμογή απλής αναλογικής.
- Οικονομικά ΟΤΑ: Πάγια θέση του κυβερνώντος κόμματος είναι να παραμείνει η κρατική χρηματοδότηση βασική πηγή πόρων για τους ΟΤΑ (μέσω ΚΑΠ-Κοινών Αυτοτελών Πόρων). Θα εξετασθεί η φορολογική αποκέντρωση, χωρίς όμως να συνδυαστεί με πρόσθετες φορολογικές επιβαρύνσεις. Ανάμεσα στις προτάσεις, η μεταφορά του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων στους ΟΤΑ, πλην των πολύ μεγάλων έργων.
- Εργασιακά ΟΤΑ: Σταθερότητα στις εργασιακές σχέσεις. Εθελούσιες μετακινήσεις. Διαφύλαξη κοινωφελούς χαρακτήρα δημοτικών υπηρεσιών.
- Με το νομοσχέδιο-σκούπα του «παράλληλου προγράμματος» εισάγονται μια σειρά αλλαγές, κυρίως εργασιακού περιεχομένου. Συγκεκριμένα:
- Απελευθερώνονται προσλήψεις προσωπικού Υποχρεωτικής και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης (ΥΕ, ΔΕ) σε υπηρεσίες ανταποδοτικού χαρακτήρα (τομείς καθαριότητας, πράσινου, ηλεκτροφωτισμού). Από τις μνημονιακές απαγορεύσεις εξαιρούνται επίσης οι διορισμοί προσωπικού (όλων των κατηγοριών εκπαίδευσης) σε νησιωτικούς δήμους.
- Μειώνεται στις 30 ώρες την εβδομάδα (αντί 40 που ίσχυε σήμερα) το ωράριο εργασίας νηπιαγωγών, βρεφονηπιοκόμων και συναφών κλάδων των δημοτικών παιδικών και βρεφονηπιακών σταθμών. Επανέρχονται δηλαδή το 6ωρο αντί του 8ωρου και οι βάρδιες. Δεν θίγεται η ομαλή λειτουργία των σταθμών, σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση. Εκτιμήσεις για προσλήψεις επιπλέον προσωπικού αναφέρονται στην έκθεση του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους.
- Η καταβολή επιδόματος επικίνδυνης και ανθυγιεινής εργασίας (ύψους 150€) επεκτείνεται σε όλες τις ειδικότητες εργαζομένων που εργάζονται με πλήρες ωράριο στους χώρους υγειονομικής ταφής (ΧΥΤ), στην ανακύκλωση, στα κέντρα διαλογής ανακυκλώσιμων υλικών, στους σταθμούς μεταφόρτωσης και στις μονάδες επεξεργασίας απορριμμάτων.
- Επιτυχόντες διαγωνισμού ΑΣΕΠ, με αίτησή τους, κατατάσσονται σε νέο πίνακα διοριστέων (πλην όσων έχουν ήδη διοριστεί ή δεν είχαν αποδεχθεί τον διορισμό τους).
- Δίνεται η δυνατότητα στα αρμόδια όργανα των ΟΤΑ να παραιτούνται από τα ένδικα μέσα κατά πρωτόδικων αποφάσεων που διατάσσουν την παραμονή ή την επάνοδο εργαζομένων στις θέσεις τους ή αναγνωρίζουν τις σχέσεις εργασίας τους ως αορίστου χρόνου, εφόσον υπάρχει σχετική γνωμοδότηση δικηγόρου και σύμφωνη γνώμη του προϊσταμένου της οικονομικής υπηρεσίας (ήδη μεγάλο μέρος των εν λόγω εργαζομένων υπηρετεί κανονικά, βάσει αποφάσεων ασφαλιστικών μέτρων ή προσωρινά εκτελεστών πρωτόδικων αποφάσεων).
Ακόμη, μεταξύ άλλων:
- Θεσπίζεται η υποχρέωση πλήρους συμμόρφωσης δήμων και περιφερειών με πράξεις ή αποφάσεις Οργάνου της Ευρωπαϊκής Ενωσης (όπως έχει συμβεί με παράνομες ΧΑΔΑ και τη διαχείριση αστικών λυμάτων). Προβλέπεται παρακράτηση ΚΑΠ ισόποσων με το επιβαλλόμενο πρόστιμο σε περίπτωση καταδίκης.
- Προβλέπονται, έπειτα από απόφαση δημοτικού συμβουλίου, μειώσεις ή απαλλαγές από δημοτικά τέλη και φόρους για απόρους, ΑμεΑ, πολύτεκνους, τρίτεκνους, μονογονεϊκές οικογένειες και μακροχρόνια άνεργους και χαμηλότερο ειδικό τιμολόγιο από τις ΔΕΥΑ με μειωμένα ή και μηδενικά τέλη ύδρευσης και αποχέτευσης.
- Αναστέλλεται μέχρι 31/12/2016 η εφαρμογή του ειδικού τέλους ταφής απορριμμάτων (επιπλέον 35€ ανά τόνο ανεπεξέργαστων απορριμμάτων).
Κέντρα καύσης νεκρών από τους ΟΤΑ
Λύση στη δημιουργία και λειτουργία Κέντρων Αποτέφρωσης Νεκρών φαίνεται να δίνει το άρθρο 20 του «παράλληλου προγράμματος», ανοίγοντας επίσης τον δρόμο για τη δημιουργία κρεματορίου στην Αττική. Συγκεκριμένα, δίνεται η δυνατότητα στους δήμους να ιδρύουν και να λειτουργούν Κέντρα, όχι μόνο σε εκτάσεις ιδιοκτησίας τους, αλλά και σε εκτάσεις που τυχόν τους έχουν παραχωρηθεί. Μια δυνατότητα που, ταυτόχρονα, προστίθεται στους σκοπούς του Ενιαίου Διαβαθμιδικού Συνδέσμου Νομού Αττικής (ΕΔΣΝΑ), φορέα της Περιφέρειας Αττικής, όπου προεδρεύει η Ρ. Δούρου.
ΝΑΥΤΙΛΙΑ
Κλείνει ανοιχτά θέματα
Τακτοποιήσεις διαφόρων «ανοιχτών θεμάτων», όπως προμήθειες καυσίμων για το Λιμενικό Σώμα, εκπαιδευτικά επιδόματα και διαδικαστικά για τη ναύλωση των πλοίων των προσφύγων, περιλαμβάνονται στο πολυνομοσχέδιο με τον γενικό τίτλο «Επιτάχυνση του κυβερνητικού έργου και άλλες διατάξεις».
Οι ρυθμίσεις του υπουργείου Ναυτιλίας βρίσκονται σε πέντε άρθρα (από 51 μέχρι και 55) και σχεδόν όλες έχουν να κάνουν με διαδικαστικά θέματα. Συγκεκριμένα αφορούν:
❶ Την παράταση συμβάσεων για την προμήθεια καυσίμων για τις ανάγκες των πλωτών του Λιμενικού Σώματος και της Πλοηγικής Υπηρεσίας.
❷ Την εκ των υστέρων «νομιμοποίηση» εκταμιεύσεων, που έγιναν την περίοδο 2008-2011 για εκπαιδευτικά επιδόματα σε ναυτικούς, χωρίς να γίνουν προβλεπόμενες παρακρατήσεις (φόρος, χαρτόσημο κ.ά.).
❸ Τη θεσμοθέτηση της διαδικασίας-εξπρές για τη ναύλωση πλοίων για μεταφορά προσφύγων από τα νησιά και παράταση των μέχρι τώρα συμβάσεων, που έχουν γίνει με επιβάρυνση του προϋπολογισμού του υπουργείου Ναυτιλίας από την 1η Ιανουαρίου. Εντύπωση πάντως προκαλεί το γεγονός ότι εάν το Ελεγκτικό Συνέδριο απορρίψει τη σύμβαση, ο ανάδοχος θα πληρωθεί κανονικά για τον χρόνο που προσέφερε τις υπηρεσίες του.
Τέλος, υπάρχει μια ρύθμιση που ουσιαστικά «αποδυναμώνει» την Επιτροπή Σχεδιασμού Ανάπτυξης Λιμένων (ΕΣΑΛ), η οποία από αποφασιστικό χαρακτήρα περιορίζεται στο να έχει «σύμφωνη γνώμη» για θέματα χρήσεων γης και δόμησης σε χερσαίους χώρους λιμένων.
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ
Υγειονομική κάλυψη για όλους τους ανασφάλιστους
Καλύπτει τους ανασφάλιστους Ελληνες και νόμιμα διαμένοντες στη χώρα που κατέχουν ΑΜΚΑ (προβλέποντας προϋπολογισμό μόλις 100 εκατ. ευρώ για 3 εκατομμύρια ανθρώπους), καταργεί την παρακράτηση των συντάξεων των ληπτών υπηρεσιών ψυχικής υγείας και φιλοξενούμενων σε δομές κλειστής περίθαλψης, δημιουργεί λίστα χειρουργείου για να αντιμετωπίσει την αδιαφάνεια και την ανισότητα, αλλά και Γραφεία Προστασίας Δικαιωμάτων Ληπτών Υπηρεσιών Υγείας σε κάθε νοσοκομείο και δίνει κίνητρα στους γιατρούς για να υπηρετήσουν στις άγονες και νησιωτικές περιοχές.
Τα παραπάνω, μεταξύ άλλων, προβλέπονται στο νομοσχέδιο του υπουργείου Υγείας με τίτλο «Μέτρα για την επιτάχυνση του κυβερνητικού έργου και άλλες διατάξεις», που αναρτήθηκε τα ξημερώματα της Τρίτης στο site της Βουλής.
Κατ’ αρχάς, το υπουργείο Υγείας νομοθετεί για την υγειονομική κάλυψη των ανασφάλιστων Ελλήνων και των νόμιμα διαμενόντων στη χώρα και «συγκεκριμένων μελών ευάλωτων κοινωνικών ομάδων», όπως γράφει το άρθρο 56, χωρίς ωστόσο να αποσαφηνίζεται ποιες είναι αυτές οι ομάδες, πράγμα που θα γίνει σε δεύτερο χρόνο με υπουργικές αποφάσεις. Απαραίτητη προϋπόθεση για την πρόσβαση στις υπηρεσίες Υγείας είναι η κατοχή ΑΜΚΑ, από την οποία εξαιρούνται οι «ευάλωτες κοινωνικές ομάδες».
Οπως αναφέρει συγκεκριμένα το άρθρο 56 του νομοσχεδίου, η ρύθμιση αφορά τα άτομα και τις οικογένειες «Ελλήνων πολιτών ή ομογενών, πολιτών κρατών-μελών της Ε.Ε. και πολιτών τρίτων χωρών με νομιμοποιητικά έγγραφα παραμονής στην Ελλάδα, καθώς και συγκεκριμένων μελών ευάλωτων κοινωνικών ομάδων, ανεξάρτητα από το νομικό καθεστώς στο οποίο βρίσκονται και από το εάν κατέχουν ή όχι νομιμοποιητικά έγγραφα παραμονής στη χώρα».
Για την είσοδο των ανασφάλιστων στο ΕΣΥ, οι οποίοι υπολογίζονται σε 3 εκατομμύρια συμπολίτες μας, ορίζεται ετήσια δαπάνη 100 εκατ., που είναι αμφίβολο αν εξασφαλίζει τους ανθρώπους αυτούς. Η μετακύλιση του κόστους φροντίδας των ανασφάλιστων στους προϋπολογισμούς των νοσοκομείων, οι οποίοι βρίσκονται στο… κόκκινο, σε συνδυασμό με τη μειωμένη κρατική χρηματοδότηση προς τα δημόσια νοσηλευτικά ιδρύματα, θα τα οδηγήσει μια ώρα αρχύτερα στην κατάρρευση.
Ακόμα, καταργείται η παρακράτηση των συντάξεων των ληπτών υπηρεσιών ψυχικής υγείας και φιλοξενούμενων σε δομές κλειστής περίθαλψης που είχε νομοθετηθεί στο παρελθόν (Ν. 3984/2011, Ν. 4052/2012). Οι προϋπολογισμοί των δομών αυτών (ΝΠΔΔ και ΝΠΙΔ) που επιχορηγούνται από τον κρατικό προϋπολογισμό μειώνονται, όπως αναφέρεται στο άρθρο 57. Ωστόσο, αναμένεται να προσδιοριστεί σε δεύτερο χρόνο από το υπουργείο Υγείας η δαπάνη που θα καλύψει τη συμμετοχή των περιθαλπόμενων στις δομές.
Κινητικότητα γιατρών
Στο νομοσχέδιο προβλέπεται και κινητικότητα γιατρών ΕΣΥ, που δεν προκαλεί εντύπωση, καθώς όπως έχει διαφανεί στο παρελθόν η τακτική των μετατάξεων του υπουργείου Υγείας είναι συνήθης. Για την «κινητικότητα κλάδου ιατρών ΕΣΥ εντός φορέων της ίδιας ή άλλη υγειονομικής περιφέρειας» αρκεί η απόφαση του διοικητή της υγειονομικής περιφέρειας στην πρώτη περίπτωση και κοινές αποφάσεις των διοικητών των σχετικών υγειονομικών περιφερειών στη δεύτερη, όπως αναφέρεται στο άρθρο 62. Επιπλέον, προβλέπονται και μετατάξεις-μεταθέσεις γιατρών «προκειμένου για την κάλυψη αναγκών των δημόσιων φορέων παροχής υπηρεσιών υγείας».
Κίνητρα παρέχονται στους γιατρούς για να υπηρετήσουν στις άγονες, νησιωτικές και προβληματικές περιοχές, είτε ως υπόχρεοι υπηρεσίας υπαίθρου, είτε επί θητεία, είτε ενώ είναι ήδη ειδικευμένοι. Συγκεκριμένα, όπως αναφέρεται στο άρθρο 66, «προβλέπονται ειδικά κίνητρα, με τη μορφή επιδοτήσεων, σε είδος ή και σε χρήμα, από τις περιφέρειες και τους δήμους στους ιατρούς υπηρεσίας υπαίθρου».
Επίσης, καταργείται η υποχρέωση ολοκλήρωσης της υπηρεσίας υπαίθρου (αγροτικό) των ιατρών για να ξεκινήσουν την ειδίκευσή τους σε νοσοκομείο όπως όριζε ο Ν. 4316.2014. Οσον αφορά τους γιατρούς και τους οδοντιάτρους που μετατάχθηκαν από τα νοσοκομεία του ΙΚΑ ή τα ιατρεία του ΕΟΠΥΥ (νυν ΠΕΔΥ), ο χρόνος εργασίας τους στις εν λόγω δομές αναγνωρίζεται ως προϋπηρεσία στο ΕΣΥ, αίροντας τη διάκριση για τον χρόνο επαγγελματικής προϋπηρεσίας και κατ’ επέκταση και τη μισθολογική διαφορά μεταξύ του προσωπικού αυτού και των ειδικευμένων γιατρών του ΕΣΥ.
Στο πλαίσιο της αναβάθμισης της λειτουργίας του δημόσιου συστήματος υγείας, το υπουργείο Υγείας νομοθετεί λίστα χειρουργείου, όπως αναφέρεται στο άρθρο 82. Με αυτήν «η ημερομηνία της επέμβασης του κάθε ασθενούς παύει να αποτελεί αντικείμενο συναλλαγής μεταξύ αυτού και του εκάστοτε θεράποντα ιατρού».
Με το ίδιο σκεπτικό δημιουργείται Ειδική Επιτροπή Ελέγχου Προστασίας των Δικαιωμάτων των Ληπτών Υπηρεσιών Υγείας στο υπουργείο Υγείας, καθώς και Γραφείο Προστασίας Δικαιωμάτων Ληπτών Υπηρεσιών Υγείας σε κάθε νοσοκομείο, αρμόδιο για την «υποδοχή, ενημέρωση, παρακολούθηση διακίνησης, διοικητική υποστήριξη, συλλογή και διεκπεραίωση καταγγελιών και παραπόνων και την εν γένει προάσπιση των δικαιωμάτων των χρηστών υπηρεσιών υγείας».
Περιχαράκωση της κοινωφελούς εργασίας
Ως προσπάθεια να περιχαρακώσουν κάποια από τα εργασιακά δικαιώματα των ανέργων που συμμετέχουν στα προγράμματα κοινωφελούς εργασίας αλλά και να τους προστατέψουν από την παράνομη δράση δημάρχων και λοιπών δυνάμεων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης εκλαμβάνονται από την κυβέρνηση τα μέτρα που περιλαμβάνονται στον νόμο με τίτλο «Μέτρα για την επιτάχυνση του κυβερνητικού έργου και άλλες διατάξεις».
«Δεν υπάρχει πλέον κανένα περιθώριο για τη μη τήρηση των συνθηκών εργασίας, των κανόνων ασφάλειας και υγείας των ωφελούμενων ανέργων», δήλωσε σχετικά η αναπληρώτρια υπουργός Εργασίας, Ράνια Αντωνοπούλου.
Η νομοθετική ρύθμιση θεσμοθετεί τις εξής αλλαγές:
❶ Κατά τη διάρκεια του προγράμματος οι ωφελούμενοι δικαιούνται να απουσιάζουν δύο εργάσιμες ημέρες μηνιαίως. Οι ωφελούμενες σε κατάσταση κυοφορίας ή λοχείας δικαιούνται να απουσιάζουν 13 εργάσιμες ημέρες. Επίσης, κάθε γονέας παιδιού ηλικίας 4 έως 18 ετών δικαιούται άδεια παρακολούθησης της σχολικής επίδοσης των τέκνων του (απουσία 2 ημερών σε ώρες ή ολόκληρη ημέρα).
❷ Θεσμοθετείται αμοιβή κατά τη βραδινή εργασία του προαναφερόμενου προσωπικού, οριζόμενη σε 24,76 ευρώ ημερησίως και όχι υψηλότερη από 619 ευρώ μηνιαίως για ωφελούμενους ηλικίας 25 ετών και άνω και σε 21,59 ευρώ ημερησίως και όχι υψηλότερη από 539,75 ευρώ μηνιαίως για ωφελούμενους κάτω των 25 ετών.
❸ Οι συναρμόδιοι υπουργοί διαθέτουν δικαίωμα επιβολής κυρώσεων στις περιπτώσεις που παραβιάζονται όροι του προγράμματος και οι κανόνες ασφάλειας και υγείας.
Στο τραπέζι ξανά τα έργα ΣΔΙΤ για τη διαχείριση απορριμμάτων
Στην επανεξέταση όλων των έργων ΣΔΙΤ για τη διαχείριση απορριμμάτων προχωρά με απόφασή της η κυβέρνηση. Συγκεκριμένα, μέσω της Επιτροπής Συντονισμού Μεγάλων Εργων Υποδομής, θα εξεταστεί το κατά πόσον τα ΣΔΙΤ τεσσάρων περιοχών (Πελοποννήσου, Ηπείρου, Σερρών και Ηλείας) είναι σύμφωνα με το νέο Εθνικό Σχέδιο Διαχείρισης Απορριμμάτων (ΕΣΔΑ) και την Κοινοτική Νομοθεσία.
Οσα δεν συνάδουν με τις αρχές και τους στόχους του ΕΣΔΑ δεν θα υπογραφούν, σύμφωνα με κοινή ανακοίνωση των υπουργείων Εσωτερικών, Οικονομίας και Περιβάλλοντος. Αναφορικά με το ΣΔΙΤ της Ηπείρου, πληροφορίες λένε ότι αναμένει ορισμένες βελτιώσεις. Ως προς το ΣΔΙΤ Πελοποννήσου, η διάταξη που περιλαμβάνεται στο «παράλληλο πρόγραμμα» της κυβέρνησης και καταργεί την πρόβλεψη ανάθεσης αρμοδιοτήτων ΦοΔΣΑ (Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων) σε άλλα νομικά πρόσωπα ερμηνεύεται ως φραγμός στην ολοκλήρωσή του.
