Επιμένει στην κατάργηση του βέτο η Φον ντερ Λάιεν. Μετά την ήττα του Ορμπαν στην Ουγγαρία, η πρόεδρος της Κομισιόν για ακόμα μία φορά επαναφέρει την πρότασή της για ειδική πλειοψηφία αντί για ομοφωνία σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής.
Δεν είναι η πρώτη φορά που η Φον ντερ Λάιεν θέτει το ζήτημα. Στην ομιλία-ορόσημο για την Κατάσταση της Ευρωπαϊκής Ενωσης στο Ευρωκοινοβούλιο τον περασμένο Σεπτέμβριο, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είχε ζητήσει την κατάργηση του βέτο στις ευρωπαϊκές αποφάσεις.
Ωστόσο τώρα, με την ήττα του Βίκτορ Ορμπαν, ο οποίος χρησιμοποίησε το βέτο για αποφάσεις της Ε.Ε. σχετικά με την Ουκρανία αλλά και για τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν μιλάει για ένα «μομέντουμ» προκειμένου στο μέλλον να μην επαναληφθούν τα αδιέξοδα από εκλεγμένους τύπου Ορμπαν.
Οι Συνθήκες της Ε.Ε. απαιτούν ομοφωνία σε βασικά ζητήματα κυριαρχίας για την προστασία όλων των κρατών-μελών. Τα κράτη-μέλη σήμερα μπορούν να ασκήσουν βέτο στις αποφάσεις για τις εξωτερικές υποθέσεις, τη διεύρυνση, αλλά και για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, μπλοκάροντας εκείνες που δεν ανταποκρίνονται ή βλάπτουν τα συμφέροντά τους. Είναι συχνά αυτό που κάνει την Ε.Ε. να καθυστερεί στις αποφάσεις της και επίσης καθιστά δύσκολη την έγκριση κυρώσεων κατά χωρών όπως η Ρωσία ή το Ισραήλ.
Στην πραγματικότητα όμως, το δικαίωμα στην αρνησικυρία (βέτο) είναι βασικό εργαλείο για τα μικρότερα κράτη-μέλη, που τους επιτρέπει να ακουστεί η φωνή τους. Κράτη όπως η Ελλάδα ή η Κύπρος για παράδειγμα δεν έχουν άλλον τρόπο να αλλάξουν μια απόφαση αν δεν έχουν το δικαίωμα του βέτο.
Χώρες όπως η Γερμανία και η Γαλλία πιέζουν για την ειδική πλειοψηφία στους τομείς των εξωτερικών υποθέσεων και της ασφάλειας. Μάλιστα, το 2023 με πρωτοβουλία του Βερολίνου είχε συγκροτηθεί ομάδα «Φίλων για την Ψηφοφορία με Ειδική Πλειοψηφία στην Κοινή Εξωτερική Πολιτική και την Πολιτική Ασφάλειας».
Στην πρωτοβουλία συμμετείχαν επίσης το Βέλγιο, η Φινλανδία, η Γαλλία, η Ιταλία, το Λουξεμβούργο, η Ολλανδία, η Σλοβενία και η Ισπανία. Ωστόσο δεν προχώρησε περαιτέρω.
Γενικά τα υπόλοιπα κράτη-μέλη δεν συμφωνούν, τουλάχιστον οριζόντια, για όλες τις αποφάσεις. Ακόμα και η Γαλλία, η οποία στηρίζει γενικά, δεν θα μπορούσε να το δεχτεί π.χ. για τα θέματα της διεύρυνσης.
Το πιο μεγάλο εμπόδιο πάντως είναι ότι για να ληφθεί μια τέτοια απόφαση χρειάζεται ομοφωνία. Και αυτή ακόμα δεν υπάρχει, παρά το μομέντουμ της Φον ντερ Λάιεν.
-320x213.jpg)
