Το απόγευμα της ερχόμενης Κυριακής αναμένεται να ορκιστεί, όπως όλα δείχνουν, η νέα Βουλή της ΙΘ´ Κοινοβουλευτικής Περιόδου, που, καθώς δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις σχηματισμού κυβέρνησης, θα διαλυθεί την επόμενη ημέρα, Δευτέρα 29 Μαΐου, ώστε να προκηρυχθούν οι δεύτερες εκλογές.
Υπηρεσιακοί κοινοβουλευτικοί παράγοντες επιβεβαίωναν χθες από νωρίς, προτού εκδοθεί το σχετικό διορθωτικό Π.Δ., πως οι θεσμικές διαδικασίες μετατοπίζονται πέντε ημέρες νωρίτερα από τον αρχικό προγραμματισμό της 1ης Ιουνίου. Σύμφωνα με το νέο χρονοδιάγραμμα, την Κυριακή 28 Μαΐου στις 6 το απόγευμα αναμένεται να συγκροτηθεί σε Σώμα η Βουλή των «δύο ημερών» με την ορκωμοσία των βουλευτών που αναδείχθηκαν από τις κάλπες της 21ης Μαΐου.
Το πρωί της Δευτέρας το νομοθετικό σώμα θα εκλέξει το προεδρείο της Βουλής (πρόεδρος, αντιπρόεδροι, κοσμήτορες και γραμματείς) σε δύο ξεχωριστές συνεδριάσεις. Οπως ορίζει ο Κανονισμός της Βουλής, πρόεδρος θα εκλεγεί το πρόσωπο που θα λάβει την απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού των βουλευτών, ενώ στην περίπτωση που αυτό δεν επιτευχθεί, η ψηφοφορία θα επαναληφθεί μεταξύ των δύο επικρατέστερων. Μέχρι το βράδυ της ίδιας ημέρας η Βουλή θα διαλυθεί εκ νέου και θα θυροκολληθεί το Προεδρικό Διάταγμα για τη νέα προσφυγή στις κάλπες με πιθανότερη ημερομηνία την 25η Ιουνίου. Στο ίδιο Π.Δ. θα αναγράφεται και η ημέρα σύγκλησης της εθνικής αντιπροσωπείας στη νέα της σύνθεση.
Υπηρεσιακή κυβέρνηση
Στο μεταξύ, καθώς αναμένεται να επιβεβαιωθεί από την επικοινωνία της Προέδρου της Δημοκρατίας με τους πολιτικούς αρχηγούς (μετά τον κύκλο των διερευνητικών εντολών που έκλεισε χθες το απόγευμα) η αδυναμία πολιτικής συνεννόησης, θα δοθεί από την κ. Σακελλαροπούλου εντολή σχηματισμού υπηρεσιακής κυβέρνησης που θα οδηγήσει τη χώρα ξανά σε εκλογές.
Ο υπηρεσιακός πρωθυπουργός επιλέγεται μεταξύ των τριών προέδρων των ανώτατων δικαστηρίων, δηλαδή του Συμβουλίου της Επικρατείας, του Αρείου Πάγου και του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με κριτήριο την ευρύτερη αποδοχή του προσώπου αλλά και ισχυρό παραδοσιακό γνώμονα την αρχαιότητα του υπηρετούντος. Ετσι, μεταξύ των υποψηφίων θεωρείται επικρατέστερος ο πρόεδρος του Ελεγκτικού Συνεδρίου Ιωάννης Σαρμάς έναντι της προέδρου του Αρείου Πάγου Μαρίας Γεωργίου και της προέδρου του Συμβουλίου της Επικρατείας Ευαγγελίας Νίκα.
Υπενθυμίζεται πως οι δεύτερες εκλογές θα διεξαχθούν βάσει του νόμου που ψήφισε η κυβέρνηση Μητσοτάκη τον Ιανουάριο του 2020 (ν. 4654/2020) επαναφέροντας τη λογική της ενισχυμένης αναλογικής έναντι της απλής που καθιερώθηκε τον Ιούλιο του 2016 επί ΣΥΡΙΖΑ. Η διαφορά με την εκλογική αναμέτρηση της 21ης Μαΐου είναι ότι το σύστημα της Νέας Δημοκρατίας ευνοεί το πρώτο κόμμα με κλιμακούμενο bonus εδρών (σε ποσοστό ίσο ή μεγαλύτερο του 25% το κόμμα λαμβάνει 20 περισσότερες έδρες και για κάθε 0,5% που προστίθεται στο ποσοστό του, μία επιπλέον, έως το μάξιμουμ των εδρών που του αποδίδεται εάν κινηθεί στο 40%).
Αυτοδυναμία
Με το συγκεκριμένο σύστημα και με το ποσοστό των κομμάτων που μένουν εκτός Βουλής να κινείται στο 10% (προσέγγισε το 16% μετά τις κάλπες της προηγούμενης Κυριακής) υπολογίζεται πως το ποσοστό που απαιτείται για την αυτοδυναμία μειώνεται στα επίπεδα του 37,5% συγκριτικά με τις προϋποθέσεις της απλής αναλογικής.
Οι εκλογές θα γίνουν με λίστα, οι ψηφοφόροι δηλαδή θα κληθούν να επιλέξουν μόνο το ψηφοδέλτιο του κόμματος χωρίς να χρειαστεί να βάλουν σταυρό προτίμησης. Η κατάρτιση της λίστας διαμορφώνεται από τις ηγεσίες των κομμάτων. Η σειρά των ονομάτων θα καθοριστεί εν πολλοίς από το αποτέλεσμα της σταυροδοσίας μετά τις εκλογές της 21ης Μαΐου, χωρίς αυτό να στερεί τη δυνατότητα των πολιτικών αρχηγών να προβούν σε αλλαγές στην κατάταξη των προσώπων.
