Μάχες χαρακωμάτων για τα εμβόλια AstraZeneca

Πόλεμος εμβολίων βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη σε ολόκληρη την Ευρώπη μετά τις καθυστερήσεις στην παράδοση των εμβολίων που ανακοίνωσε η AstraZeneca. Μετά την οργισμένη αντίδραση της Κομισιόν και την πανευρωπαϊκή κατακραυγή, η βρετανοσουηδική εταιρεία προσφέρθηκε να επισπεύσει ορισμένες παραδόσεις στην Ε.Ε. τον Φεβρουάριο. Νέες εξηγήσεις θα ζητήσει η Κομισιόν σήμερα σε νέα συνάντηση που πραγματοποιείται με τους εκπροσώπους του εμβολίου της Οξφόρδης.

Την ίδια στιγμή, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εμφανίζεται αποφασισμένη να εγκαθιδρύσει τον μηχανισμό ελέγχου των εξαγωγών των εμβολίων από όλες τις εταιρείες προς τρίτες χώρες μέχρι το τέλος της εβδομάδας. Τα πυρά έχουν στόχο περισσότερο το Ηνωμένο Βασίλειο -τρίτη χώρα μετά το Brexit- αφού διπλωματικές πηγές των Βρυξελλών ανέφεραν χθες στην «Εφ.Συν.» ότι εκτιμούν πως το Λονδίνο επωφελήθηκε των εμβολίων που δεν θα πάρει άμεσα η Ευρώπη.

Από τη μεριά της, η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν κάλεσε τις φαρμακευτικές εταιρείες να σεβαστούν τις δεσμεύσεις τους, καθώς οι περικοπές και οι καθυστερήσεις στην προμήθεια των εμβολίων στα κράτη-μέλη απομακρύνουν τον στόχο για τον εμβολιασμό του 70% του ευρωπαϊκού πληθυσμού έως το τέλος καλοκαιριού. Αλλωστε, σύμφωνα με όσα ειπώθηκαν χθες στο οικονομικό φόρουμ του Νταβός που πραγματοποιήθηκε διαδικτυακά, «η ταχύτερη άρση των περιορισμών και η εμβολιαστική κάλυψη των πληθυσμών θα φέρουν τη συντομότερη επανεκκίνηση των οικονομιών και την αποκατάσταση της κινητικότητας και των ταξιδιών».

Προς το παρόν, πάντως, οι εξηγήσεις που έχει δώσει η AstraZeneca σε όλες τις συναντήσεις της με τους Ευρωπαίους ειδικούς έχουν κριθεί μη ικανοποιητικές. Η οργισμένη αντίδραση της Κομισιόν οφείλεται στο γεγονός ότι η εταιρεία όχι μόνο δεν έχει μειώσει τις παραδόσεις στη Βρετανία, αλλά ότι ισχυρίζεται πως έχει έλλειψη πρώτων υλών μόνο στο εργοστάσιό της στο Βέλγιο! Αυτό έκανε την επίτροπο Υγείας Στέλλα Κυριακίδου να χρησιμοποιήσει πολύ αυστηρή γλώσσα κατά της εταιρείας, ζητώντας της -ούτε λίγο ούτε πολύ- τον αναλυτικό λογαριασμό.

Εντονη είναι η δυσαρέσκεια κατά της εταιρείας και στα κράτη-μέλη. Στη Γερμανία, ο υπουργός Υγείας ζήτησε να υπάρξουν κυρώσεις σε περίπτωση που διαπιστωθεί παρατυπία στην εξαγωγή εμβολίων σε τρίτες χώρες. Την ίδια στιγμή, κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ενωσης εξετάζουν το ενδεχόμενο να στραφούν νομικά κατά της AstraZeneca για παράβαση των συμβολαίων προμήθειας στην περίπτωση που η εταιρεία δεν τηρήσει το πρόγραμμα παράδοσης εμβολίων κατά του κορονοϊού.

Το δήλωσε χθες ο υπουργός Εξωτερικών της Λετονίας, Εντγκαρς Ρίνκεβιτς, συμπληρώνοντας ότι οι χώρες της Ε.Ε. θα κινηθούν νομικά μόνο στο πλαίσιο μιας συντονισμένης ενέργειας, παρά το γεγονός ότι κάθε κράτος-μέλος της Ε.Ε. έχει ξεχωριστό συμβόλαιο προμήθειας με την εταιρεία. Αλλες χώρες, όπως η Σουηδία ή η Ιταλία, σκέφτονται να στραφούν και κατά της Pfizer: για τη χρέωση της 6ης δόσης η πρώτη και για τις καθυστερήσεις η δεύτερη. Γενικά, η κριτική που ακούγεται έντονα είναι ότι οι εταιρείες νιώθουν ανεξέλεγκτες και μπορούν να εκβιάζουν την Ευρώπη υπέρ των συμφερόντων τους. Ακόμα και παραβιάζοντας τα συμβόλαια που έχουν ήδη υπογράψει!

Κυλιόμενη αξιολόγηση

Και όλα αυτά, ενώ το εμβόλιο της AstraZeneca δεν έχει ακόμη λάβει την έγκριση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων (ΕΜΑ). Οπως δήλωσε χθες ενώπιον της Επιτροπής Υγείας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου η εκτελεστική διευθύντρια του οργανισμού, Εμερ Κουκ, η άδεια αναμένεται ώς το τέλος της εβδομάδας – στις 29 Ιανουαρίου συνεδριάζει η αρμόδια επιτροπή. Σε σχέση με την αποτελεσματικότητα του εμβολίου στον πληθυσμό άνω των 65, η ίδια δήλωσε ότι τα στοιχεία αφορούν ένα πολύ μικρό δείγμα, εξηγώντας ότι οι ειδικοί εξετάζουν τα συνολικά ποσοστά επί του συνόλου του πληθυσμού και των ομάδων και εξάγουν συμπεράσματα.

Η Εμερ Κουκ σημείωσε ότι ακόμη ένα εμβόλιο, αυτό της Johnson&Johnson με την εταιρεία Jansen, βρίσκεται σε κυλιόμενη αξιολόγηση, ενώ παράλληλα εξελίσσονται διαδικασίες για άλλα εμβόλια όπως το ρωσικό SputnicV. Η ίδια τόνισε ότι ο ΕΜΑ εξετάζει τρόπους να διευκολύνει τη βιομηχανική παραγωγή των εμβολίων και εξετάζει τα προβλήματα που έχουν ανακύψει, εκφράζοντας την ελπίδα να είναι πρόσκαιρα. Σημείωσε τέλος ότι ο ΕΜΑ εξετάζει και πλήθος φαρμάκων για τη νόσο προς αδειοδότηση.