Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Τα μαγειρέματα της κυβέρνησης για τον νέο Ελληνα ευρωδικαστή

Στιγμιότυπο από παλαιότερη συνεδρίαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου στο Στρασβούργο

AP Photo/Jean-Francois Badias, Pool
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Τα μαγειρέματα της κυβέρνησης για τον νέο Ελληνα ευρωδικαστή

  • A-
  • A+
Αποκάλυψη: Το Συμβούλιο της Ευρώπης έχει επιστρέψει ως απαράδεκτες δύο λίστες με υποψηφίους για τη θέση του Έλληνα δικαστή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, μετά την ολοκλήρωση της θητείας του κ. Λίνου Αλέξανδρου Σισιλιάνου ● Σε αντίθεση με την ευρωπαϊκή απαίτηση για τη μεγαλύτερη δυνατή ανεξαρτησία των υποψηφίων, η κυβέρνηση φρόντισε να υπάρχει πλειοψηφία κυβερνητικών αξιωματούχων στην επιτροπή αξιολόγησης που συνέστησε.

Δυόμισι μήνες μετά τη λήξη της θητείας του Ελληνα δικαστή στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ), του Λίνου Αλέξανδρου Σισιλιάνου, η διαδικασία αντικατάστασής του έχει αποκτήσει στην Ελλάδα διαστάσεις μιας θεσμικής περιπέτειας που κινδυνεύει να εξελιχθεί σε φιάσκο. Πολύμηνες καθυστερήσεις, παλινωδίες, απόπειρες να παρακαμφθούν οι κανόνες και ευνοιοκρατία συνθέτουν μια εικόνα καθόλου κολακευτική για τη χώρα μας και για την ελληνική κυβέρνηση.

Το γεγονός ότι η Ελλάδα ασκεί σήμερα την κυκλική προεδρία του Συμβουλίου της Ευρώπης, του οποίου βασικός θεσμός είναι το ΕΔΔΑ, υπογραμμίζει τις αδυναμίες της διαδικασίας και συντελεί στην αρνητική εντύπωση μιας προεδρίας τουλάχιστον ανέμπνευστης και διεκπεραιωτικής, αν όχι εν πολλοίς προβληματικής.

Στις 18 Μαΐου, την επομένη της λήξης της θητείας του, ο κ. Σισιλιάνος αντικαταστάθηκε στη θέση του προέδρου του ΕΔΔΑ από τον Ισλανδό Ρόμπερτ Σπάνο. Παραμένει όμως στη θέση του εθνικού δικαστή από την Ελλάδα, μιας από τις 47 χώρες του Συμβουλίου της Ευρώπης από τις οποίες προέρχονται οι 47 δικαστές του ΕΔΔΑ, μέχρι να επιλέξει τον αντικαταστάτη του η Κοινοβουλευτική Συνέλευση του Συμβουλίου της Ευρώπης τον Σεπτέμβριο.

Η επιλογή γίνεται μεταξύ τριών υποψηφιοτήτων που όφειλε να έχει προτείνει η ελληνική κυβέρνηση μέχρι τις 8 Μαρτίου. Προϋποθέσεις για τη συμμετοχή στον κατάλογο των τριών υποψηφιοτήτων, που προέρχονται από τον χώρο των δικαστών ή της νομικής επιστήμης, είναι η μεγαλύτερη δυνατή ανεξαρτησία από την εκτελεστική εξουσία, η αναγνώριση του υψηλότερου δυνατού κύρους και ηθικής εκτίμησης, η ικανότητα χειρισμού των γλωσσών του ΕΔΔΑ, αγγλικών και γαλλικών, και η γνώση γενικού διεθνούς δικαίου ή δικαίου ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ιδίως της νομολογίας του ΕΔΔΑ.

Όπως εξελίχθηκαν τα πράγματα, η κυβέρνηση υπέβαλε όχι έναν αλλά τρεις διαδοχικούς καταλόγους, τον τελευταίο πριν από περίπου μία εβδομάδα, περισσότερο από τεσσερισήμισι μήνες μετά την αρχική προθεσμία.

Οι προηγούμενες προτάσεις επιστράφηκαν στην κυβέρνηση για να διορθωθούν, καθώς περιείχαν πρόσωπα που δεν κάλυπταν τις απαιτήσεις του Συμβουλίου. Υπάρχει μάλιστα ο κίνδυνος, σύμφωνα με καλά πληροφορημένες εκτιμήσεις, ότι το ίδιο ενδέχεται να συμβεί και με τον τελευταίο κατάλογο, ενώ ο χρόνος μέχρι την τελική επιλογή προσώπου τον Σεπτέμβριο πιέζει πια ασφυκτικά.

Η γνωμοδοτική επιτροπή

Τα προβλήματα παρουσιάστηκαν εξ αρχής. Με κοινή υπουργική απόφαση των υπουργών Εξωτερικών και Δικαιοσύνης συστάθηκε γνωμοδοτική επιτροπή για την αξιολόγηση των 14 υποψηφιοτήτων που είχαν υποβληθεί για την κάλυψη της θέσης. Η Επιτροπή ήταν τριμελής με συμμετοχή του προέδρου του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους Ιωάννη-Κωνσταντίνου Χαλκιά και των γενικών γραμματέων των δύο υπουργείων, Θεμιστοκλή Δεμίρη και Πάνου Αλεξανδρή.

Γρήγορα έγινε αντιληπτό ότι η σύνθεση της επιτροπής με ανώτερους κυβερνητικούς και κρατικούς αξιωματούχους ερχόταν σε πλήρη αντίθεση με την απαίτηση για τη μεγαλύτερη δυνατή ανεξαρτησία των τριών τελικών υποψηφιοτήτων. Αν διατηρούταν η σύνθεση της επιτροπής, υπήρχε ο κίνδυνος υπονόμευσης της διαδικασίας.

Σε μια προσπάθεια να διασκεδαστούν οι εντυπώσεις, ορίστηκε με άλλη ΚΥΑ νέα γνωμοδοτική επιτροπή, πενταμελής, στην οποία συμμετείχαν επιπλέον ο πρόεδρος του Ελεγκτικού Συνεδρίου Ιωάννης Σαρμάς και ο παλιός αντιπρόεδρος του ΕΔΔΑ Χρήστος Ροζάκης. Προστέθηκαν δηλαδή δύο ανεξάρτητα μέλη, που όμως αποτελούσαν τη μειοψηφία.

Η επιτροπή με αυτή τη σύνθεση συνεδρίασε στις 27 Ιανουαρίου, όπου όρισε τον ρόλο της και τη διαδικασία που θα ακολουθήσει, και κάλεσε για ακρόαση τους υποψηφίους στις 18 Φεβρουαρίου. Είχαν ήδη αποσυρθεί δύο υποψηφιότητες. Κάθε υποψήφιος από τους υπόλοιπους 12 εξετάστηκε σε κείμενο στη γαλλική γλώσσα και απάντησε σε κοινή ερώτηση κάθε μέλους της επιτροπής. Η επιτροπή συνεδρίασε ξανά στις 28 Φεβρουαρίου για να βγάλει το αποτέλεσμα της εξέτασης, να αξιολογήσει τις υποψηφιότητες και να εκδώσει τη γνωμοδότησή της.

Σύμφωνα με το πρακτικό της συνεδρίασης, που βρίσκεται στη διάθεση της «Εφ.Συν.», όλες οι υποψηφιότητες πλην μιας κρίθηκε ότι «διαθέτουν τα απαιτούμενα προσόντα για την άσκηση υψηλών δικαστικών καθηκόντων και είναι αναγνωρισμένης αυθεντίας νομομαθείς».

Οκτώ υποψηφιότητες κρίθηκε ότι «χειρίζονται με επάρκεια που δεν στοιχειοθετεί κίνδυνο απόρριψης της υποψηφιότητάς τους από τα όργανα του Συμβουλίου της Ευρώπης και τις δύο επίσημες γλώσσες του Δικαστηρίου», ενώ αντιθέτως κρίθηκε ότι τέσσερις υποψηφιότητες «δεν χειρίζονται με την απαιτούμενη, κατά τα ανωτέρω, επάρκεια τη γαλλική γλώσσα» και για δύο υποψηφιότητες «δεν κατέστη, τόσο από τα συγκεκριμένα στοιχεία που παρατίθενται στο βιογραφικό τους όσο και από την ακρόασή τους, να σχηματίσει γνώμη [η επιτροπή] περί του επιπέδου γνώσης αυτών στην αγγλική γλώσσα».

Τέλος, «ως προς τις γνώσεις των υποψηφίων στο διεθνές δίκαιο εν γένει και στο διεθνές δίκαιο των δικαιωμάτων του ανθρώπου με έμφαση στη νομολογία του ΕΔΔΑ, αλλά και ως προς την αντίληψη του ρόλου του Συμβουλίου της Ευρώπης γενικότερα», πέντε υποψήφιοι απάντησαν με επιτυχία σε όλες τις ερωτήσεις και οι υπόλοιποι εμφάνισαν κενά.

Κατά τις τοποθετήσεις των μελών της επιτροπής σημειώθηκαν επιμέρους διαφοροποιήσεις, εκφράστηκε η προτίμηση σε ορισμένα πρόσωπα και συζητήθηκε η δυνατότητα παράκαμψης ορισμένων κριτηρίων. «[Η υποψηφιότητα] είναι προσωπικότητα διεθνούς κύρους [...], η μη ικανοποιητική γνώση της γαλλικής γλώσσας πιθανολογείται ότι θα μπορούσε να μην αποτελέσει απόλυτο κώλυμα για τα όργανα του Συμβουλίου της Ευρώπης», σημειώνει μέλος της επιτροπής.

Άλλο μέλος θέτει «το θέμα της αναντιστοιχίας που παρατηρήθηκε σε σχέση με ορισμένους υποψηφίους, ανάμεσα σε ένα υψηλής ποιότητας και ιδιαίτερης βαρύτητας βιογραφικό και στη μη ανταποκρινόμενη στις προσδοκίες επίδοση των υποψηφίων κατά την ακρόασή τους» και τονίζει τη σημασία που έχει μεταξύ άλλων «η βαθιά γνώση της ελληνικής έννομης τάξης και των θεμάτων για τα οποία συχνά εγκαλείται η χώρα μας».

Ο κατάλογος των υποψηφιοτήτων που έστειλε στο Συμβούλιο της Ευρώπης η ελληνική κυβέρνηση, με βάση τη γνωμοδότηση της επιτροπής, συνίσταται από τη Φωτεινή Παζαρτζή (καθηγήτρια Νομικής, αντιπρόεδρο στην Επιτροπή Δικαιωμάτων του Ανθρώπου που προβλέπεται στο Σύμφωνο των Ηνωμένων Εθνών για τα Αστικά και τα Πολιτικά Δικαιώματα), τον Ιωάννη Κτιστάκι (αναπληρωτή καθηγητή Νομικής, δικηγόρο, εξειδικευμένο σε υποθέσεις στο ΕΔΔΑ), τον Παναγιώτη Βογιατζή (βοηθό δικαστή στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης) και αναπληρωματική υποψηφιότητα τον Βασίλειο Τζεβελέκο (αναπληρωτή καθηγητή σε αγγλικό πανεπιστήμιο).

Γρήγορα φάνηκαν οι αδυναμίες μιας πρότασης η οποία αποτέλεσε μάλλον προϊόν συμβιβασμών μεταξύ υποψηφιοτήτων που συγκέντρωναν την εύνοια ορισμένων μελών της επιτροπής, αν όχι και πολιτικών πιέσεων, δεδομένης της ελλειμματικής ανεξαρτησίας της, παρά αντικειμενικής και σοβαρής επεξεργασίας.

Η τρίτη λίστα

Η λίστα επιστράφηκε στην ελληνική κυβέρνηση, καθώς είθισται να μην καταλαμβάνουν θέση εθνικού δικαστή στο ΕΔΔΑ οι βοηθοί δικαστών, με αποτέλεσμα να ζητηθεί η απάλειψη της υποψηφιότητας του Παναγιώτη Βογιατζή.

Η κυβέρνηση τον αντικατέστησε με τον Βασίλειο Τζεβελέκο, που είχε επιλεγεί αναπληρωματικός, και ξαναέστειλε νέα λίστα. Και η νέα λίστα επιστράφηκε, καθώς κρίθηκε ότι το νέο πρόσωπο έχει ανώριμο βιογραφικό και το προφίλ του δεν συνάδει με την απαίτηση του επιστημονικού κύρους και της αναγνώρισης του έργου και της παρουσίας του.

Πριν από περίπου μία εβδομάδα, η κυβέρνηση αναγκάστηκε να στείλει νέα λίστα, την τρίτη στη σειρά. Σ’ αυτήν προτείνεται τώρα ο Μιχαήλ Πικραμμένος (αντιπρόεδρος του Συμβουλίου της Επικρατείας και αναπληρωτής καθηγητής Νομικής). Παραμένει όμως ζητούμενο η τύχη και αυτής της λίστας, που ενδέχεται να έχει την τύχη των προηγούμενων.

Ο κ. Πικραμμένος είχε κριθεί μετά την εξέταση της επιτροπής ότι δεν χειρίζεται με την απαιτούμενη επάρκεια τη γαλλική γλώσσα και προφανώς αυτός ήταν ο λόγος, ή ένας από τους λόγους, που δεν συμπεριλαμβανόταν το όνομά του στις πρώτες λίστες με τις προτεινόμενες υποψηφιότητες.

Αλλά ερωτήματα ενδεχομένως να προκύψουν κατά την τελική επιλογή του υποψηφίου και για τις άλλες δύο προτεινόμενες υποψηφιότητες. Σύμφωνα με το δημοσιευμένο βιογραφικό της από την εκλογή της στη θέση της τακτικής καθηγήτριας Διεθνούς Δικαίου στη Νομική Αθήνας, η κυρία Παζαρτζή-Φλογαΐτη, σύμφωνα με το βιογραφικό που έχει καταθέσει η ίδια, έχει πτυχίο του Τμήματος Δημοσίου Δικαίου της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ το 1981.

Πρόκειται για πρόδρομο τμήμα του ανεξάρτητου Τμήματος Πολιτικής Επιστήμης και Δημόσιας Διοίκησης που λειτούργησε το 1983, ενώ το σχετικό πτυχίο δεν δίνει τη δυνατότητα άσκησης του δικηγορικού και δικαστικού λειτουργήματος. Άλλωστε η κυρία Παζαρτζή είναι συγγενής πρώτου βαθμού με τον πολλάκις ευνοούμενο από τις κυβερνήσεις της Ν.Δ. Σπύρο Φλογαΐτη, καθηγητή Νομικής και διευθυντή και πρόεδρο European Public Law Organization, το οποίο συνεργάζεται με την ελληνική κυβέρνηση έναντι αδρής αμοιβής.

Τέλος, ο Ιωάννης Κτιστάκις εμφανίζεται στον Τύπο ως άτυπος σύμβουλος του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, ενώ το όνομά του έπαιζε μεταξύ των ενδεχόμενων εξωκοινοβουλευτικών υπουργών της κυβέρνησης, γεγονός που θέτει ερωτήματα ως προς την απαίτηση της ανεξαρτησίας των υποψηφιοτήτων.

ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ
Λαθροχειρίες Άδωνη στην απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου
Ο Αδ. Γεωργιάδης προσπάθησε να φέρει στα μέτρα της αντιπροσφυγικής πολιτικής της Ν.Δ. απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου, διαστρεβλώνοντάς την.
Λαθροχειρίες Άδωνη στην απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου
ΚΟΙΝΩΝΙΑ
Δικαστικό «στοπ» στην πρακτική της «προστατευτικής φύλαξης»
Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου έκανε δεκτό το αίτημα δύο ασυνόδευτων ανήλικων κοριτσιών να σταματήσει η κράτησή τους στα κρατητήρια ενηλίκων γυναικών της Πέτρου Ράλλη.
Δικαστικό «στοπ» στην πρακτική της «προστατευτικής φύλαξης»
ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ
Αμετανόητος ο Αμβρόσιος για το «φτύστε τους»
«Οι ομοφυλόφιλοι είναι αρρώστια, είναι απόβλητοι από το κοινωνικό σύνολο. Οι πολιτικοί τούς βάζουν και τους αναδεικνύουν», είπε ο επίσκοπος Αιγιαλείας στην έδρα του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου, που τον δικάζει...
Αμετανόητος ο Αμβρόσιος για το «φτύστε τους»
ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΑ
«Antivirus» με τολμηρό πολιτικό εξώφυλλο
Με ένα τολμηρό πολιτικό εξώφυλλο κυκλοφόρησε το νέο τεύχος του ΛΟΑΤΚΙ+ περιοδικού «Antivirus», αποτυπώνοντας με τον πιο καθαρό τρόπο την απειλή του φασισμού που επιχειρεί να κερδίσει έδαφος διεθνώς αλλά και...
«Antivirus» με τολμηρό πολιτικό εξώφυλλο
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ
«Εξαιρετικά προβληματικές οι λογικές κλειστών συνόρων και αποκλεισμών»
Λίγο πριν από την κρίσιμη άτυπη μίνι σύνοδο κορυφής στις Βρυξέλλες για το μεταναστευτικό, ο νέος διευθυντής της Υπηρεσίας Ασύλου, Μάρκος Καραβίας, στην πρώτη του συνέντευξη μετά την ανάληψη των καθηκόντων του,...
«Εξαιρετικά προβληματικές οι λογικές κλειστών συνόρων και αποκλεισμών»
ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Τα πενιχρά αποτελέσματα της συμφωνίας
Κανένα ουσιαστικό αντίκρισμα δεν φαίνεται να έχει το πάγωμα του ελληνοτουρκικού Πρωτοκόλλου Επανεισδοχής του 2001 που εξήγγειλε ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου, σε μια κίνηση μάλλον...
Τα πενιχρά αποτελέσματα της συμφωνίας

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας