Για την καταιγίδα «Σαμπίνε» ανησυχούσε η Γερμανία, αλλά η πολιτική καταιγίδα που ενέσκηψε από τη Θουριγγία, μετά τη σύμπραξη των Χριστιανοδημοκρατών με τους ακροδεξιούς του AfD, αποδεικνύεται δριμύτερη. Η μετεωρολογική βόμβα προκάλεσε προβλήματα στις μετακινήσεις και πάει, πέρασε. Η πολιτική βόμβα, όμως, που έσκασε με την αναγγελία παραίτησης από την ηγεσία των Χριστιανοδημοκρατών της Α. Κραμπ-Κάρενμπαουερ, της «μικρής Μέρκελ», όπως την αποκαλούσαν αρχικά οι υποστηρικτές και εσχάτως οι αντίπαλοί της, χτύπησε κατευθείαν στον πυρήνα του γερμανικού μοντέλου διακυβέρνησης, με απρόβλεπτες συνέπειες για την εξέλιξη των πολιτικών πραγμάτων στο Βερολίνο.
Οι πρώτες αντιδράσεις μετά την είδηση ότι η Α. Κραμπ-Κάρενμπαουερ δεν προτίθεται να είναι υποψήφια καγκελάριος και θα παραιτηθεί από την ηγεσία των Χριστιανοδημοκρατών μόλις δρομολογήσει τη διαδικασία εκλογής νέου προέδρου αποκαλύπτουν τον απόλυτο αιφνιδιασμό του πολιτικού συστήματος, ακόμη και των ηγετικών στελεχών του κόμματος.
Οι πληροφορίες από την ηγεσία του CDU θέλουν και την ίδια την Α. Μέρκελ να ενημερώνεται λίγο πριν από τη δραματική συνεδρίαση του κομματικού προεδρείου, χθες το πρωί, όπου έγινε η δήλωση της ΑΚΚ. Η δήλωση, σύμφωνα με τις διαρροές από το CDU, προκάλεσε το θερμό χειροκρότημα όλων των παρισταμένων. Η καγκελάριος τόνισε τον σεβασμό της προς το πρόσωπο της (μεταβατικής όπως αποδείχθηκε) διαδόχου της στο κόμμα και μετά εξέφρασε τη λύπη της.
Ασφυκτική πίεση
Την προηγουμένη η Α. Κραμπ-Κάρενμπαουερ είχε τηλεδιάσκεψη με τους αντιπροέδρους του κόμματος για την κρίση που προκλήθηκε στη Θουριγγία και για τη συμφωνία που έγινε το πρωί του Σαββάτου στη συνεδρίαση κορυφής των κυβερνητικών κομμάτων CDU/CSU και SPD με την Α. Μέρκελ. Η ανακοίνωση της επιτροπής ήταν ουσιαστικά μια δήλωση mea culpa της Α. Κραμπ-Κάρενμπαουερ. Και στην τηλεδιάσκεψη με τους αντιπροέδρους του CDU η ατμόσφαιρα δεν ήταν καλύτερη για την πρόεδρο, οπότε η αποχώρηση είχε καταστεί αναπόφευκτη και το μόνο ζήτημα προς συζήτηση αφορούσε τον χρόνο και τον τρόπο εξόδου.
Η ΑΚΚ αποφάσισε να κάνει αμέσως την αναγγελία αποχώρησης, δίχως να προσδιορίσει τον χρόνο ούτε και τον τρόπο: το μόνο που διευκρινίστηκε είναι πως θα παραμείνει υπουργός Αμυνας. Σύμφωνα με τις πρώτες διαρροές, η διαδικασία διαδοχής πήγαινε για το καλοκαίρι, με απώτατο ορίζοντα εκλογής νέου προέδρου και υποψήφιου καγκελαρίου τα τέλη του χρόνου.
Οι πρώτες ουσιαστικές αντιδράσεις προήλθαν από τα κόμματα της αντιπολίτευσης. Η συμπρόεδρος των Πρασίνων Α. Μπέρμποκ τόνισε ότι η Γερμανία δεν μπορεί να πορεύεται στην πολιτική αβεβαιότητα, ενώ από την πλευρά της η συμπρόεδρος της Αριστεράς Κ. Κίπινγκ σημείωσε τη ροπή του CDU προς τα δεξιά και τον κίνδυνο να ξαναβρεθεί κοντά στην ακροδεξιά Εναλλακτική για τη Γερμανία, όπως έγινε στη Θουριγγία.
Οι Σοσιαλδημοκράτες προέβαλαν τη δέσμευση των Χριστιανοδημοκρατών ότι δεν θα υπάρξει ποτέ συνεργασία με το AfD σε κανένα πολιτικό επίπεδο, ενώ ο πρώην πρόεδρος του SPD, Ζ. Γκάμπριελ, δήλωσε ότι αυτή η κατάσταση δεν μπορεί να συνεχιστεί επί μακρόν και προέβλεψε διάλυση του κυβερνητικού συνασπισμού και πρόωρες εκλογές, με το CDU να ακολουθεί την καθοδική πορεία του δικού του κόμματος.
Τα της διαδοχής
Μέσα στο CDU οι πρώτες αντιδράσεις κινήθηκαν στην γραμμή του κομματικού πατριωτισμού. Από τον πρόεδρο της Βουλής Β. Σόιμπλε μέχρι και τους δελφίνους, Φρ. Μερτς και Γ. Σπαν, όλοι προέβαλαν την ανάγκη της ενότητας του κόμματος και της ομαλής πορείας μέχρι τη διαδοχή της Α. Κραμπ-Κάρενμπαουερ. Πλην όμως στις μετέπειτα δηλώσεις των πρωτοκλασάτων στελεχών αναδεικνύεται το νέο πρόβλημα των Χριστιανοδημοκρατών, το πώς και πότε θα γίνει η εκλογή της νέας ηγεσίας και αν η νέα ηγεσία θα συνεχίσει να κινείται στη σκιά της Α. Μέρκελ, όπως η Α. Κραμπ-Κάρενμπαουερ, που στην τελευταία της δήλωση υπογράμμισε ότι το πρόσωπο που ηγείται του κόμματος θα πρέπει να έχει και την κυβερνητική ευθύνη – μία σαφής αιχμή κατά της καγκελαρίου.
Ως πιθανότεροι διεκδικητές προβάλλουν οι δυο αντίπαλοι της Α. Κραμπ-Κάρενμπαουερ στο προηγούμενο συνέδριο, τον Δεκέμβριο του 2018, ο στενός φίλος του Β. Σόιμπλε, Φρ. Μερτς, και ο υπουργός Υγείας, Γ. Σπαν. Ερώτημα είναι αν θα διεκδικήσει αυτή τη φορά την ηγεσία ο στενός φίλος και συνεργάτης της Α. Μέρκελ, Αρμιν Λάσετ, ενώ φιλοδοξίες τρέφει και ο πρόεδρος των Χριστιανοκοινωνιστών και πρωθυπουργός της Βαυαρίας, Μάρκους Σέντερ.
