Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ο αντισημιτισμός στην Ελλάδα: ένα σύγχρονο ταμπού

Πανό σε διαδήλωση κατά της Συμφωνίας των Πρεσπών (20.1.2019)

EUROKINISSI
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ο αντισημιτισμός στην Ελλάδα: ένα σύγχρονο ταμπού

  • A-
  • A+
Πίσω από την υποτιθέμενη ομοφωνία του πολιτικού κόσμου για τον σεβασμό στη μνήμη των θυμάτων του Ολοκαυτώματος, κρύβουμε κάτω από το χαλί τις σοβαρές επιβιώσεις του αντισημιτισμού στη χώρα μας τόσο στη θρησκευτική όσο και την πολιτική παραλλαγή του ● Η δυσανεξία του Αντώνη Σαμαρά απέναντι στη μνήμη των θυμάτων της Σοά.

Σήμερα τιμάται σ’ όλο τον κόσμο με ομόφωνη απόφαση των κρατών-μελών του ΟΗΕ, η μνήμη των Εβραίων θυμάτων του Ολοκαυτώματος, της Σοά. Η μέρα αυτή επιλέχτηκε γιατί στις 27 Ιανουαρίου του 1945 ήταν που έφτασαν οι συμμαχικές δυνάμεις στο φοβερό στρατόπεδο συγκέντρωσης του Αουσβιτς και βρέθηκαν μπροστά στο αποτρόπαιο θέαμα της μαζικής εξόντωσης.

Η μνήμη της Σοά στην Ελλάδα

Ασφαλώς ήταν ατυχής η απόφαση του πρωθυπουργού να ορίσει ως εκπρόσωπο της ελληνικής κυβέρνησης στη φετινή μέρα μνήμης στο Αουσβιτς τον Αδωνι Γεωργιάδη. Μπορεί ο αντιπρόεδρος της Ν.Δ. να έχει ζητήσει συγγνώμη για το αντισημιτικό του παρελθόν, αλλά το έχει κάνει με έναν τρόπο που αφήνει πολλές αμφιβολίες για την ειλικρίνειά του και σε κάθε περίπτωση δεν είναι σωστό να χρησιμοποιείται μια τόσο ιερή μέρα μνήμης για το προσωπικό πολιτικό «ξέπλυμα» του οποιουδήποτε.

Διεθνής ημέρα μνήμης των θυμάτων του Ολοκαυτώματος

Το σοβαρότερο είναι ότι πίσω από την υποτιθέμενη ομοφωνία του πολιτικού κόσμου για τον σεβασμό στη μνήμη των θυμάτων του Ολοκαυτώματος, κρύβουμε κάτω από το χαλί τις σοβαρές επιβιώσεις του αντισημιτισμού στη χώρα μας τόσο στη θρησκευτική όσο και την πολιτική παραλλαγή του.

Πριν από πέντε χρόνια είχε δημοσιευτεί η έρευνα της Anti Defamation League (ADL), σύμφωνα με την οποία η Ελλάδα εμφανιζόταν πρωταθλήτρια σε αντισημιτικά αισθήματα με ποσοστό 69%, ένα τρομακτικό νούμερο, αν λάβει κανείς υπόψη ότι ο παγκόσμιος μέσος όρος ήταν 26%, ενώ στη Δυτική Ευρώπη βρισκόταν στο 24% και στην Ανατολική στο 34%. Η έρευνα αυτή του 2014 είναι και σήμερα προσβάσιμη (http://global100.adl.org) και όπως ήταν αναμενόμενο, προκάλεσε τεράστια έκπληξη και σοβαρές αντιδράσεις που αμφισβήτησαν την αξιοπιστία της.

Με την ίδια έκπληξη αντιμετωπίζονται στη δημόσια σφαίρα τα αλλεπάλληλα κρούσματα βεβήλωσης των εβραϊκών νεκροταφείων, των συναγωγών που έχουν απομείνει ή των μνημείων του Ολοκαυτώματος σε όλη την Ελλάδα. Ομως κανείς δεν νιώθει έκπληξη όταν αναπτύσσεται στον δημόσιο λόγο, στην αρθρογραφία, ακόμα και στα σκίτσα η σχετικοποίηση του Ολοκαυτώματος ή η σύγκριση του ναζιστικού εγκλήματος με τη στρατιωτική δράση του κράτους του Ισραήλ στην Παλαιστίνη.

Από την περσινή πορεία μνήμης για τα θύματα της Σοά στη Θεσσαλονίκη (17.3.2019)

ΜΟΤΙΟΝΤΕΑΜ/Αχιλλέας Παγουρτζής 

Μπορεί η παλιά καθαρά θρησκευτική εικόνα του θεοκτόνου Εβραίου να υποχωρεί (διατηρείται βέβαια στα τροπάρια της Μεγάλης Εβδομάδας και σε έθιμα όμως το κάψιμο του Ιούδα), αλλά την αντικαθιστά η επιβλητική εικόνα του πανίσχυρου Εβραίου συνωμότη που βυσσοδομεί εναντίον της Ελλάδας.

Πριν από λίγο καιρό, μια καθημερινή αθηναϊκή εφημερίδα κυκλοφόρησε με πρωτοσέλιδο τίτλο «Για όλα φταίνε οι Εβραίοι». Ο τίτλος συνοδευόταν με μια σειρά φωτογραφιών αυτών των Εβραίων που φταίνε για όλα. Ως Εβραίοι εμφανίζονταν οι ακόλουθοι πολιτικοί: Ανδρέας Παπανδρέου, Γιώργος Παπανδρέου, Κώστας Καραμανλής, Κάρολος Παπούλιας, Αννα Ψαρούδα-Μπενάκη, Ιωάννης Βαρβιτσιώτης, Κώστας Σημίτης, Κωνσταντίνος Μητσοτάκης, Μιλτιάδης Εβερτ, Αλέκος Αλαβάνος, Μιχάλης Χρυσοχοΐδης, Λουκάς Παπαδήμος, Γιάννης Ραγκούσης, Μαρία Δαμανάκη («Ελεύθερη Ωρα», 1.12.2018). Το μήνυμα είναι σαφές: οι πολιτικοί καταστρέφουν την Ελλάδα επειδή είναι Εβραίοι!

Το πρωτοσέλιδο της «Ελεύθερης Ωρας» με μήνυμα ότι οι πολιτικοί καταστρέφουν την Ελλάδα επειδή είναι Εβραίοι! (1.12.2018)

Δύο μήνες αργότερα, σε διαδήλωση κατά της Συμφωνίας των Πρεσπών, δέσποζε μπροστά στη Βουλή ένα πανό με το σύνθημα «Εβραίοι και Βαλκάνιοι της Βουλής τη βάψατε» (20.1.2019). Μ’ άλλα λόγια, οι βουλευτές «προδίδουν» επειδή είναι Εβραίοι.

Το μυστικό της κιπά

Το κακό είναι ότι ακόμα και μέσα στη Βουλή έχουν ακουστεί παρόμοιες κατηγορίες από τον Γιώργο Καρατζαφέρη, τους βουλευτές του ΛΑΟΣ και φυσικά της Χρυσής Αυγής. Ακόμα και αποσπάσματα από το διαβόητο αντισημιτικό πλαστογράφημα «Πρωτόκολλα των Σοφών της Σιών» διαβάζονται κάθε τόσο, χωρίς καμιά διαμαρτυρία από το προεδρείο και τους παριστάμενους βουλευτές.

Ο Αντώνης Σαμαράς αρνήθηκε να φορέσει την κιπά στο Μουσείο του Ολοκαυτώματος στην Ιερουσαλήμ (Οκτώβριος 2013)

Για τη δυσανεξία της ελληνικής πολιτικής τάξης απέναντι στη μνήμη των θυμάτων της Σοά χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Αντώνη Σαμαρά. Ο ίδιος σπούδασε στις ΗΠΑ, οπότε δεν θα περίμενε κανείς ότι δυσκολεύεται να αντιληφθεί τι σημαίνει η λέξη «αντισημιτισμός». Και όμως. Κατά την περίοδο που είχε ιδρύσει την Πολιτική Ανοιξη, ο κ. Σαμαράς επέμενε να προτείνει τη σύμπηξη ενός «αντισημιτικού μετώπου», νομίζοντας ότι μ’ αυτό εννοείται η αντίθεση στον Κώστα Σημίτη που ήταν πρωθυπουργός.

Ενδεικτικά: «Ο Αντ. Σαμαράς ενημέρωσε τον Λ. Παπαδήμο, διοικητή της Τράπεζας Ελλάδος, για το αντισημιτικό μέτωπο» (Μικροπολιτικός, «Τα Νέα», 6.12.1997). «Οπως έλεγαν χθες στελέχη του κ. Σαμαρά, τώρα είναι η ώρα για το αντισημιτικό μέτωπο» («Τα Νέα», 5.2.1998). «Πρώτος ο Σαμαράς υπηρέτησε το αντισημιτικό μέτωπο, όπως τόνισε ο [ίδιος ο] πρόεδρος της Πολιτικής Ανοιξης» (ΜΠΕ, 10.6.2001). «Η Πολιτική Ανοιξη δηλώνει ότι παραμένει ανοιχτή σε αντισημιτικές συνεργασίες» (Ν. Χασαπόπουλος, «Το Βήμα», 24.11.2008). Αξιοσημείωτη επιμονή, αν μάλιστα λάβει κανείς υπόψη ότι την ίδια περίοδο ο Γιώργος Καρατζαφέρης που ήταν ακόμα βουλευτής της Ν.Δ. «αποκάλυπτε» ότι ο Κώστας Σημίτης είχε εβραϊκή καταγωγή και το πραγματικό του όνομα είναι Ααρών Αβουρής.

Αλλά υπάρχει και χειρότερο. Ο κ. Σαμαράς ήταν εκείνος που όταν επισκέφτηκε ως πρωθυπουργός το Ισραήλ τον Οκτώβριο του 2013 ήταν ο μόνος αρχηγός ξένου κράτους που αρνήθηκε να φορέσει το παραδοσιακό καπελάκι, την κιπά, στο Μουσείο του Ολοκαυτώματος. Για την ακρίβεια, υπάρχει άλλος ένας ηγέτης που το αρνήθηκε, ο Ταγίπ Ερντογάν. Σημασία έχει και το γεγονός ότι η άρνηση Σαμαρά προβλήθηκε πανηγυρικά από το ΑΠΕ: «Ο πρωθυπουργός ευγενικά αρνήθηκε να φορέσει το κιπά, το εβραϊκό καπέλο που είναι σύμβολο πίστης» («Τα Νέα», 8.10.2013).

Βέβαια δεν πρόκειται για «σύμβολο πίστης». Απλά η κάλυψη του κεφαλιού προβλέπεται από την εβραϊκή θρησκεία με τον ίδιο τρόπο που η χριστιανική απαιτεί το αντίθετο για όσους προσέρχονται στις εκκλησίες. Γι’ αυτό εξάλλου όλοι οι Ελληνες ηγέτες που προσήλθαν μετά τον κ. Σαμαρά στον ίδιο χώρο (Αλέξης Τσίπρας, Προκόπης Παυλόπουλος, Κυριάκος Μητσοτάκης) φόρεσαν την κιπά.

Η επιδεικτική άρνηση του Σαμαρά προκάλεσε την αντίδραση του Μουσείου του Ολοκαυτώματος, το οποίο ξεκαθάρισε ότι «οι επισκέπτες παρακαλούνται να καλύψουν τα κεφάλια τους μόνο όταν επισκέπτονται την Αίθουσα Μνήμης, όπου είναι θαμμένη η τέφρα των θυμάτων από τα στρατόπεδα συγκέντρωσης», προσθέτοντας ότι «το Μουσείο Yad Vashem λυπάται που ο Ελληνας πρωθυπουργός αρνήθηκε να φορέσει το κάλυμμα, αλλά δέχεται την απόφασή του».

Η άρνηση θεωρήθηκε αξιοσημείωτο γεγονός και προκάλεσε ακόμα και άρθρο ειδικού στην «Ουάσινγκτον Ποστ», επειδή ήταν η εποχή που ο κ. Σαμαράς είχε εκφραστεί με θερμά λόγια υπέρ του Ισραήλ και είχε υπερασπιστεί τη μνήμη του Ολοκαυτώματος, προβάλλοντας ως προσωπική του επιτυχία την εξάρθρωση της ναζιστικής εγκληματικής οργάνωσης. Σε «ανοιχτή επιστολή» προς τον πρωθυπουργό, ο Ζαν Κοέν είχε τότε διακρίνει στην άρνηση αυτή τη σκοπιμότητα προσέλκυσης προς τη Ν.Δ. των –αντισημιτών βέβαια– ψηφοφόρων της Χρυσής Αυγής: «Ως άνθρωπος της πολιτικής επικοινωνίας καταλαβαίνω πως μία φωτό με κιπά δεν θα καθόταν καλά με τους ψηφοφόρους της Χρυσής Αυγής που τόσο θέλετε να προσελκύσετε τώρα που η οργάνωση αυτή καταρρέει».

Η άποψη αυτή ενισχυόταν από την παρατήρηση του κ. Κοέν ότι πολλά χρόνια νωρίτερα, το 1991, όταν επισκέφτηκε το Ισραήλ ο κ. Σαμαράς ως υπουργός του Μητσοτάκη δεν είχε κανένα πρόβλημα: «Αγαπητέ Αντώνη, επίτρεψέ μου μία προσωπική εμπειρία μαζί σου. Οταν την 1η Μαΐου του 1991 πήγαμε μαζί στο Ισραήλ, εσύ ως υπουργός Εξωτερικών και εγώ ως σύμβουλος επικοινωνίας, έβαλες κιπά στο Μνημείο του Ολοκαυτώματος. Αναρωτιέμαι τι άλλαξε στον χαρακτήρα σου και τα πιστεύω σου. Η ηλικία; Η θέση σου; Ή οι πολιτικές σου φιλοδοξίες;»

Η λύση των μετωνυμιών

Σε μεγάλο βαθμό, λοιπόν, οι βαθιές ρίζες του αντισημιτισμού στη χώρα μας κρύβονται κάτω από σκοπιμότητες. Και είναι πάλι σκοπιμότητες που προκαλούν την επανεμφάνιση του προαιώνιου μίσους. Η επικράτηση της πολιτικής ορθότητας δεν επιτρέπει βέβαια ούτε στους πιο φανατικούς αντισημίτες να κάνουν σήμερα χρήση των ρατσιστικών αντιεβραϊκών στερεοτύπων με τον ίδιο τρόπο που γινόταν αυτό τις περασμένες δεκαετίες.

Χρησιμοποιείται πλέον ο όρος «σιωνιστής» ως μετωνυμία του «Εβραίου», χωρίς όμως να τροποποιούνται τα χαρακτηριστικά που συνοδεύουν τους δύο όρους. Ακόμα και η Χρυσή Αυγή, με έγγραφο του Μιχαλολιάκου, έδινε οδηγίες προς τους συντάκτες της ιστοσελίδας της: «Δεν υπάρχουν νέγροι, υπάρχουν μαύροι. Δεν υπάρχουν Εβραίοι, υπάρχουν σιωνιστές».

Πιο κραυγαλέα χρήση της μετωνυμίας έγινε από τον Κ. Πλεύρη στο ακραίο φιλοχιτλερικό του βιβλίο «Εβραίοι. Ολη η αλήθεια», όπου μιλούσε για «Εβραιοσιωνιστές» και μάλιστα κατόρθωσε να δικαιωθεί από την ελληνική Δικαιοσύνη έως και τον ανώτατο βαθμό της με μια απόφαση που δεν υποστηρίζει την ελευθερία της έκφρασης, αλλά υιοθετεί ανοιχτά την επιχειρηματολογία του. Από κοντά και η Ιερά Σύνοδος που υπέκυψε στην πίεση του Πλεύρη και προχώρησε σε δημόσια καταδίκη του Ταλμούδ.

Ο δεύτερος τρόπος καλυμμένης αντισημιτικής ρητορικής είναι η υπόδειξη ως απόλυτων εχθρών ισχυρών δημόσιων προσώπων με εβραϊκή καταγωγή. Τα τελευταία χρόνια ο ρόλος αυτός έχει ανατεθεί στον Τζορτζ Σόρος, όπως είχε συμβεί τη δεκαετία του ’70 με τον Χένρι Κίσιντζερ. Ενδιαφέρον για τη χώρα μας είναι και το γεγονός ότι ο αντισημιτισμός δεν έχει υποκατασταθεί από την ισλαμοφοβία, κάτι που παρατηρούμε να γίνεται σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Μπορεί να αναπτύσσεται κι εδώ ο αντιαραβικός και ο αντιαφρικανικός ρατσισμός, αλλά δεν παύει να αναπαράγεται ο αντισημιτισμός, εφόσον ακόμα και για τις προσφυγικές ροές ευθύνεται ο «αιώνιος Εβραίος». Εξάλλου, σύμφωνα με την ίδια ακροδεξιά προπαγάνδα, εξισλαμισμένοι Εβραίοι (ντονμέδες) υπήρξαν πάντοτε και οι εξ Ανατολών εχθροί μας, από τον Κεμάλ έως τον Ερντογάν.

ΠΑΡΑΣΚΗΝΙΑ
Ο μαθητής του Πλεύρη στο Αουσβιτς
Όταν έφτασαν στα στρατόπεδα εξόντωσης της ναζιστικής Γερμανίας τα πρώτα στρατιωτικά τμήματα των Συμμάχων και αντίκρισαν τη φρίκη του Ολοκαυτώματος,...
Ο μαθητής του Πλεύρη στο Αουσβιτς
ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Ο αντισημιτισμός στην ελληνική Βουλή
Συμπληρώνονται σήμερα 77 χρόνια από τη μαύρη μέρα που οι ναζιστικές δυνάμεις κατοχής διέταξαν όλους τους Εβραίους άνδρες της Θεσσαλονίκης ηλικίας 18 μέχρι 45 ετών να συγκεντρωθούν στις 8 το πρωί στην πλατεία...
Ο αντισημιτισμός στην ελληνική Βουλή
ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Παίρνουμε... χρυσό στον αντισημιτισμό
Δύο δημοσκοπήσεις -του 2014 και του 2015- δίνουν θλιβερή πρωτιά στην Ελλάδα πανευρωπαϊκά με ποσοστό 67%, ακολουθούν Πολωνία, Γαλλία, ενώ προβληματικές απόψεις για το Ολοκαύτωμα και τους Εβραίους έχουν εκφράσει...
Παίρνουμε... χρυσό στον αντισημιτισμό
ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Οι δολοφόνοι της μνήμης στην Ελλάδα
Παρά το γεγονός ότι η χώρα μας ήταν εκείνη που είδε τον εβραϊκό πληθυσμό της να αφανίζεται στα ναζιστικά στρατόπεδα εξόντωσης, σε μεγαλύτερο ποσοστό από τις περισσότερες άλλες ευρωπαϊκές χώρες, ο πολιτικός και...
Οι δολοφόνοι της μνήμης στην Ελλάδα
ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Ο Σαμαράς με «κέλτικο σταυρό»
Εχει πλέον ξεφύγει ο πρώην πρωθυπουργός. Το Σάββατο το απόγευμα ο Αντώνης Σαμαράς ανάρτησε στο facebook και το twitter μια αφίσα για τους νεκρούς των Ιμίων (βλ. εικόνα από το facebook του κ. Σαμαρά). Μόνο που...
Ο Σαμαράς με «κέλτικο σταυρό»
ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ
«Να μην ξαναζήσει η ανθρωπότητα ανείπωτη τραγωδία σαν του Άουσβιτς»
Στις επετειακές εκδηλώσεις μνήμης για τη συμπλήρωση 75 χρόνων από την απελευθέρωση του Άουσβιτς από τον σοβιετικό Κόκκινο Στρατό, μετείχε ο Κυριάκος Μητσοτάκης, που επισκέφθηκε τους χώρους του στρατοπέδου...
«Να μην ξαναζήσει η ανθρωπότητα ανείπωτη τραγωδία σαν του Άουσβιτς»

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας