Κάτι σάπιο υπάρχει στο «Ευγενίδειο»

Για περισσότερο από μια δεκαετία το «Ευγενίδειο Θεραπευτήριο Η Αγία Τριάς Α.Ε.», το κληροδότημα που άφησε ο Αρίστος Ευγενίδης στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, παραμένει στο επίκεντρο δεκάδων καταγγελιών για σκάνδαλα και φαινόμενα κακοδιαχείρισης, την ώρα που καμία κυβέρνηση μέχρι σήμερα δεν έχει αντιμετωπίσει ουσιαστικά το θέμα του, συντηρώντας με την απραξία της ένα νοσηρό καθεστώς.

Την ίδια ώρα, σύμφωνα με έγγραφα που φέρνει σήμερα στη δημοσιότητα η «Εφ.Συν.» αναζητείται η τύχη των τριών εισαγγελικών ερευνών που αφορούν το εν λόγω ίδρυμα και οι οποίες «τρέχουν» εδώ και κάποια χρόνια, ενώ ταυτόχρονα άλλα έγγραφα αποδεικνύουν ένα μοναδικό όσο και αξιοπερίεργο γεγονός: πως είναι τέτοια η μορφή του ιδρύματος που το καθιστά εντελώς «υβριδικό» ως προς τη σύστασή του, γεγονός που καθιστά απαγορευτικό τον έλεγχό του από οποιοδήποτε αρμόδιο δημόσιο φορέα, πλην του ίδιου του Πανεπιστημίου Αθηνών, το οποίο όλως… τυχαίως τυγχάνει να είναι ο ιδιοκτήτης του.

Αξίζει να θυμηθούμε για ποιους λόγους έχει έρθει κατά καιρούς στη δημοσιότητα το «Ευγενίδειο». Ο πρώτος είναι ότι διαχρονικά φιλοξένησε στις κλίνες του αρκετά επιφανή πρόσωπα της δημόσιας ζωής. Από τη Μαρίκα Μητσοτάκη και τον αρχιεπίσκοπο Χριστόδουλο έως και τον πρώην πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα, αλλά και διάφορα λοιπά πρόσωπα της δημόσιας ζωής επισκέφτηκαν κάποια στιγμή το ίδρυμα, προκειμένου να λάβουν τις ομολογουμένως εξαιρετικές ιατρικές υπηρεσίες του.

Η εξήγηση της επιλογής τους είναι απλή. Στο εν λόγω ίδρυμα συγκεντρώνονται οι καλύτεροι πανεπιστημιακοί γιατροί της χώρας, όταν δεν υπηρετούν τις κλινικές άλλων νοσοκομείων όπου κατέχουν οργανικές θέσεις.

Ο δεύτερος έχει να κάνει με τη σωρεία καταγγελιών, κυρίως από τους εργαζομένους, για τη γενικότερη κατάσταση που επικρατεί στο νοσοκομείο, καταγγελίες οι οποίες έχουν συνοδευθεί από πλήθος ατράνταχτων αποδεικτικών στοιχείων που οδηγούν αβίαστα στο συμπέρασμα ότι κάτι σάπιο υπάρχει στο βασίλειο του Ευγενιδείου.

Μια φράση που είχε ειπωθεί το 2011 από τον τότε πρόεδρο του Δ.Σ. της Α.Ε. που διαχειρίζεται το νοσοκομείο, γνωστού καθηγητή Καρδιολογίας Χριστόδουλου Στεφανάδη, μάλλον δίνει το στίγμα: «Η Ιατρική ποτέ δεν ρωτήθηκε για τη λειτουργία του. Η λογική της παρέας στο Ευγενίδειο πρέπει να τελειώσει». Στην ίδια τοποθέτησή του, μάλιστα, είχε σημειώσει πως η λειτουργία του νοσοκομείου μπορούσε να χαρακτηριστεί «έως και παράνομη».

Το «υβρίδιο»

Οποιος έχει ασχοληθεί σοβαρά με το «Ευγενίδειο» και ρωτηθεί για τη νομική του υπόσταση, θα πάρει την απάντηση ότι πρόκειται περί ενός «υβριδίου», που κινείται στο μεταίχμιο του δημόσιου και του ιδιωτικού. Το Πανεπιστήμιο Αθηνών είναι σχεδόν ο απόλυτος μέτοχός του και το διαχειρίζεται η Σύγκλητος, μέσω μιας Α.Ε., που έχει συστήσει γι’ αυτόν τον σκοπό. Αυτό έχει τα εξής αποτελέσματα, τα οποία πολλές φορές μοιάζουν αντικρουόμενα:

● Σε επίπεδο παροχής ιατρικών υπηρεσιών, δεν εντάσσεται στο πλαίσιο εφημεριών όπως τα υπόλοιπα δημόσια νοσοκομεία.

● Η όποια νοσηλεία γίνεται κατόπιν συνεννόησης με συνεργαζόμενο θεράποντα γιατρό του νοσοκομείου.

● Ο ασφαλισμένος του ΕΟΠΥΥ πληρώνει 30% συμμετοχή για την όποια θεραπεία, ενώ, αν χρειαστεί να γίνει κάποια έκτακτη εξέταση κατά τη διάρκεια της νοσηλείας του, την πληρώνει εξ ολοκλήρου από την τσέπη του.

● Οι εργαζόμενοι στο νοσοκομείο (νοσηλευτές κ.ά.) -πλην των γιατρών- βρίσκονται σε ένα απίστευτο καθεστώς ομηρίας, καθώς απολαμβάνουν μεν τα «προνόμια» των ιδιωτικών υπαλλήλων (παίρνουν 14 μισθούς τον χρόνο), παράλληλα όμως έχουν υποστεί τις αντίστοιχες μισθολογικές περικοπές που επέβαλαν οι μνημονιακές πολιτικές, όπως όλοι οι υπόλοιποι δημόσιοι υπάλληλοι.

Αυτό έγινε με απόφαση της διοίκησης της Α.Ε. η οποία μονομερώς άλλαξε τους όρους που διέπουν την εργασιακή σύμβαση με τους εργαζομένους, γεγονός που οδήγησε τις δύο πλευρές στα δικαστήρια. Μάλιστα, πρωτόδικα η Α.Ε. δικαιώθηκε και πλέον η υπόθεση έχει οδηγηθεί στο Εφετείο.

Πριν από λίγες μέρες το σωματείο εργαζομένων είχε μια συνάντηση στον ΟΜΕΔ (Οργανισμό μεσολάβησης και διαιτησίας), με αντικείμενο την υπογραφή μιας κάποιας επιχειρησιακής σύμβασης. Οπως μας ειπώθηκε από στελέχη του σωματείου, «για ακόμη μια φορά δεν οδηγούμαστε πουθενά, αφού η διοίκηση παρουσιάζει το Ευγενίδειο όπου την βολεύει ως Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο και όπου τη βολεύει ως Α.Ε. ιδιωτική κλινική. Είμαστε καταδικασμένοι να πληρωνόμαστε εφ’ όρου ζωής, μέχρι να βγούμε στη σύνταξη, με ένα κλειστό μισθολόγιο, που ορίστηκε μονομερώς και δεν μπορούμε να κάνουμε τίποτα, εκτός κι αν μας δικαιώσουν τα δικαστήρια».

Πρόεδρος εργαζομένων: πώς γίνονται οι προσλήψεις

Πέραν όμως των μισθολογικών μεταβολών και με δεδομένο ότι στα χρόνια της κρίσης το προσωπικό του νοσοκομείου αποδεκατίστηκε, σε σημείο να γίνονται διάφορες αλχημείες από τη διοίκηση προκειμένου να καλυφθούν οι θέσεις (σχετικό ρεπορτάζ της «Εφ.Συν.» στις 9/12/2017), πώς καλύπτονται πλέον οι θέσεις νοσηλευτών; Την απάντηση δίνει ο πρόεδρος του συλλόγου εργαζομένων, Κώστας Φραγκιαδάκης: «Το κατά τα άλλα “πανεπιστημιακό” Ευγενίδειο προσλαμβάνει τις νοσηλεύτριες αποφοίτους Πανεπιστημίου ή ΤΕΙ με τον χαμηλότερο μισθό του ανειδίκευτου εργάτη της Εθνικής Συλλογικής. Το ΕΚΠΑ τούς δίνει το πτυχίο και μετά τις προσλαμβάνει (μέσω του Ευγενιδείου) χωρίς να το αναγνωρίζει».

Κανείς αρμόδιος για έλεγχο

Η «Εφ.Συν.» φέρνει σήμερα στο φως -δημοσιεύοντας τα σχετικά έγγραφα- το απόλυτο μπάχαλο που επικρατεί στην περίπτωση του νοσοκομείου, αναφορικά με τον έλεγχό του από τα αρμόδια όργανα του κράτους. Αρχικά να υπενθυμίσουμε ότι υπάρχουν τρεις ποινικές δικογραφίες που αφορούν το νοσοκομείο, με ημερομηνίες 25.4.2014 (Εισαγγελία Πρωτοδικών Αθηνών), 6.7.2015 (εισαγγελέας εγκλημάτων Διαφθοράς) και 13.11.2011 (Εισαγγελία Πρωτοδικών Αθηνών), των οποίων η τύχη αγνοείται. Αξίζει να σημειωθεί ότι μέλη του Δ.Σ. του συλλόγου εργαζομένων κλήθηκαν να δώσουν καταθέσεις, ωστόσο κανείς δεν γνωρίζει τι έγινε με αυτές στη συνέχεια.

Το πιο εντυπωσιακό όλων όμως είναι ότι κανείς αρμόδιος ελεγκτικός μηχανισμός δεν δηλώνει αρμόδιος προκειμένου να ελέγξει το Ευγενίδειο. Ειδικότερα:

• Το υπουργείο Παιδείας, το οποίο είναι ο φορέας στον οποίο ανήκει το Πανεπιστήμιο που με τη σειρά του κατέχει το νοσοκομείο, δηλώνει αναρμόδιο. Σύμφωνα με έγγραφο της Αυτοτελούς Διεύθυνσης Εσωτερικού Ελέγχου του υπουργείου Παιδείας με ημερομηνία 30.10.2018, «σας γνωρίζουμε ότι ο εν λόγω φορέας δεν περιλαμβάνεται στους φορείς που εποπτεύονται από το ΥΠΠΕΘ και ως εκ τούτου η διεύθυνση εσωτερικού ελέγχου του υπουργείου είναι αναρμόδια να πραγματοποιήσει εσωτερικό έλεγχο στον εν λόγω φορέα».
• Το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους, παρότι εκλήθη στις 29.6.2016 από τον τότε υπουργό Παιδείας Νίκο Φίλη να πραγματοποιήσει οικονομικό έλεγχο στο ίδρυμα, ουδέποτε απάντησε. Ακολούθησαν οχλήσεις και από τον Συνήγορο του Πολίτη στον οποίο κατέφυγαν οι εργαζόμενοι, ώστε να λάβουν απάντηση δύο χρόνια μετά (τον Φεβρουάριου του 2018), σύμφωνα με την οποία, «ο συγκεκριμένος φορέας (σ.σ.: το Ευγενίδειο) δεν περιλαμβάνεται στο πεδίο εφαρμογής των ελέγχων της υπηρεσίας μας».
• Το υπουργείο Υγείας από την πλευρά του έχει δηλώσει επίσης αναρμόδιο, καθώς το ιδιοκτησιακό καθεστώς του Ευγενίδειου το εντάσσει στο Παιδείας. Παρ’ όλα αυτά, ακόμα και το Σώμα Επιθεωρητών Υγείας (ΣΕΥΥΠ) με έγγραφό του στις 7.3.2017 σημείωνε πως επειδή «ο εν λόγω φορέας (σ.σ.: Ευγενίδειο) είναι ιδιωτικού δικαίου, η αρμοδιότητα της υπηρεσίας μας περιορίζεται στον έλεγχο για τη διαπίστωση της εφαρμογής των κανόνων της ιατρικής και νοσηλευτικής επιστήμης και της αντίστοιχης δεοντολογίας». Αξίζει να σημειωθεί πως το ΣΕΥΥΠ πραγματοποίησε έλεγχο στο νοσοκομείο και στο ίδιο έγγραφο υποστηρίζει πως «το σύνολο των σχετικών στοιχείων διαβιβάστηκε στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Αθηνών στις 29.1.2016». Η τύχη τού εν λόγω πορίσματος επίσης αγνοείται…

Αποδείξεις

Αναρωτιέται κανείς για ποιους λόγους το ίδρυμα παραμένει στο απυρόβλητο και ουδείς δέχεται να το ελέγξει δηλώνοντας αναρμόδιος. Τα στοιχεία των καταγγελιών που το συνοδεύουν δεν είναι λίγα. Ενδεικτικά αναφέρουμε:

● Στις 10.4.2017 η «Εφ.Συν.» δημοσίευσε στον ιστότοπο efsyn.gr βίντεο από τα υπόγεια του νοσοκομείου, το οποίο απεικόνιζε εργαζόμενο να αδειάζει μπουκάλια με φάρμακα στον υπόνομο, παραβιάζοντας κάθε σχετικό πρωτόκολλο απομάκρυνσης φαρμάκων. Η σκηνή είχε τραβηχτεί ενώπιον του τότε πρύτανη του ΕΚΠΑ, Χρήστου Κίττα. Ο υπάλληλος, από την πλευρά του, φέρεται να δήλωσε ότι κατέστρεφε τα μπουκάλια κατόπιν εντολής τού τότε διευθυντή του θεραπευτηρίου. Τα σκευάσματα ήταν το αναισθητικό Sevorane -με κόστος 280 ευρώ το μπουκάλι-, ενώ γενναίες ποσότητες του υποκατάστατου πλάσματος Human Albumin κατά το ίδιο διάστημα όδευαν προς τη χωματερή. Για τα ανωτέρω περιστατικά έγινε ένας εσωτερικός έλεγχος από το ΕΚΠΑ, αλλά δεν φαίνεται να υπήρξε κανένα αποτέλεσμα.

Ομως δεν είναι μόνο τα φάρμακα που κατέληγαν στον υπόνομο. Το 2011, κατά την παραλαβή νέων υλικών, διαπιστώθηκε ότι κάποιες από τις συσκευασίες έφεραν ετικέτα με γραμμωτό κώδικα (barcode) του θεραπευτηρίου.

Αυτό σημαίνει ότι τα εν λόγω υλικά είχαν παραγγελθεί και στο παρελθόν από το θεραπευτήριο, ουδέποτε χρησιμοποιήθηκαν σε ασθενή, επιστράφηκαν στην εταιρεία που τα προμήθευσε -χωρίς παραστατικά- η οποία στη συνέχεια τα πούλησε ξανά στο θεραπευτήριο!

● Το 2010 με εντολή του Πανεπιστημίου γίνεται διαχειριστικός έλεγχος από την εταιρεία Deloitte για τις οικονομικές χρήσεις 2008 έως και 2010. Τα βασικά σημεία του ελέγχου ήταν τα εξής:

■ Τα παραστατικά των προμηθευτών που εξετάστηκαν δεν είχαν υπογραφές και δεν έφεραν τις απαραίτητες ενδείξεις από τις οποίες να προκύπτει ο έλεγχος των παραληφθεισών ποσοτήτων με τις αντίστοιχες που παραγγέλθηκαν.

■ Μη τήρηση αρχείου υπογεγραμμένων συμβάσεων.

■ Δεν επισυνάπτονται τα δελτία παραγγελίας με τις παραλαβές (κωδικός, περιγραφή, διασύνδεση με αποθήκη φαρμάκων) από τους προμηθευτές (η παραλαβή των εμπορευμάτων συμφωνείται με τις εντολές παραγγελίας… διά μνήμης!). Πλήθος παραστατικών 87, ποσά: 2.999.099,49 ευρώ.

■ Μη λογιστική παρακολούθηση αποθήκης.

■ Αδυναμία κατάρτισης κοστολογικών αναφορών ανά προσφερόμενη υπηρεσία, κατηγορία ασθενή κ.λπ.

■ Μηνιαίο ταμειακό έλλειμμα 150.000-200.000 ευρώ.

● Παράλληλα, άλλη μελέτη βιωσιμότητας από το ΙΟΒΕ για το θεραπευτήριο παραθέτει σχόλιο του ορκωτού ελεγκτή λογιστή που αναφέρει χαρακτηριστικά: «Οι περίοδοι 2007-2009 δεν έχουν ελεγχθεί φορολογικά».

Ερωτήματα

Θα ήταν ευχής έργο η νεοσύστατη Γενική Αρχή Διαφάνειας, την οποία τόσο πολύ διαφήμισε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, να ασχοληθεί με το θέμα του Ευγενίδειου και να δοθούν επιτέλους απαντήσεις αναφορικά με το τι γινόταν στο ίδρυμα εδώ και πολλά χρόνια.

Είναι κοινό μυστικό και ακούγεται παντού πως το νοσοκομείο διαχρονικά λειτουργούσε ως το «μαγαζάκι» συγκεκριμένων πανεπιστημιακών γιατρών, προκειμένου να βγάζουν χρήματα. Το γεγονός ότι έως σήμερα παραμένει «κράτος εν κράτει» στον δημόσιο τομέα και ουδεμία κυβέρνηση είχε τη διάθεση να το ελέγξει, μάλλον επιβεβαιώνει αυτούς τους ισχυρισμούς. Είναι στην ευχέρεια του επιτελικού κράτους να αποδείξει το αντίθετο…