Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Ο Γκουτέρες έχει τον τελικό λόγο για το Κυπριακό

Ο Κύπριος πρόεδρος με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Μουσταφά Ακιντζί

ΑΠΕ-ΜΠΕ/ΑΠΕ-ΜΠΕ /PIO/ ΣΤΑΥΡΟΣ ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Ο Γκουτέρες έχει τον τελικό λόγο για το Κυπριακό

  • A-
  • A+
Εμφραγμα και νέο αδιέξοδο μετά την αποτυχία της απεσταλμένης του γ.γ. του ΟΗΕ να βρει κοινό έδαφος για διαπραγματεύσεις με πιθανότητα κατάληξης.

Στον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες εναπόκειται πλέον η απόφαση για επανεκκίνηση της διαδικασίας για την επίλυση του Κυπριακού, μετά την αποτυχία της προσωπικής απεσταλμένης του Τζέιν Χολ Λουτ να βρει κοινό έδαφος για διαπραγματεύσεις «που να έχουν νόημα και πιθανότητες κατάληξης», όπως της είχε ζητήσει. Η αποστολή τής Τ. Λουτ αποδείχθηκε μάταια, παρά τις πολύωρες συζητήσεις σε ένα παρατεταμένο πήγαινε-έλα στις δύο μεριές της Λευκωσίας.

Για έξι συνεχόμενες ημέρες, προσπάθησε με την εντολή Γκουτέρες να συντάξει «όρους αναφοράς» για να μπορεί ο γενικός γραμματέας στη συνέχεια να μεθοδεύσει ουσιαστικές διαπραγματεύσεις: τριμερή συνάντηση στη Νέα Υόρκη τον Οκτώβριο και εν συνεχεία τη σύγκληση διάσκεψης για την Κύπρο με τη συμμετοχή των Εγγυητριών Δυνάμεων.

Η προσπάθεια αποδείχθηκε όχι μόνο εξαιρετικά επίπονη, αλλά και διαλυτική γιατί οι ακριβείς προθέσεις των δύο ηγετών, του Κυπρίου προέδρου Ν. Αναστασιάδη και του Τουρκοκύπριου ηγέτη Μ. Ακιντζί, δεν είναι ξεκάθαρες, αν δηλαδή αποσκοπούν σε επίλυση ή σε «τέλος εποχής» για την επανένωση του νησιού.

Η προσωπική απεσταλμένη του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ, Τζέιν Χολ Λουτ, σε συνάντηση με τον Νίκο Αναστασιάδη στο προεδρικό μέγαρο της Λευκωσίας

AP Photo/Petros Karadjias

Ο Αντόνιο Γκουτέρες είναι ενήμερος και θα λάβει λεπτομερή αναφορά από τη συνεργάτιδά του για να αποφανθεί αν, ενδεχομένως, αξίζει τον κόπο να αναλάβει δράση. Διεθνείς παράγοντες συνδέουν τις περαιτέρω κινήσεις του με βάση το τελευταίο ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας που προβλέπει αξιολόγηση των θέσεων κάθε πλευράς μέχρι τα μέσα Νοεμβρίου.

Μια προσέγγιση «καρότο-μαστίγιο», με έμφαση πια στο δεύτερο σκέλος, είναι μια ανοιχτή επιλογή, χωρίς να σημαίνει πως θα αποδώσει αποτέλεσμα, καθώς οι πρωταγωνιστές στη μακρά κυπριακή διένεξη φαίνεται να έχουν κάνει από καιρό υπολογισμούς και για το χειρότερο σενάριο: αυτό της πλήρους αδρανοποίησης του ΟΗΕ και της κλιμάκωσης των εντάσεων στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ο γενικός γραμματέας θα έχει τον τελευταίο λόγο για δραστικές αποφάσεις, τις οποίες θα θέσει υπόψη των δύο ηγετών σε χωριστές συναντήσεις τους αρχές Οκτωβρίου στη Νέα Υόρκη.

Φυσικό αέριο

Εν μέσω των διαβουλεύσεων Λουτ, διέρρευσε αντιπρόταση του προέδρου Αναστασιάδη για άνοιγμα ειδικού λογαριασμού για την τουρκοκυπριακή κοινότητα για να επωφελείται, όπως εισηγήθηκε, κατά 30% των (πιθανών) εσόδων από την αξιοποίηση του φυσικού αερίου, ακόμα και σε περίπτωση μη επίλυσης.

Πρόκειται για την ελληνοκυπριακή απάντηση στην πρόταση Ακιντζί, ο οποίος έθεσε προ μηνός στο τραπέζι την πρότασή του για συνδιαχείριση Ελληνοκυπρίων-Τουρκοκυπρίων στον σχεδιασμό του ενεργειακού προγράμματος της Κύπρου, κάτω από την εποπτεία του ΟΗΕ και της Ε.Ε., έως την επίλυση του Κυπριακού. Ο Ν. Αναστασιάδης θέτει βέβαια προϋπόθεση τον σεβασμό της κυπριακής ΑΟΖ από την Τουρκία.

Αλλά από τις κινήσεις αυτές φαίνεται ξεκάθαρα ότι οι δύο ηγέτες εξακολουθούν να «πατούν πάνω σε δύο βάρκες», φλερτάροντας με το σενάριο της μη επίλυσης, αφού έσοδα αν προκύψουν θα αφορούν ένα ενεργειακό πρόγραμμα υποδομών που θα εξελιχθεί αφού περάσουν τουλάχιστον άλλα 5 χρόνια. Κάτι τέτοιο όμως δεν φαίνεται να ευνοούν επί του παρόντος ούτε ο ΟΗΕ ούτε η Ε.Ε., η οποία τοποθετήθηκε ύστερα από αρκετό καιρό στο Κυπριακό δι’ επιστολής Γιούνκερ προς Ακιντζί, υποστηρίζοντας σθεναρά την προσπάθεια Γκουτέρες για αξιοποίηση του φυσικού πλούτου μόνο σε περιβάλλον επίλυσης.

Η ρίζα της διαφωνίας

Τι οδήγησε σε ναυάγιο την αποστολή Λουτ; Ο πρόεδρος Ν. Αναστασιάδης επιθυμεί μεν να εισέλθει σε μια νέα διαδικασία ύστερα από δύο χρόνια αδράνειας, αλλά θέλει να έχει μια ανοιχτή «βεντάλια» ζωτικής σημασίας θεμάτων σε εκκρεμότητα. Κυρίως τον ενδιαφέρει να μένει ανοιχτό το ζήτημα της πολιτικής ισότητας, της «μίας τουρκοκυπριακής ψήφου» στη λήψη αποφάσεων και της εκ περιτροπής προεδρίας, για έναν νέο γύρο διαπραγματεύσεων διαρκείας. Θέλει ακόμα να έχει την ευχέρεια εισαγωγής νέων ιδεών, παραμέτρων και στοιχείων και σε κάθε περίπτωση απορρίπτει πιο συντεταγμένες διαδικασίες και χρονικές προθεσμίες.

Ο Τουρκοκύπριος ηγέτης Μ. Ακιντζί, αντίθετα, επιζητεί επανεκκίνηση χωρίς αμφισβητήσεις πάνω στα ζητήματα που θεωρεί θεμελιώδη για την τουρκοκυπριακή πλευρά, όπως είναι η πολιτική ισότητα και η αποτελεσματική συμμετοχή (διαμοιρασμός εξουσίας), και απαιτεί ο Ν. Αναστασιάδης να ξεκαθαρίσει τη θέση του. Παράλληλα, θέλει καθορισμό ενός χρονοδιαγράμματος διαπραγματεύσεων για τελεσίδικες αποφάσεις, ώστε ο καθένας να αναλάβει την ιστορική ευθύνη. Πολύ σύντομα άλλωστε θα απευθυνθεί προς την τουρκοκυπριακή κοινότητα για να λάβει την ψήφο της εν όψει των εκλογών τον ερχόμενο Μάιο και θέλει μέχρι τότε να υπάρχει πολύ σαφής εικόνα για το πού οδηγούνται τα πράγματα.

Στην προφανή αυτή διάσταση απόψεων –που είναι και η ρίζα της διαφωνίας εδώ και δύο χρόνια– επιχειρήθηκε για ημέρες να στηθεί επικοινωνιακά μια παραπλανητική εικόνα στα κυπριακά ΜΜΕ. Η ελληνοκυπριακή πλευρά θεωρούσε ότι όλα ήταν κλειστά και ότι η Τ. Λουτ θα ερχόταν απλώς για να συντάξει ένα γενικόλογο πλαίσιο με παραπομπές σε προηγούμενα συμφωνηθέντα κείμενα.

Θα ενσωμάτωνε επίσης το Πλαίσιο Γκουτέρες –τις έξι κατευθυντήριες γραμμές του γενικού γραμματέα στο Κραντ Μοντάνα για να υπάρξει κατάληξη σε στρατηγική συμφωνία επίλυσης– ως βάση για την περαιτέρω διαπραγμάτευση. Με το πέρασμα των ημερών, φάνηκε ότι αυτή ήταν είτε λάθος εκτίμηση της συγκυρίας είτε παιχνίδι σκοπιμοτήτων. Πάντως γρήγορα διαψεύστηκε και καθώς τα πράγματα οδηγήθηκαν σε αδιέξοδο, η ελληνοκυπριακή πλευρά θεωρεί ως αιτία «πιέσεις που δέχεται ο Ακιντζί από την Αγκυρα και το εσωτερικό», δηλαδή την εθνικιστική πτέρυγα των Τουρκοκυπρίων που υποστηρίζουν «δύο κράτη».

Η Λουτ… εκπαιδεύεται

Η Τ. Λουτ επισκέφθηκε την Κύπρο για 5η φορά αφότου ανέλαβε εντολή από τον γενικό γραμματέα να ενεργεί ως προσωπική απεσταλμένη του. Φαίνεται ότι απέκτησε πλήρη γνώση των πολύπλοκων πτυχών της διαπραγμάτευσης, όχι όμως και την ικανότητα διαχείρισης των τακτικών χειρισμών των δύο συνομιλητών της. Για τον λόγο αυτό βρέθηκε ξανά εκτεθειμένη σε ατελέσφορες συζητήσεις και όλη την εβδομάδα αναζητούσε περαιτέρω καθοδήγηση από τον γενικό γραμματέα.

Σε μία τουλάχιστον περίπτωση, ο πρόεδρος Αναστασιάδης δεν ήταν διαθέσιμος για συνάντηση και την παρέπεμψε στον διαπραγματευτή πρέσβη Ανδρέα Μαυρογιάννη. Από εκείνη τη συνάντηση διέρρευσε από τουρκοκυπριακής πλευράς μια «ριζοσπαστική πρόταση» από τον Κύπριο πρέσβη που «ξάφνιασε» την Τ. Λουτ. Αυτό διαψεύστηκε από τον ΥΠΕΞ Νίκο Χριστοδουλίδη, αλλά άφησε απορίες να αιωρούνται ως προς τον βαθμό συντονισμού ανάμεσα στο Προεδρικό, τον ΥΠΕΞ και τον πρέσβη Μαυρογιάννη.

ΠΟΛΙΤΙΚΗ
«Συνήθης ύποπτος» στην Ε.Ε.
Τη φήμη της «συνήθους υπόπτου» στον χώρο της Ευρώπης αποκτά η Κύπρος στα ζητήματα διαφθοράς. Τα απανωτά σκάνδαλα κυπριακής παραγωγής απασχολούν έντονα τόσο τα διεθνή ΜΜΕ όσο και την εσωτερική κοινή γνώμη.
«Συνήθης ύποπτος» στην Ε.Ε.
ΕΞΩΤΕΡΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Η συνταγή της ακινησίας
Ο Νίκος Αναστασιάδης ζητά από τις Βρυξέλλες κυρώσεις που θα επιφέρουν κόστος στην Τουρκία, αλλιώς απειλεί με «οριζόντιο βέτο» σε κάθε συζήτηση για τις ευρωτουρκικές σχέσεις ● Ούτε η Ε.Ε. πάντως, αλλά ούτε και...
Η συνταγή της ακινησίας
ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Κύπρος: οι «επιτήδειοι ουδέτεροι»
Τα γεγονότα των τελευταίων ημερών αφήνουν ερωτήματα για το μέχρι πού μπορεί να φτάσει το μένος της Τουρκίας σε βάρος του Μ. Ακιντζί.
Κύπρος: οι «επιτήδειοι ουδέτεροι»
ΠΟΛΙΤΙΚΗ
«Ρεύμα» Ακιντζί στην κοινωνία των Τουρκοκυπρίων
Η υποστήριξη που διαθέτει σήμερα, είναι πολλαπλάσια από το αθροιστικό ποσοστό μικρών κεντροαριστερών κομμάτων που τον στηρίζουν και με συγκρατημένους υπολογισμούς ξεπερνά το 30% ● Το ποσοστό αυτό τού δίνει...
«Ρεύμα» Ακιντζί στην κοινωνία των Τουρκοκυπρίων
ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Το «τρύπιο» στάτους κβο
Την τάση για αλλαγή του στάτους κβο σε βάρος της κυπριακής κυβέρνησης εξαιτίας του αδιεξόδου στο Κυπριακό και της άγονης παρέλευσης του χρόνου επιβεβαιώνει το νέο ψήφισμα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, με...
Το «τρύπιο» στάτους κβο

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας