Τα «ναι μεν αλλά» του Μοσκοβισί για την ελληνική οικονομία

Για τον κίνδυνο εκτροχιασμού της ελληνικής οικονομίας προειδοποιεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή την Αθήνα κάνοντας λόγο για δημοσιονομικό κόστος άνω του 1% του ΑΕΠ το 2019 από το πακέτο θετικών μέτρων που υλοποιεί από τις 20 Μαΐου η κυβέρνηση.

Εντούτοις, λόγω του προεκλογικού κλίματος στην Ελλάδα και του πολιτικού σκηνικού στην Ευρώπη, οι θεσμοί επέλεξαν να κρατήσουν κλειστά τα χαρτιά τους και να περιοριστούν σε αυστηρές συστάσεις.

Στην παρούσα φάση, λοιπόν, δεν υπάρχει στον ορίζοντα η απειλή επιβολής «διορθωτικών μέτρων» ή κυρώσεων και κατ’ αυτή την έννοια η Ελλάδα έπεσε στα μαλακά σε ό,τι αφορά τις διαπιστώσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη μεταμνημονιακή πορεία της ελληνικής οικονομίας στο πλαίσιο της παρουσίασης της εαρινής δέσμης συστάσεων για το Ευρωπαϊκό Εξάμηνο 2019, που συνοδεύθηκε με την έγκριση της τρίτης έκθεσης ενισχυμένης εποπτείας.

Εγκρίθηκε η τρίτη έκθεση ενισχυμένης εποπτείας

Βέβαια η Κομισιόν απευθύνει, όπως σε όλα τα κράτη-μέλη, μια σειρά από συστάσεις στην Ελλάδα, διαπιστώνει ελλείψεις και καθυστερήσεις σε ορισμένους τομείς, επαναλαμβάνει ότι πρέπει να τηρηθούν οι δεσμεύσεις που έχει αναλάβει η χώρα, ασκεί κριτική κατά των προεκλογικών παροχών της κυβέρνησης, αλλά δεν βάζει το μαχαίρι στον λαιμό και αντιμετωπίζει λίγο-πολύ με κατανόηση τα υφιστάμενα προβλήματα της ελληνικής οικονομίας.

Οπως δήλωσε στη συνέντευξη Τύπου ο αρμόδιος επίτροπος Πιερ Μοσκοβισί, «μην ξεχνάμε ότι η Ελλάδα έρχεται από πολύ μακριά», υπενθυμίζοντας τη μαύρη περίοδο των μνημονίων. Κατά τον επίτροπο, «όποια και αν είναι η επόμενη κυβέρνηση, θα πρέπει να τηρήσει τις δεσμεύσεις της χώρας».

Στην έκθεσή της στο πλαίσιο της ενισχυμένης εποπτείας, η Επιτροπή αναφέρει συνοπτικά: «Η Ελλάδα πραγματοποίησε μια καλή αρχή όσον αφορά το μεταπρογραμματικό περιβάλλον από τον Αύγουστο του 2018, αλλά διαπιστώνεται ότι ο ρυθμός εφαρμογής των μεταρρυθμίσεων στην Ελλάδα έχει επιβραδυνθεί κατά τους τελευταίους μήνες και πως δεν διασφαλίζεται η συνέπεια ορισμένων μέτρων με τις δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί έναντι των Ευρωπαίων εταίρων, γεγονός που ενέχει κινδύνους για την υλοποίηση των συμφωνηθέντων δημοσιονομικών στόχων».

Καμία έκπληξη, οι διαπιστώσεις αυτές των Βρυξελλών ήταν αναμενόμενες. Δεν προσφέρονται, όμως, για εκμετάλλευση σε ενδεχόμενη κυβερνητική αλλαγή.

Αναφερόμενος στην Ελλάδα, ο Π. Μοσκοβισί δήλωσε ότι η Κομισιόν θα παρακολουθήσει στενά τους επόμενους μήνες την πορεία του πλεονάσματος και ότι «όποια κι αν είναι η επόμενη κυβέρνηση, θα συνεχίσει να στηρίζει την ανάκαμψη της χώρας και θα διατηρήσει τον εποικοδομητικό διάλογο».

Παρατήρησε ότι η χώρα πέτυχε «αξιόλογα αποτελέσματα» τα τελευταία χρόνια, με σημαντικό πλεόνασμα για τρίτη συνεχή χρονιά, το 2018, και αναφέρθηκε στη σταδιακή επαναφορά της στις αγορές, κάτι «πολύ θετικό για τον ελληνικό λαό».

Από την άλλη πλευρά, ο Γάλλος επίτροπος φρόντισε να επισημάνει ότι διαπιστώνονται «καθυστερήσεις στην εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων» και προκύπτουν ρίσκα για την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων από την εφαρμογή των εξαγγελθέντων μέτρων.

«Θα πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί σε σχέση με το πρωτογενές πλεόνασμα τους επόμενους μήνες», είπε ο Π. Μοσκοβισί.

Ο Ντομπρόβσκις

Στο ίδιο μήκος κύματος και ο Λετονός αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Ενωσης, Βάλντις Ντομπρόβσκις, σύμφωνα με τον οποίο, χάρη στις μεταρρυθμίσεις που έχει εφαρμόσει η Ελλάδα και τα «υγιή» δημοσιονομικά της, έχει αυξηθεί η απασχόληση και η εσωτερική ζήτηση. Αναφέρθηκε και αυτός στις καθυστερήσεις που διαπιστώνονται τους τελευταίους μήνες ως προς τις μεταρρυθμίσεις, αλλά και το προεκλογικό πακέτο μέτρων που έλαβε η κυβέρνηση.

«Οταν μια χώρα έχει δημόσιο χρέος 180% του ΑΕΠ και θέλει να βγει με βιώσιμο τρόπο στις αγορές, δεν έχει περιθώρια για λάθη στην οικονομική πολιτική», είπε. Και πρόσθεσε: «Το πακέτο των μέτρων που ανακοινώθηκε είναι δαπανηρό και δεν κινείται στη σωστή κατεύθυνση, ενώ αντιστρέφει παλαιότερες θετικές μεταρρυθμίσεις με αποτέλεσμα να υπάρχει κίνδυνος μη επίτευξης του πρωτογενούς πλεονάσματος».

Για τον Λετονό, λοιπόν, που είναι ανέκαθεν υπέρμαχος της πολιτικής λιτότητας, τα τελευταία μέτρα της κυβέρνησης δημιουργούν κίνδυνο μη επίτευξης των δημοσιονομικών στόχων από το 2019 και μετά. Μάλιστα είπε ότι θα γίνει επί του θέματος αυτού «δύσκολη συζήτηση» στη σύνοδο της ευρωζώνης του Ιουνίου…

Τα βασικά σημεία της έκθεσης για την Ελλάδα είναι τα εξής:

● Για τη μείωση του αφορολόγητου: Σχετικά με την πρόθεση της κυβέρνησης να μην την εφαρμόσει, αναφέρεται ότι στην περίπτωση αυτήν δεν θα διευρυνθεί η φορολογική βάση, η οποία θα δημιουργούσε δημοσιονομικό χώρο ίσο με 1% του ΑΕΠ για φιλικές προς την ανάπτυξη μεταρρυθμίσεις στο φορολογικό.

● Προεκλογικές παροχές της κυβέρνησης: Εκτιμάται ότι το δημοσιονομικό κόστος των παροχών θα υπερβεί το 1% του ΑΕΠ για το 2019 και τα επόμενα χρόνια. «Η υιοθέτηση των δημοσιονομικών μέτρων της 15ης Μαΐου συνιστά κίνδυνο για την επίτευξη του συμφωνηθέντος στόχου για πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% του ΑΕΠ.

Η έκταση του ρίσκου θα εξαρτηθεί από την εφαρμογή των νέων σχημάτων για εξόφληση των οφειλών με δόσεις και τον αντίκτυπο που αυτή θα έχει στα υφιστάμενα», αναφέρει η έκθεση που υπέβαλαν οι θεσμοί, για τους οποίους τα μέτρα που αφορούν το 2020 θα συζητηθούν με τη νέα κυβέρνηση, στο πλαίσιο του προϋπολογισμού του 2020. Αναφέρεται ότι τα μέτρα της κυβέρνησης στοχεύουν την κατανάλωση, αλλά υποστηρίζεται ότι θα απορροφήσουν ποσά που θα μπορούσαν να διατεθούν σε αναπτυξιακές πολιτικές (π.χ. μείωση των φορολογικών συντελεστών και εισφορών).

● 13η σύνταξη: Σύμφωνα με την έκθεση, το μέτρο αυτό ανατρέπει μερικώς αποφάσεις του 2012 και του 2016 και εκτιμάται ότι θα αυξήσει τις δημόσιες δαπάνες για τις συντάξεις. Μάλιστα, υποστηρίζεται ότι οι τελευταίες είναι μεταξύ των υψηλοτέρων στην Ε.Ε. σε ποσοστό ΑΕΠ. Εκφράζεται η –νεοφιλελεύθερη– άποψη ότι θα έπρεπε να δοθεί μεγαλύτερο βάρος στη διάθεση πόρων στον κοινωνικό τομέα, στους νέους και τους εργαζόμενους που βρίσκονται στα πρόθυρα της φτώχειας, με φυσικά «ευέλικτους» μισθούς.

● Ληξιπρόθεσμες οφειλές στο Δημόσιο: Ασκείται έντονη κριτική για την καθυστέρηση και η κατάσταση χαρακτηρίζεται «απογοητευτική». Οπως αναφέρεται, «παρά το γεγονός ότι το καθαρό απόθεμα των ληξιπρόθεσμων οφειλών έχει μειωθεί σε σχέση με τα τέλη του προγράμματος, ο ρυθμός της μείωσης είναι αισθητά βραδύτερος, ενώ νέες οφειλές δημιουργούνται σε ορισμένους τομείς».

● Πρωτογενή πλεονάσματα: Το αίτημα της Ελλάδας για τη μείωση των πρωτογενών πλεονασμάτων ύψους 3,5% ετησίως, για τα οποία έχει δεσμευτεί η χώρα μας μέχρι το τέλος του 2022, παραπέμπεται στην ευρωζώνη, με την επισήμανση ότι κάτι τέτοιο θα τροποποιούσε τη συμφωνία του Ιουνίου 2018. Η Επιτροπή, λοιπόν, ρίχνει το μπαλάκι στους «19».

Οι άλλες εκθέσεις

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή συνιστά επίσης το κλείσιμο της διαδικασίας υπερβολικού ελλείμματος για την Ισπανία. Ετσι, κλείνουν όλες οι διαδικασίες υπερβολικού ελλείμματος που χρονολογούνται από την κρίση. Επιπλέον, εξέδωσε εκθέσεις για το Βέλγιο, τη Γαλλία, την Ιταλία και την Κύπρο σύμφωνα με το άρθρο 126 παράγραφος 3 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ε.Ε., στις οποίες εξετάζει τη συμμόρφωσή τους με τα κριτήρια του ελλείμματος και του χρέους.

Οσον αφορά την Ιταλία, η έκθεση καταλήγει στο συμπέρασμα ότι δικαιολογείται διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος που βασίζεται στον δείκτη χρέους. Αναμένεται έντονη συζήτηση για το θέμα της Ιταλίας στη σύνοδο του Ιουνίου. Τέλος, απευθύνει προειδοποίηση στην Ουγγαρία και τη Ρουμανία για την ύπαρξη σημαντικής απόκλισης το 2018 και συνιστά στο Συμβούλιο να συστήσει στις χώρες αυτές να διορθώσουν τη σημαντική παρατηρηθείσα απόκλιση.

«Θα επιτευχθεί ο στόχος του 2019» απαντά το υπουργείο Οικονομικών

Το υπουργείο Οικονομικών εμμένει στην πρόβλεψή του ότι το πρωτογενές πλεόνασμα της Γενικής Κυβέρνησης για το 2019 θα διαμορφωθεί στο 4,1% του ΑΕΠ, υπερβαίνοντας έτσι τον στόχο κατά 0,6 μονάδες και δημιουργώντας αντίστοιχο δημοσιονομικό χώρο. Με δεδομένο ότι τα ψηφισθέντα μέτρα έχουν κοστολογηθεί στο 0,6% του ΑΕΠ, το υπουργείο Οικονομικών είναι βέβαιο ότι ο στόχος του 2019 θα επιτευχθεί.

Αυτό τονίζουν πηγές του υπουργείου Οικονομικών σχετικά με την τρίτη έκθεση ενισχυμένης εποπτείας την οποία δημοσιοποίησε, χθες, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, «η Ε.Ε. διατυπώνει επιφυλάξεις για την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων, όπως έχει κάνει πολλές φορές στο παρελθόν, χωρίς ωστόσο να επαληθευτεί. Αναγνωρίζει, μάλιστα -προσέθεσαν οι συγκεκριμένοι παράγοντες του υπουργείου- ότι θα πρέπει να επανεκτιμήσει τα δεδομένα το φθινόπωρο».

Εν τω μεταξύ έτοιμη είναι η διάταξη που θα κατατεθεί την Παρασκευή στη Βουλή και με την οποία θα ακυρώνεται η μείωση στο αφορολόγητο ποσό από την 1η Ιανουαρίου του 2020. Με την ίδια διάταξη θα καταργούνται και τα «αντίμετρα» που είχε ζητήσει η κυβέρνηση ως «αντίβαρο» για την ανακούφιση των φορολογουμένων.

Το «πακέτο», μεταξύ άλλων, περιελάμβανε τη μείωση του πρώτου συντελεστή της φορολογικής κλίμακας από το 22%, που εφαρμόζεται σήμερα για εισοδήματα έως 20.000 ευρώ, στο 20%, μηδενισμός της εισφοράς αλληλεγγύης για εισοδήματα μέχρι 30.000 ευρώ κ.ά.

Αχτσιόγλου: Εχουν συμφωνήσει για το αφορολόγητο οι θεσμοί

Η κατάργηση του μέτρου μείωσης του αφορολογήτου έχει συμφωνηθεί με τους θεσμούς, επανέλαβε η υπουργός Εργασίας Εφη Αχτσιόγλου, μιλώντας στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων του Alpha.

«Από εκεί και πέρα, η αντιπολίτευση, αφού έχει δημόσια τοποθετηθεί ότι πρέπει να καταργηθεί, θεωρώ ότι πρέπει να έρθει στη Βουλή και να το ψηφίσει» υπογράμμισε η υπουργός Εργασίας.

Ερωτηθείσα για τα μέτρα–παροχές της κυβέρνησης και την επίπτωση που έχουν στα δημοσιονομικά μεγέθη με αφορμή και τις αντιρρήσεις που διατύπωσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η Εφη Αχτσιόγλου υποστήριξε ότι «τα μέτρα είναι εντός του δημοσιονομικού χώρου», υπογραμμίζοντας: «Δεν είναι η πρώτη φορά που η Κομισιόν υποτιμά τον δημοσιονομικό χώρο που έχουμε. Κάθε φορά, όλα αυτά τα χρόνια, υπήρχε μία υποτίμηση του διαθέσιμου χώρου που υπάρχει και στο τέλος της χρονιάς καταλήγαμε να έχουμε υπερπλεόνασμα και κοινωνικά μερίσματα».

Εξάλλου όπως ανέφερε, η Επιτροπή επιφυλάσσεται ότι θα επανεξετάσει με βάση όλα τα δεδομένα που θα λάβει και θα κάνει αναθεώρηση προς τον Οκτώβριο και «εμείς είμαστε απολύτως ασφαλείς ότι τα μέτρα είναι σωστά κοστολογημένα από την κυβέρνηση και υπάρχει απόλυτη επίτευξη του δημοσιονομικού στόχου».