Παράκαμψη προς το κυρίως περιεχόμενο
Κάνοντας θόρυβο στο διαδίκτυο
ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ

Κάνοντας θόρυβο στο διαδίκτυο

  • A-
  • A+

Η χρήση αλγορίθμων για τη διάδοση της πολιτικής προπαγάνδας είναι «ένα από τα ισχυρότερα εργαλεία κατά της δημοκρατίας», προειδοποιούσαν κορυφαίοι ακαδημαϊκοί μέσω μιας πρόσφατης έρευνάς τους.

Μια ομάδα καθηγητών στο βρετανικό Oxford Internet Institute ανέλυσε την περίοδο 2015 με 2017 δεκάδες εκατομμύρια αναρτήσεις σε επτά πλατφόρμες κοινωνικών μέσων σε εννέα χώρες, κατά τη διάρκεια πολιτικών κρίσεων και εκλογών.

Η έρευνα εξέταζε την προγραμματιστική προπαγάνδα (computational propaganda), η οποία ορίζεται ως ο τρόπος με τον οποίο χρησιμοποιούνται αλγόριθμοι, αυτοματισμοί και ανθρώπινες παρεμβάσεις για τη σκόπιμη διανομή της παραπληροφόρησης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Ενισχυτής μηνύματος

«Οι άνθρωποι προσπαθούν να σπείρουν την παραπληροφόρηση παντού στο διαδίκτυο, χρησιμοποιώντας κάθε διαθέσιμη πλατφόρμα», μας λέει ο Μπεν Νίμο, επικεφαλής ερευνητής για την υπεράσπιση των πληροφοριών στον αμερικανικό οργανισμό DFRLab (Digital Forensic Research Lab) του Atlantic Council, ο οποίος ερευνά τη σχέση μεταξύ των μέσων κοινωνικής δικτύωσης και των ψηφιακών εκστρατειών προπαγάνδας.

Ενα βασικό συμπέρασμα στο οποίο έχει καταλήξει μελετώντας τη διάδοση ψευδών ειδήσεων παγκοσμίως κατά τη διάρκεια σημαντικών γεγονότων όπως οι αμερικανικές εκλογές του 2016 ή η ρωσική επέμβαση στην Ουκρανία, αλλά και οι πρόσφατες εκλογές στην Ινδία του ενός δισ. κατοίκων είναι το εξής: η πηγή προέλευσης μίας ψευδούς είδησης μπορεί πάντα να είναι διαφορετική, ωστόσο το «κλειδί» για την επιτυχή διάδοσή της μοιάζει να είναι σε όλο τον κόσμο το ίδιο και δεν είναι άλλο από την αυτοματοποίηση.

«Η αυτοματοποίηση δεν δημιουργεί ψευδείς ιστορίες, ωστόσο λειτουργεί σαν ενισχυτής για μικρές ομάδες. Ειδικά στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης παρατηρούμε ότι μπορούν κάποιοι να πολλαπλασιάσουν ένα μήνυμα απλά και μόνο δημιουργώντας ένα δίκτυο ψεύτικων λογαριασμών και προσθέτοντας κάποιο είδος αυτοματοποίησης. Το ζητούμενο δηλαδή δεν είναι να γράψουν κάτι ώστε να το δουν κάποιοι χρήστες μόνο, αλλά να κάνουν τόσες πολλές αναρτήσεις ώστε να το προσέξουν αρκετοί και να πουν σε πολύ περισσότερους ακόμη ότι πρόκειται για ένα trending θέμα, δηλαδή κάτι που έχει γίνει αντικείμενο συζήτησης. Πρόκειται για ένα παιχνίδι αριθμών. Εάν δημιουργήσεις έναν αρκετά μεγάλο αριθμό ψεύτικων λογαριασμών και τους αυτοματοποιήσεις, τότε έχεις ελπίδα να εμφανιστούν στη λίστα των trending θεμάτων. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι λοιπόν το πεδίο όπου με την κατάλληλη τεχνική μπορείς με πέντε ανθρώπους να δημιουργήσεις την αίσθηση ότι πέντε εκατομμύρια άνθρωποι συζητάνε για κάτι», εξηγεί μιλώντας στο MIIR ο Νίμο.

Προσθέτει ακόμη πως το φαινόμενο της χειραγώγησης με αυτόν τον τρόπο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης έχει παρατηρηθεί ως modus operandi ειδικά των περιθωριακών πολιτικών ομάδων και δη της Ακρας Δεξιάς.

Καταμερισμός εργασίας

«Αυτό βοηθά στο agenda setting, δηλαδή στο να νομιμοποιηθεί μια σειρά θεμάτων στην κοινή γνώμη», επισημαίνει ο Νίκος Σμυρναίος, καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας και Κοινωνιολογίας των ΜΜΕ και του Διαδικτύου στο Πανεπιστήμιο της Τουλούζης.

«Η τηλεόραση μπορεί να παραμένει το πρώτο μέσο ενημέρωσης του κοινού, όμως ξεκάθαρα το διαδίκτυο είναι αυτό που διαμορφώνει τις τάσεις σήμερα. Στα social media μοιάζει να υπάρχει ένας άτυπος καταμερισμός εργασίας. Μπορεί το Facebook να είναι πιο δημοφιλές και να είναι πιο αντιπροσωπευτικό το δείγμα των χρηστών σε σχέση με τον πληθυσμό, όμως αν κάποιος θέλει να επηρεάσει την κοινή γνώμη, όπως είδαμε στην εκλογή Τραμπ και στο Brexit, πολιτικά θα διαλέξει το Twitter με εμφανείς ή κρυφές καμπάνιες», προσθέτει.

Πώς, όμως, επιτυγχάνεται αυτό; Η έννοια της αυτοματοποίησης είναι συνυφασμένη διεθνώς με τον όρο «bots». Bot στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι ένας λογαριασμός που προγραμματίζεται και λειτουργεί αυτόματα μέσω ενός υπολογιστικού αλγορίθμου.

Αρένα δράσης

Ολες οι ενέργειές του αποτελούν προγραμματισμένες δράσεις και αντιδράσεις. «Σκεφτείτε το σαν έναν λογαριασμό social media που βρίσκεται στον αυτόματο πιλότο», λέει ο ερευνητής του DFRLab και προσθέτει ότι τα πιο προφανή bots βρίσκονται στο Twitter. «Εκεί κάνουν retweets, likes, mentions και ακολουθούν άλλους λογαριασμούς αυτόματα, χωρίς καμία ανθρώπινη παρέμβαση».

Το Twitter μοιάζει, όπως επιβεβαιώνουν και όλες οι σχετικές έρευνες, να είναι η «αρένα» δράσης που προτιμούν περισσότερο όσοι καταφεύγουν στη δημιουργία bots για την ταχύτερη και πιο αποτελεσματική διάδοση ενός μηνύματος, και ειδικά των fake news.

«Είναι πολύ πιο εύκολο να δημιουργήσεις μεγάλους αριθμούς bots στο Twitter από ό,τι στις άλλες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης επειδή η πρόσβαση στα δεδομένα εκεί είναι πολύ πιο ανοικτή», λέει ο Νίμο του DFRLab και τονίζει, όπως και ο καθηγητής Σμυρναίος, ότι το δεύτερο πλεονέκτημα του Twitter είναι ότι αποτελεί μια τρόπον τινά «εξειδικευμένη αγορά» («niche market»), όπου μπορεί κανείς να βρει με ευκολία τον αγαπημένο στόχο (target group) των bots: πολιτικούς, δημοσιογράφους και άλλα δημόσια πρόσωπα που μπορούν άμεσα να επικοινωνήσουν ένα μήνυμα σε ένα μαζικό κοινό.

«Πρόκειται για τους λεγόμενους Influencers, δηλαδή χρήστες που έχουν τρόπους να επηρεάζουν την κοινή γνώμη άμεσα, δείχνοντας ότι κάτι κινείται, ότι γίνεται ένας “χαμός” για κάποιο θέμα».

Πριν από τις αμερικανικές προεδρικές εκλογές του 2016, τα δυο τρίτα των συνολικών bots στο Twitter στήριζαν τον Ντόναλντ Τραμπ. Κι όμως, σε αντίθεση με την κυρίαρχη αφήγηση, τα bots της Χίλαρι Κλίντον ήταν πολύ πιο ισχυρά ως προς την επίδραση στην κοινή γνώμη από τα αντίστοιχα του Ντόναλντ Τραμπ («Even a few bots can shift public opinions in big ways», The Conversation, 5.11.2018).

Οπως αποδεικνύει και πρόσφατη μελέτη τεσσάρων ερευνητών στο Πανεπιστήμιο Cornell (The Impact of Bots on Opinions in Social Network, 10.2018), παρ’ ότι λιγότερα κατά ένα τρίτο σε αριθμό τα υποστηρικτικά της Κλίντον bots είχαν υπερδιπλάσια επίδραση από αυτά του Τραμπ.

Ωστόσο κι αυτό δεν ήταν αρκετό για το εκλογικό αποτέλεσμα ακόμα και στις ΗΠΑ, όπου πάνω από 12% του συνολικού πληθυσμού επιλέγει το Τwitter για να μάθει από εκεί τις ειδήσεις.

Ανωνυμία

Ο Νίμο προειδοποιεί πώς δεν είναι εύκολος ο εντοπισμός των bots, ωστόσο εξηγεί πως υπάρχουν τρία βασικά χαρακτηριστικά που μαρτυρούν τη δράση τους: η ανωνυμία, η αυξημένη δραστηριότητα και η ενίσχυση ενός μηνύματος.

«Eνα bot διακρίνεται από τον αριθμό των δράσεών του μέσα στη μέρα. Αν, για παράδειγμα, όπως έχω δει να συμβαίνει, ένας λογαριασμός κάνει 2.000 αναρτήσεις την ημέρα, τότε σαφώς δεν μιλάμε για κανονική ανθρώπινη συμπεριφορά. Η ανωνυμία, από την άλλη, αποκαλύπτεται συχνά από το όνομα του λογαριασμού –αν αποτελείται από διάφορα γράμματα ή αριθμούς- ή τη φωτογραφία του. Το πλέον κρίσιμο, όμως, για τον εντοπισμό ενός bot είναι η ίδια του η δράση και το εάν ένας λογαριασμός ανεβάζει δικά του tweets ή αν απλώς αναπαράγει ή αντιδρά σε λογαριασμούς τρίτων. Εάν συνδυάζονται και τα τρία αυτά στοιχεία, τότε σίγουρα έχουμε να κάνουμε με bot».

Οπως παραδέχτηκαν στην ομάδα του MIIR έμπειροι χρήστες αλλά και αρκετοί άνθρωποι από τον χώρο της διαχείρισης social media, η δημιουργία των bots είναι μια σχετικά απλή διαδικασία που απαιτεί, όμως, κάποια βασική γνώση προγραμματισμού.

Το μεγάλο «στοίχημα» πάντως είναι ένα: η δημιουργία πλήθους νέων λογαριασμών που θα είναι αρκετά αληθοφανείς ώστε να μοιάζει σαν να ενεργεί κάποιος άνθρωπος, αλλά θα λειτουργούν με αυτοματοποιημένο τρόπο.


Η εμπορευματοποίηση των bots

Τα  click farms, η «μαύρη αγορά» και η ενοικίαση botnets

Ο ίδιος ο αριθμός των ακολούθων (followers) αλλά και οι ενέργειες ενός λογαριασμού στα social media, στοιχεία σημαντικά στην προώθηση πολιτικού ή εμπορικού περιεχομένου, μπορούν να μετατραπούν και σε πεδίο αμφιλεγόμενης επιχειρηματικής δραστηριότητας.

Αυτό ακριβώς αποτέλεσε το αντικείμενο της υποψήφιας για το βραβείο Pulitzer έρευνας των New York Times, «The Follower Factory», η οποία διερεύνησε την περίπτωση της εταιρείας Devumi και αποκάλυψε τη δράση της παραοικονομίας των bots.

Εκποίηση λιστών

Η Devumi πουλούσε χιλιάδες bots σε πληθώρα εταιρειών, καλλιτεχνών, αθλητών, πολιτικών σχολιαστών, δημοσιογράφων και ακαδημαϊκών, οι οποίοι ήθελαν να εμφανίζουν πως έχουν πολλούς followers στο Twitter. Η έκταση του φαινομένου ήταν και είναι τεράστια.

Προκειμένου οι λογαριασμοί να φαίνονται αληθοφανείς, η Devumi «έκλεβε» τα προφίλ πραγματικών χρηστών -πολλοί από αυτούς ανήλικοι- και έφτιαχνε όμοιους δικούς της αυτοματοποιημένους λογαριασμούς. Επειτα, προγραμμάτιζε τους κλεμμένους λογαριασμούς να ακολουθούν και να δημοσιεύουν τις αναρτήσεις των πελατών της εταιρείας.

Συνήθως εταιρείες όπως η Devumi δεν αναπτύσσουν τα δικά τους bots, αλλά τα αγοράζουν ή επιλέγουν να χρησιμοποιήσουν τις υπηρεσίες των «click farms»: εγκαταστάσεων -συνήθως σε χώρες της Ασίας- όπου χαμηλά αμειβόμενοι εργαζόμενοι βρίσκονται μπροστά από δεκάδες υπολογιστές και «κλικάρουν» ή αναδημοσιεύουν το ίδιο περιεχόμενο, για ώρες.

Η τακτική της μαζικής αγοράς bots και αυτοματοποιημένων ενεργειών άνθησε διεθνώς ιδιαίτερα την περασμένη δεκαετία. Σήμερα υπάρχουν online πολλές ιστοσελίδες όπου μπορεί κανείς αφ’ ενός να αγοράσει τα πλέον διαδεδομένα για τα social media των επιχειρήσεων chatbots (δηλαδή bots που απαντούν αυτόματα και με ανθρωπογενή συμπεριφορά στις online ερωτήσεις πελατών) και αφ’ ετέρου να προμηθευτεί με ένα κλικ εκατοντάδες ή χιλιάδες likes και retweets για τους λογαριασμούς του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Μια τέτοια διαδικτυακή αγορά έχει στηθεί και στην Ελλάδα με ιστοσελίδες που πουλάνε followers, likes, retweets, views που προέρχονται από «αληθινούς λογαριασμούς» για κάθε πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης.

Οι περισσότερες από αυτές τις ιστοσελίδες εγγυώνται την αυθεντικότητα των λογαριασμών που πουλάνε. Ωστόσο εργαζόμενος τέτοιας ιστοσελίδας που ήθελε να διατηρήσει την ανωνυμία του επιβεβαίωσε στο MIIR πως η «αυθεντικότητά» τους έγκειται μόνο στο ότι προέρχονται από τα «click farms» χωρών της Ασίας.

Σύμφωνα με πληροφορίες που έχουμε συλλέξει από επαγγελματίες στον χώρο του digital marketing και της επικοινωνίας, η χρήση bot accounts για λόγους προώθησης προϊόντων και υπηρεσιών συμβαίνει και στην Ελλάδα, συχνότερα στην περίπτωση νέων λογαριασμών (π.χ. νέων επιχειρήσεων) που θέλουν γρήγορα να αυξήσουν την «ορατότητά» τους στο διαδίκτυο.

Αρκετοί παραδέχτηκαν ότι και άνθρωποι του χώρου της πολιτικής -και ειδικά σε προεκλογικές περιόδους, όπως αυτή που διανύουμε τώρα- τους έχουν ζητήσει τέτοιου είδους υπηρεσίες. Ωστόσο, είναι άλλο η διαχείριση των social media που συνήθως προσφέρουν οι εταιρείες και άλλο η δημιουργία bots για την αύξηση της απήχησης ενός λογαριασμού.

«Ως μαρκετίστας δεν το έχω προτείνει ποτέ σε κανέναν πελάτη. Είναι πολύ επίφοβη η ποιότητα αυτών των λογαριασμών. Καλύτερα να έχεις μια ελαχιστοποιημένη αλλά πραγματική εικόνα, παρά μια φουσκωμένη εικόνα», δηλώνει ο Σπύρος Τζώρτζης, Social Media Manager & Trainer της Κοοπερατίβας Ψηφιακής Επικοινωνίας Sociality, και εξηγεί πως είναι πιο σύνηθες η δημιουργία και διαχείριση των bots να ανατίθεται σε προγραμματιστές, οι οποίοι το κάνουν υπό όρους εχεμύθειας.

Λογαριασμοί «φαντάσματα»

Ο Μπεν Νίμο μάς υποδεικνύει και ένα άλλο φαινόμενο που η ομάδα του DFRLab έχει εντοπίσει: τη «μαύρη αγορά» των bots, η οποία βασίζεται σε παλιούς ανενεργούς λογαριασμούς πραγματικών χρηστών. Ομάδες από χάκερ που κινούνται στο λεγόμενο «dark web» εντοπίζουν τέτοιους λογαριασμούς, τους χακάρουν και κατόπιν είτε τους πουλάνε σε άτομα που αναζητούν bots είτε οι ίδιοι τα επαναπρογραμματίζουν και τα χρησιμοποιούν με όποιον τρόπο θέλουν.

«Αυτό εξηγεί και το ότι συχνά παρατηρούμε bots που μπορεί, π.χ., να άρχισαν να τουιτάρουν πριν από 2-3 μέρες με συχνότητα 300 tweets την ημέρα, αλλά οι λογαριασμοί τους να έχουν δημιουργηθεί το 2012. Υπάρχουν πολλοί τέτοιοι λογαριασμοί “φαντάσματα” (“ghost accounts”) που γίνονται εύκολη λεία στα χέρια επιτήδειων χάκερ».

Για τον Νίμο η εμπορευματοποίηση των bots σημαίνει πως το διαδίκτυο είναι γεμάτο με bots και δίκτυα bots (Botnet) που πιθανώς να αλλάζουν χρήση –πολιτική, εμπορική, ενημερωτική- και στόχευση αναλόγως με τις επιθυμίες του εκάστοτε εντολέα του διαχειριστή τους.

«Πολλά bots είναι ξεκάθαρα εμπορικά. Μπορεί, για παράδειγμα, κάποιος να έχει 10.000 bots και να προσφέρει ένα πακέτο 10.000 retweets για 60 δολάρια. Δεν τον ενδιαφέρει καθόλου το περιεχόμενο που τα bots του αναδημοσιεύουν, μόνο το κέρδος. Υπάρχουν επομένως πολλά bots που είναι εντελώς απολιτικά, ανήθικα και δρουν μόνο για να βγάζουν χρήμα για τον διαχειριστή τους», εξηγεί ο ερευνητής του DFRLab.

Προσθέτει μάλιστα ότι είναι πιο εύκολο να νοικιάσεις ένα δίκτυο bots από το να χτίσεις ένα - και αυτή είναι σήμερα και η πλέον διαδεδομένη πρακτική, την οποία και ο ίδιος έχει συναντήσει αρκετές φορές κατά την έρευνά του.

«Κατά τον εντοπισμό ενός bot που ενισχύει ένα συγκεκριμένο πολιτικό hashtag στο Twitter, είναι σημαντικό να δούμε και τι άλλο ενισχύει. Αν αναπαράγει πολιτικά μηνύματα από ένα και μόνο κόμμα, τότε πιθανώς να δημιουργήθηκε από κάποιον υποστηρικτή του κόμματος. Μπορεί όμως να είναι ένα bot που τη μια στιγμή κάνει like σε πολιτικό περιεχόμενο και την άλλη σε ψηλοτάκουνες γόβες στη Μόσχα ή που τουιτάρει για μια βίλα για τις διακοπές στο Μεξικό ή για τον σολομό της Νορβηγίας. Δεν υπάρχει λογική που να συνδέει αυτά τα δύο μεταξύ τους. Τότε είναι σχεδόν βέβαιο ότι έχουμε να κάνουμε με ένα εμπορικό bot που κάποιος έχει πληρώσει για να κάνει like σε κάποια πολιτική ανάρτηση».


Το κυνήγι της «γάτας με το ποντίκι»

Cyborg bots

«Εμεινα έκπληκτος από το πόσο εύκολο ήταν να εντοπιστούν ορισμένες κατηγορίες ψευδών λογαριασμών», δηλώνει στο MIIR ο Mαρκ Χάνσεν, καθηγητής Στατιστικής και επικεφαλής της ομάδας του Πανεπιστημίου Columbia, η οποία τον περασμένο Ιούλιο διεξήγαγε την έρευνά του «Follower Factory» σε συνεργασία με τους New York Times.

Ωστόσο, ο ίδιος θεωρεί πως για να μεγιστοποιήσει κανείς την απήχηση ενός μηνύματος δεν αρκούν μόνο οι «φάρμες» των bots και εφιστά την προσοχή στις «τρύπες» που εξακολουθούν να υπάρχουν στο σύστημα ανίχνευσης κακόβουλων bots των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.

Η κατακραυγή για την επίδραση των fake news στο αποτέλεσμα των αμερικανικών εκλογών του 2016 και ο φόβος ότι παρόμοια φαινόμενα θα επαναληφθούν πριν από άλλες εκλογικές διαδικασίες και ειδικά στις επικείμενες ευρωεκλογές οδήγησαν στην αυστηροποίηση των μεθόδων εντοπισμού και την άμεση διαγραφή των bot accounts από τα social media.

«Υπό την πίεση του Twitter η χρήση των bots που μπορεί κάποιος να διαθέτει δεν είναι τόσο εύκολη όσο παλιά. Βλέπουμε όλο και πιο συχνά να διαγράφονται δίκτυα bots εντός δύο ή τριών ημερών από τη δημιουργία τους», αναφέρει ο Μπεν Νίμο και κάνει λόγο για ένα «παιχνίδι γάτας και ποντικού» μεταξύ των δημιουργών των bots και των πλατφορμών των social media.

Ακριβώς αυτός ο «διωγμός» των bots από το Twitter οδήγησε στην ανάπτυξη των αποκαλούμενων «cyborg bots». Πρόκειται για ένα υβρίδιο ανθρώπου και μηχανής, μια αυτοματοποιημένη δραστηριότητα που συνεπικουρείται ενίοτε από ανθρώπους, προκειμένου να ενσωματώνει στοιχεία φυσιολογικού χρήστη και να καταφέρνει να «ξεγελά» τα φίλτρα ελέγχου.

Οι λογαριασμοί στην περίπτωση αυτή εμφανίζουν για ένα χρονικό διάστημα όλα τα σημάδια της αυξημένης δραστηριότητας ενός bot που προγραμματίζεται μέσω υπολογιστικών εντολών και στη συνέχεια μειώνουν δραματικά και προσαρμόζουν τις ενέργειές τους, παραπέμποντας στη δραστηριότητα ενός μέσου ανθρώπου.

«Είναι σαν να βάζεις τον αλγόριθμο στον αυτόματο πιλότο για λίγο και μετά να τον βγάζεις και έπειτα ίσως να τον ξαναβάζεις», επισημαίνει ο Μπεν Νίμο. «Στις πρόσφατες εκλογές των ΗΠΑ παρακολουθούσα έναν λογαριασμό στο Twitter που έκανε 1.500 αναρτήσεις την ημέρα, όλες retweets. Ηταν ξεκάθαρα ένα bot. Μετά τις εκλογές επέστρεψε στις 2-3 αναρτήσεις την ημέρα, οι οποίες έμοιαζαν πρωτογενείς, σαν να τις έγραφε πραγματικός χρήστης. Μερικούς μήνες αργότερα άρχισε πάλι να τουιτάρει σε μαζική κλίμακα. Αυτού του είδους η δράση δεν επιτρέπει στην πλατφόρμα να προσδιορίσει εάν πρόκειται ξεκάθαρα για bot, επομένως δεν μπορεί να προχωρήσει εύκολα στη διαγραφή του».

Ολη αυτή η υπόγεια δραστηριότητα, όμως, δεν λαμβάνει χώρα μόνο στη μακρινή Αμερική. Οπως διαπιστώσαμε μέσα από την έρευνά μας συμβαίνει σε μεγάλη κλίμακα και στη χώρα μας, με εμπλοκή γνωστών πολιτικών, μεγάλων κομμάτων και δημοφιλών προσωπικοτήτων.

Το Twitter απειλεί με διαγραφή όσους λογαριασμούς παραβιάζουν τους κανονισμούς του, οι οποίοι είναι σαφείς:

Απαγορεύεται

η δημιουργία ψεύτικων και παραπλανητικών λογαριασμών που στοχεύουν σε spamming, προσβλητική ή διαταρακτική συμπεριφορά, συμπεριλαμβανομένων των προσπαθειών για χειραγώγηση των συζητήσεων στο Twitter.

η αγοραπωλησία ή η κατάληψη άλλων Twitter usernames.

η αγοραπωλησία διαδράσεων των λογαριασμών στην πλατφόρμα. Συγκεκριμένα, η αγορά followers, retweets και likes σημαίνει τις περισσότερες φορές ότι αγοράζει κάποιος bots ή χακαρισμένα accounts.

 Για την έρευνα συνεργάστηκαν οι δημοσιογράφοι και μέλη του MIIR: Κώστας Ζαφειρόπουλος, Ελβίρα Κρίθαρη, Ιωάννα Λουλούδη, Νίκος Μορφονιός, Μαρία Σιδηροπούλου, Ηλίας Σταθάτος. Η παρούσα έρευνα υλοποιήθηκε σε συνεργασία με τον Δημήτρη Παπαευαγγέλου, μηχανικό λογισμικού και συνιδρυτή του MediaWatch.io, Civic Information Office.

ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Twitterbots υπέρ του ΣΥΡΙΖΑ και της Ν.Δ.
Στην πολύμηνη έρευνα του ΜIIR περιγράφεται η διαδικασία επηρεασμού της κοινής γνώμης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης με επίκεντρο το Τwitter μέσω της κατασκευής εικονικών ψηφιακών δικτύων, τα οποία στοχεύουν...
Twitterbots υπέρ του ΣΥΡΙΖΑ και της Ν.Δ.
ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Μοντέλα, πολιτική και bots
Τι μπορεί να συνδέει τον υπουργό Ψηφιακής Πολιτικής Νίκο Παππά με τη νικήτρια του διαγωνισμού του Greece’s Next Top Model Ειρήνη Καζαριάν; Ή τον επικεφαλής του ευρωψηφοδελτίου της Ν.Δ. Βαγγέλη Μεϊμαράκη με τον...
Μοντέλα, πολιτική και bots
ΠΟΛΙΤΙΚΗ
Οι ηγέτες στον διαδικτυακό πόλεμο και η προώθηση προϊόντων
Τα μεγαλύτερα πολιτικά κόμματα στην Ελλάδα προωθούνται καθημερινά από πλήθος bots τα οποία συνδέονται με συγκεκριμένους λογαριασμούς πολιτικών στελεχών, influencers του διαδικτύου, δημοσιογράφων και μέσων...
Οι ηγέτες στον διαδικτυακό πόλεμο και η προώθηση προϊόντων
ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ
Πώς η Ακροδεξιά σπέρνει μίσος σε εκατομμύρια Ευρωπαίους μέσω Facebook
Ένα δίκτυο λογαριασμών ακροδεξιάς απόχρωσης στο Facebook, το οποίο διαδίδει fake news και λόγια μίσους σε εκατομμύρια ανθρώπους στην Ευρώπη αποκαλύπτεται από την οργάνωση Avaaz.
Πώς η Ακροδεξιά σπέρνει μίσος σε εκατομμύρια Ευρωπαίους μέσω Facebook
ΒΟΡΕΙΑ ΑΜΕΡΙΚΗ
Αβάντα Τραμπ σε ακροδεξιούς «λογοκριμένους» του Facebook
Επέκρινε εταιρείες μέσων κοινωνικής δικτύωσης διαμηνύοντας ότι θα παρακολουθεί και μάλιστα στενά τη «λογοκρισία» των Αμερικανών πολιτών, αφού το Facebook «έκοψε» ακροδεξιά στοιχεία.
Αβάντα Τραμπ σε ακροδεξιούς «λογοκριμένους» του Facebook
MEDIA
Το Facebook έβαλε «αστυνόμο» να φυλάει τους χρήστες του
Οχι βέβαια πως το Facebook φημίζεται για τη σοφία των αποφάσεών του και της πολιτικής του εν γένει. Τα λάθη του είναι πολλά και μεγάλα. Αλλά η ανάθεση, εκ μέρους του, της διερεύνησης των fake news που...
Το Facebook έβαλε «αστυνόμο» να φυλάει τους χρήστες του

Η efsyn.gr θεωρεί αυτονόητο ότι οι αναγνώστες της έχουν το δικαίωμα του σχολιασμού, της κριτικής και της ελεύθερης έκφρασης και επιδιώκει την αμφίδρομη επικοινωνία μαζί τους.

Διευκρινίζουμε όμως ότι δεν θέλουμε ο χώρος σχολιασμού της ιστοσελίδας να μετατραπεί σε μια αρένα απαξίωσης και κανιβαλισμού προσώπων και θεσμών. Για τον λόγο αυτόν δεν δημοσιεύουμε σχόλια ρατσιστικού, υβριστικού, προσβλητικού ή σεξιστικού περιεχομένου. Επίσης, και σύμφωνα με τις αρχές της Εφημερίδας των Συντακτών, διατηρούμε ανοιχτό το μέτωπο απέναντι στον φασισμό και τις ποικίλες εκφράσεις του. Έτσι, επιφυλασσόμαστε του δικαιώματός μας να μην δημοσιεύουμε ανάλογα σχόλια.

Σε όσες περιπτώσεις κρίνουμε αναγκαίο, απαντάμε στα σχόλιά σας, επιδιώκοντας έναν ειλικρινή και καλόπιστο διάλογο.

Η efsyn.gr δεν δημοσιεύει σχόλια γραμμένα σε Greeklish.

Τέλος, τα ενυπόγραφα άρθρα εκφράζουν το συντάκτη τους και δε συμπίπτουν κατ' ανάγκην με την άποψη της εφημερίδας