Υπό διαφορετικό πρίσμα διάβασαν τα κόμματα τη συμφωνία του πρωθυπουργού και του αρχιεπισκόπου για τις σχέσεις Εκκλησίας-Πολιτείας. Στον ΣΥΡΙΖΑ, υπουργοί και στελέχη, πλην Νίκου Φίλη, μόνο καλά λόγια είχαν να πουν. Σε γενικές γραμμές θετική, αλλά επικριτική προς την κυβέρνηση εμφανίστηκε η Ν.Δ. Από το κόμμα της οδού Πειραιώς υποστήριξαν ότι επιβεβαιώνεται η θέση τους πως τα ζητήματα που αφορούν τις σχέσεις Κράτους-Εκκλησίας δεν άπτονται του Συντάγματος αλλά απλής νομοθέτησης. Ωστόσο, διατύπωσαν επιφυλάξεις και ερωτήματα για την τύχη της μισθοδοσίας των κληρικών.
Πιο αναλυτικά, ο πρώην υπουργός Παιδείας Νίκος Φίλης σε συνεντεύξεις του τόσο στο «News 247» όσο και στην ΕΡΤ διατύπωσε σοβαρές επιφυλάξεις. «Δεν είναι διαχωρισμός αυτός. Ωφελείται η Εκκλησία. Η συμφωνία προβλέπει ότι στην εκκλησιαστική περιουσία μπαίνουν οι αμφισβητούμενες ιδιοκτησίες τις οποίες θα αξιοποιεί από κοινού με το κράτος. Δηλαδή θα εισπράττει έσοδα από τις αμφισβητούμενες γαίες ενώ το κτηματολόγιο δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμη», τόνισε μιλώντας στον ρ/σ «News 247», ενώ μιλώντας στην ΕΡΤ χαρακτήρισε «γαλαντομία του κράτους προς την Εκκλησία τη ρύθμιση για τη διαμφισβητούμενη περιουσία».
«Η συζήτηση κλείνει με θετικό τρόπο, να μην ψάχνουμε νικητές και ηττημένους», είπε στον ρ/σ «Αlpha 989» ο διευθυντής της Κ.Ο. του ΣΥΡΙΖΑ, Κώστας Ζαχαριάδης, τονίζοντας πως η συμφωνία κλείνει ιστορικές εκκρεμότητες.
«Η συμφωνία Τσίπρα-Ιερώνυμου είναι θετικό βήμα στη διάκριση Κράτους-Εκκλησίας» σχολίασε στο twitter ο αντιπρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και ευρωβουλευτής, Δημήτρης Παπαδημούλης, ο οποίος συμπλήρωσε ότι «η κοινή αξιοποίηση της σχολάζουσας ακίνητης περιουσίας θα βοηθήσει την οικονομία και τα δημόσια έσοδα. Στο κενό και με τη «βούλα» του αρχιεπισκόπου τα χυδαία ψεύδη των ακροδεξιών».
«Εθνική συμφωνία»
Σχολιάζοντας τη συμφωνία ο υπουργός Επικρατείας Χριστόφορος Βερναρδάκης στον ρ/σ «Στο Κόκκινο» έκανε λόγο για «μια εθνική συμφωνία μακράς πνοής, που λύνει μια σειρά από ζητήματα, εξορθολογίζονται οι σχέσεις. Δεν μπορεί να γίνει διαφορετικά, δεν μπορεί να λυθεί με απόλυτο και συγκρουσιακό τρόπο. Μετά την πάροδο τόσων αιώνων και δεκαετιών, πρέπει να υπάρξουν βαθιές συμφωνίες, που εξυπακούεται ότι πρέπει να έχουν τη συναίνεση και των δύο πλευρών και να προχωρούν από την κάθε πλευρά στο μέτρο των δικών της συμφερόντων».
Στην αρχική της αντίδραση η Ν.Δ. παρουσιάστηκε ικανοποιημένη για την «καθυστερημένη υιοθέτηση» της πάγιας θέσης που έχει σε ό,τι αφορά τις σχέσεις Πολιτείας-Εκκλησίας. Χθες πάντως, η αναπληρώτρια εκπρόσωπος Τύπου Σοφία Ζαχαράκη κατήγγειλε την κυβέρνηση ότι «κοροϊδεύει τους πολίτες», παριστάνοντας πως δεν κατάλαβε ότι τους κληρικούς θα συνεχίσει να τους πληρώνει το κράτος και την ίδια στιγμή «τάζει» 10.000 διορισμούς, την ίδια ώρα που τους έχει «γονατίσει» στους φόρους.
Πηγές της αξιωματικής αντιπολίτευσης έθεταν επιπλέον τα εξής ερωτήματα: ● Το συνολικό κονδύλι των περίπου 200 εκατ. ευρώ που εν λευκώ θα καταβάλλει ετησίως το κράτος στην Εκκλησία της Ελλάδος ποιος ακριβώς θα το διαχειρίζεται; Ο αρχιεπίσκοπος; Η Ιερά Σύνοδος; Ή οι μητροπόλεις; Και με ποια διαδικασία ελέγχου; ● Ποιος θα διασφαλίζει στο εξής τα δικαιώματα -εργασιακά και ασφαλιστικά- που έχουν οι σημερινοί και κυρίως οι μελλοντικοί κληρικοί; Το κράτος ή η Εκκλησία; ● Ποιος θα αναλάβει το συνταξιοδοτικό κόστος των κληρικών;
Ο απλός παπάς
Αριστερό και ταυτόχρονα δεξιό εξάψαλμο «έψαλε» στην κυβέρνηση το Κίνημα Αλλαγής, κατηγορώντας τον πρωθυπουργό για «κωλοτούμπα» στη θέση περί διαχωρισμού Κράτους-Εκκλησίας, αλλά «ανησυχώντας» για τον «απλό παπά» που «αξίζει σεβασμού». Τη θέση του υπέρ του πλήρους χωρισμού υπενθύμισε ο πρόεδρος της ΔΗΜΑΡ Θανάσης Θεοχαρόπουλος, κάνοντας λόγο για κυβερνητική οπισθοχώρηση.
Απέναντι στη συμφωνία τάχθηκε το ΚΚΕ, εκτιμώντας ότι δεν λύνει ιστορικές εκκρεμότητες, αλλά τις διαιωνίζει και τις ενισχύει. «Με τη συγκεκριμένη συμφωνία Τσίπρα-Ιερώνυμου, όχι μόνο δεν αντιμετωπίζεται ο συνταγματικός εναγκαλισμός Κράτους-Εκκλησίας, αλλά προστίθεται και ένας επιχειρηματικός εναγκαλισμός, στο πλαίσιο του Ταμείου Αξιοποίησης της εκκλησιαστικής περιουσίας, που ήταν νόμος της Ν.Δ. και του ΠΑΣΟΚ», σχολίασαν από τον Περισσό, χαρακτηρίζοντας «υπερώριμο ζήτημα» τον διαχωρισμό, «με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την εκπαίδευση, τις τελετουργικές διαδικασίες σε δημόσιους θεσμούς, τον πολιτικό γάμο, την πολιτική κηδεία, τη δυνατότητα αποτέφρωσης νεκρών, την ονοματοδοσία, το περιουσιακό ζήτημα της Εκκλησίας».
«Μπάλωμα στα περιουσιακά»
Από την πλευρά του ο Σταύρος Θεοδωράκης μίλησε για «μπάλωμα» για τα περιουσιακά, που δεν λύνει τα «ακανθώδη ζητήματα». «Yπάρχει μια ατολμία. Τελικά η συμφωνία αφορά μόνο τα λεφτά και φυσικά δεν υπήρξε διαχωρισμός. Εμείς μιλάμε για διακριτούς ρόλους», είπε χαρακτηριστικά ο επικεφαλής του Ποταμιού («Alpha»), καλώντας τον πρωθυπουργό να δεσμευτεί δημόσια ότι δεν θα σπεύσει να καλύψει το «υποτιθέμενο κενό» των 10.000 μετά τον αποχαρακτηρισμό των ιερέων ως δημοσίων υπαλλήλων.
Συναλλαγή ανάμεσα στις δύο πλευρές εντόπισε ο Βασίλης Λεβέντης, αναφέροντας: «Η Εκκλησία της Ελλάδος έδωσε την ουδετερότητα στον κ. Τσίπρα και έτσι η Ορθόδοξη Εκκλησία παύει να είναι η επίσημη Εκκλησία της Ελλάδος και οι μητροπολίτες πήραν την αυξημένη εξουσία επί των απλών κληρικών και τον πλήρη έλεγχο των οικονομικών της κάθε μητρόπολης».
Σε πανηγυρικούς τόνους η παρέμβαση των ΑΝ.ΕΛΛ., που αναγνώρισε τη συμφωνία ως επιτυχία του Πάνου Καμμένου. «Πάμε μαζί. Πάμε ενωμένοι και ισχυροί. Πολιτεία και Εκκλησία. Ελλάδα και Ορθοδοξία. Ο Πάνος Καμμένος το εγγυήθηκε, το εξασφάλισε και τα “τσεκούρια” του διχασμού θάφτηκαν βαθιά», σημείωσε ο εκπρόσωπος του κόμματος, Θόδωρος Τοσουνίδης.
