Φρένο και στη μείωση του αφορολόγητου

Μετά τις συντάξεις, η κυβέρνηση ετοιμάζεται να βάλει στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης με τους θεσμούς και το θέμα της μείωσης του αφορολόγητου, που κανονικά είναι να μπει την 1η Ιανουαρίου του 2020 σε εφαρμογή.

Οι υψηλές επιδόσεις στα πρωτογενή πλεονάσματα εκτιμά ότι της δίνουν την δυνατότητα να ζητήσει την ακύρωση του μέτρου. «Κάθε πράγμα στον καιρό του» αρκέστηκε να σχολιάσει ο πρωθυπουργός Αλέξη Τσίπρας κατά τη χθεσινή συνέντευξή του στη ΔΕΘ, ενώ προανήγγειλε γενναίες μειώσεις στους φόρους που επιβάλλονται στην ακίνητη περιουσία.

Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, στόχος είναι οι εισπράξεις από τον ΕΝΦΙΑ να υποχωρήσουν τα επόμενα δύο χρόνια στο 1,8 δισ. ευρώ από 2,65 δισ. ευρώ που φτάνουν σήμερα (ελάφρυνση 850 εκατ. ευρώ), επίπεδα στα οποία κινούνταν τα έσοδα από τον Φόρο Μεγάλης Ακίνητης Περιουσίας (ΦΜΑΠ) στα χρόνια προ της μεγάλης οικονομικής κρίσης. Πρέπει να σημειωθεί ότι στα πρώτα έτη εφαρμογής του ΦΜΑΠ, οι εισπράξεις ήταν κάτω ακόμη και από το 1 δισ. ευρώ.

«Σε δύο χρόνια από σήμερα, ο ΕΝΦΙΑ θα είναι ίδιος με τον Φόρο Μεγάλης Ακίνητης Περιουσίας» είπε ο Αλέξης Τσίπρας στη συνέντευξη Τύπου που έδωσε από το βήμα της ΔΕΘ, ενώ, όπως ανέφερε, «θα αλλάξει και η δομή του φόρου ώστε να γίνει πιο αναλογικός, πιο δίκαιος, ελαφρύτερος για τη λαϊκή κατοικία».

Οπως συμπλήρωσε, «για κάποιους με βίλες στην Εκάλη ή στη Μύκονο η μείωση μπορεί να είναι μικρότερη. Ομως θα είναι τέτοια η δομή, ώστε να μη μιλάμε για ένα συνολικό χαράτσι. Το 2020 θα είναι ο ίδιος φόρος πια με τον Φόρο Μεγάλης Ακίνητης Περιουσίας προ κρίσης. Τώρα αν ο κ. Μητσοτάκης και η Ν.Δ. έχει πρόγραμμα Πινοσέτ, μπορεί να πει στον ελληνικό λαό πως αυτές τις παροχές θα τις ακυρώσει. Ας διεκδικήσει την εκλογή του λέγοντας ότι θα ακυρώσει όλα όσα πέτυχε αυτή η κυβέρνηση» κατέληξε ο κ. Τσίπρας.

Το βράδυ του Σαββάτου, στην ομιλία του προς τους παραγωγικούς φορείς, ο πρωθυπουργός είπε ότι θα υπάρξει νόμος μέχρι το τέλος του έτους για τη σταδιακή μείωση του ΕΝΦΙΑ, που μεσοσταθμικά θα φτάσει έως 30%, ενώ για 1,2 εκατ. χαμηλές περιουσίες, οι «εκπτώσεις» στον φόρο θα πλησιάσουν το 50%. Η μείωση του ΕΝΦΙΑ θα γίνει σε δύο φάσεις, από την 1η Ιανουαρίου του 2019 η πρώτη και από την 1η Ιανουαρίου του 2020 η δεύτερη.

Στο μεσοδιάστημα θα υπάρξουν δύο αναθεωρήσεις στις αντικειμενικές τιμές των ακινήτων για τις οποίες έχει δεσμευτεί η κυβέρνηση στο πλαίσιο του μεταμνημονιακού προγράμματος εποπτείας.

Αν μη τι άλλο, αυτές οι αναθεωρήσεις (που δεν θα είναι μόνο προς τα πάνω) θα επηρεάσουν τα κυβερνητικά σχέδια για τη μείωση του ΕΝΦΙΑ, όπως εκτιμούν αρμόδιες πηγές, και θα πρέπει να έχει εξασφαλιστεί το «πράσινο φως» από τους δανειστές, που έχουν μια ιδιαίτερη αδυναμία στους φόρους με σταθερή απόδοση.

Εκπλήξεις

Εκτός από τους ιδιοκτήτες ακινήτων, το «πακέτο» με τις φοροελαφρύνσεις των 3,5 δισ. ευρώ που εξήγγειλε ο πρωθυπουργός έκρυβε εκπλήξεις για επιχειρήσεις, ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες, αλλά και για νέους επιστήμονες.

Την παράσταση των ανακοινώσεων στο Βελλίδειο «έκλεψε» η μείωση των συντελεστών του ΦΠΑ και συγκεκριμένα του υψηλού στο 22% από 24% και του χαμηλού στο 12% από 13%. Βέβαια, το μέτρο δεν θα εφαρμοστεί τώρα αλλά το 2021…

Αυτό που περίμεναν με αγωνία όλοι στο Συνεδριακό Κέντρο ήταν η τοποθέτηση του Αλέξη Τσίπρα για τις συντάξεις και την πιθανότητα να μην περικοπούν από την 1η Ιανουαρίου του 2019.

Ο ίδιος, πάντως, ξεκαθάρισε πλήρως τις κυβερνητικές προθέσεις στον διάλογο που διεξάγεται με τους θεσμούς ώστε να μην υπάρξει νέο «ψαλίδι» και το μέτρο (για την εφαρμογή του οποίου επέμεινε το ΔΝΤ), ει δυνατόν, να μπει στο συρτάρι. Εικάζεται ότι οι τελικές αποφάσεις θα ληφθούν στις συζητήσεις που θα έχει από μεθαύριο ο υπουργός Οικονομικών Ευκλείδης Τσακαλώτος με τους δανειστές στο πλαίσιο της κατάρτισης του προϋπολογισμού του 2019, ο οποίος θα ενσωματώνει και τις πρώτες μεταμνημονιακές «φορο-ανάσες».

Σε διαπραγμάτευση θα τεθεί και η προβλεπόμενη μείωση στο αφορολόγητο ποσό από την 1η Ιανουαρίου του 2020.

Εκτός του πρωθυπουργικού «πακέτου» έμειναν τα φυσικά πρόσωπα, που έλπιζαν σε μείωση των φορολογικών τους συντελεστών τουλάχιστον για το πρώτο κλιμάκιο του φόρου (συντελεστής 22%).

Αντίθετα, μεγάλοι κερδισμένοι είναι οι ελεύθεροι επαγγελματίες, με την κυβέρνηση να «ξηλώνει» τον νόμο Κατρούγκαλου μειώνοντας σημαντικά τις εισφορές (για εισοδήματα πάνω από 7.000 ευρώ), αλλά και οι επιχειρήσεις, για τις οποίες ο φορολογικός συντελεστής θα υποχωρήσει στο 25% από 29% σήμερα, σε βάθος όμως τετραετίας.

Τέλος επιτηδεύματος

Αντίστοιχη μείωση έως και 35% θα ισχύει και στις ασφαλιστικές εισφορές για τους αγρότες. Επίσης, από το νέο έτος καταργείται το τέλος επιτηδεύματος για συνεταιρισμένους αγρότες, συνεταιρισμούς και ΚΟΙΝΣΕΠ, καθώς και για τις ανενεργές επιχειρήσεις.

Το τέλος επιτηδεύματος ανέρχεται σε 650 ευρώ για τους αγρότες που υπάγονται σε κανονικό καθεστώς ΦΠΑ και σε 500 ευρώ για όσους κατοικούν σε οικισμούς με πληθυσμό κάτω των 500 κατοίκων.

Οσοι αγρότες υπάγονται στο ειδικό καθεστώς ΦΠΑ εξαιρούνται ήδη από το τέλος επιτηδεύματος. Το μέτρο εξυπηρετεί τις ανενεργές επιχειρήσεις και τους ελεύθερους επαγγελματίες οι οποίοι, από τη στιγμή που δεν είχαν έσοδα και για να αποφύγουν το τέλος επιτηδεύματος, έσπευδαν να κλείσουν τα βιβλία τους εκμεταλλευόμενοι σχετικό «παράθυρο» της νομοθεσίας.

Ευνοϊκή αντιμετώπιση θα έχουν από την Εφορία οι νέοι επιστήμονες που στα χρόνια της μεγάλης κρίσης έφυγαν από τη χώρα και για τους οποίους θεσπίζονται κίνητρα για να επιστρέψουν στην Ελλάδα, ενώ για μηχανικούς, γιατρούς, δικηγόρους μειώνονται οι εισφορές για επικουρική σύνταξη και εφάπαξ στο ελάχιστο που ισχύει σήμερα, δηλαδή τα 64,5 ευρώ/μήνα.

Για νέους μισθωτούς στον ιδιωτικό τομέα έως 25 ετών, θα υπάρξει επιδότηση του συνόλου των ασφαλιστικών εισφορών σε βάθος διετίας (50% από 1/1/19 και 100% από 1/1/2020).

Μέχρι το τέλος του έτους θα έχει ξεκινήσει και η επιστροφή των χρημάτων (αναδρομικά) από περικοπές που έγιναν σε ένστολους, δικαστικούς, πανεπιστημιακούς και κρίθηκαν αντισυνταγματικές από το ΣτΕ.

Το ποσό που θα επιστρέψει ο προϋπολογισμός φτάνει το 1 δισ. ευρώ, το οποίο θα δοθεί σε δόσεις έτσι ώστε από τη φετινή υπεραπόδοση (900 εκατ. ευρώ) να επωφεληθούν και άλλες εισοδηματικές τάξεις που δοκιμάστηκαν και δοκιμάζονται μέσα στην κρίση.

Το «καλάθι» με τις παροχές του πρωθυπουργού περιλαμβάνει ακόμη προγράμματα νέων προσλήψεων (4.500 εκπαιδευτικών και 3.000 μόνιμο προσωπικό) και επιδότησης ενοικίου, με ποσά από 70 έως 200 ευρώ τον μήνα, με εισοδηματικά κριτήρια, για τουλάχιστον 300.000 οικογένειες. Το μέτρο θα ισχύσει από την 1η Ιανουαρίου του 2019.

Από την άλλη δεν υπήρξε καμία αναφορά σχετικά με τον χρόνο άρσης των capital controls, καθώς και κάποιο νέο στίγμα για το μέτρο του μειωμένου ΦΠΑ στα πέντε νησιά του Αιγαίου που έχουν μεγάλες προσφυγικές ροές (Λέρος, Σάμος, Χίος, Κως και Λέσβος).

Μείωση εισφορών για επαγγελματίες και αγρότες  

Μειώνονται κατά 13,3% από 1/1/19 οι ασφαλιστικές εισφορές των ελεύθερων επαγγελματιών που καταβάλλουν πάνω από 50% του εισοδήματός τους σε φόρους και εισφορές.

Αντίστοιχη μείωση θα ισχύσει και για τους αγρότες, οι οποίοι για το 2019 έχει οριστεί ότι θα καταβάλουν το 18% του φορολογητέου εισοδήματος.

Το ασφάλιστρο υπέρ υγείας (ΕΟΠΥΥ), που σήμερα είναι στο 6,95%, δεν προβλέπεται να αλλάξει.

Συνεπώς το κατώτατο ασφάλιστρο θα παραμείνει 167,95 ευρώ και η ελάφρυνση θα ξεκινά από εισόδημα 7.032 και πάνω.

Σύμφωνα με παράγοντες της κοινωνικής ασφάλισης, οι πραγματικά ωφελημένοι είναι εκείνοι που έχουν ετήσιο εισόδημα περίπου 70.000 ευρώ και θα έχουν ελάφρυνση έως και 1.000 ευρώ τον μήνα.

Στελέχη του υπουργείου Εργασίας αναφέρουν ότι για τουλάχιστον 50.000 αυτοαπασχολούμενους επιστήμονες του πρώην ΕΤΑΑ το όφελος κυμαίνεται από 153 ευρώ έως και 12.500 ευρώ, για τουλάχιστον 115.000 ελεύθερους επαγγελματίες του πρώην ΟΑΕΕ το όφελος κυμαίνεται από 200 έως και 4.670 ευρώ και για τουλάχιστον 80.000 αγρότες το όφελος κυμαίνεται από 200 έως και 2.500 ευρώ.

Το κατώτατο πλαφόν θα παραμείνει και στο νέο σύστημα αμετάβλητο με αποτέλεσμα η κατώτατη εισφορά για σύνταξη υπέρ ΕΦΚΑ να μην πέφτει κάτω από τα 117,20 ευρώ τον μήνα έως τα 10.000 ευρώ εισόδημα.

Μείωση εισφορών για επικουρική σύνταξη και εφάπαξ προβλέπεται και για μηχανικούς, γιατρούς και δικηγόρους στο ελάχιστο που ισχύει σήμερα, δηλαδή τα 64,5 ευρώ/μήνα.

Δεδομένου όμως, ότι ο κατώτατος μισθός θα αυξηθεί την ίδια περίοδο, υπολογίζεται πως η σταθερή μηνιαία εισφορά επικούρησης και η μηνιαία εισφορά πρόνοιας θα αυξηθούν.

Στο ίδιο πλαίσιο θα υπάρξει επιδότηση του συνόλου των ασφαλιστικών εισφορών για νέους μισθωτούς στον ιδιωτικό τομέα, έως 25 ετών, σε βάθος διετίας. Κατά 50% από 1/1/19 και 100% από 1/1/20.

Το μέτρο λειτουργεί ως αντίβαρο στην κατάργηση του υποκατώτατου μισθού, που θα οδηγούσε τις επιχειρήσεις να μην προσλαμβάνουν νέους εργαζόμενους.

Δεδομένου μάλιστα ότι το μη μισθολογικό κόστος στο βασικό πακέτο κάλυψης των μισθωτών φτάνει στο 41%, η επιδότηση καλύπτει ένα μεγάλο τμήμα της επιβάρυνσης.