ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ efsyn.gr , Δημήτρης Ψαρράς
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

Με το όνομα «Ιλιντεν» έχει μείνει στην Ιστορία η εξέγερση τοπικών πληθυσμών στον ευρύτερο χώρο της Μακεδονίας εναντίον της οθωμανικής κατοχής το 1903. Η ονομασία οφείλεται στο γεγονός ότι η εξέγερση ξεκίνησε στις 20 Ιουλίου, ανήμερα της γιορτής του Προφήτη Ηλία (Ιλιντεν=Ημέρα του Ηλία).

Παρά το γεγονός ότι στην εξέγερση μετείχαν χριστιανικοί πληθυσμοί με διαφορετικά εθνοτικά χαρακτηριστικά, το σλαβομακεδονικό στοιχείο ήταν το επικρατέστερο, ενώ οι εξελίξεις που ακολούθησαν στην περιοχή, ο λεγόμενος «Μακεδονικός Αγώνας» και στη συνέχεια οι Βαλκανικοί Πόλεμοι, οδήγησαν να θεωρείται η εξέγερση του Ιλιντεν απαρχή της εθνογένεσης της ΠΓΔΜ, ενώ και η Βουλγαρία διεκδικεί το δικό της ιστορικό μερίδιο.

Η εξέγερση ξέσπασε στο βιλαέτι του Μοναστηρίου (Μπίτολα) από την Εσωτερική Μακεδονική Επαναστατική Οργάνωση (ΕΜΕΟ) και πήρε γρήγορα διαστάσεις από την περιοχή της Οχρίδας και τη Φλώρινα μέχρι τις Σέρρες και την Αδριανούπολη. Ισχυρά σώματα στρατού των Οθωμανών κατέστειλαν την εξέγερση ύστερα από δύο μηνών σκληρές μάχες. Στο μικρό αυτό διάστημα πρόφτασαν οι επαναστάτες να κηρύξουν την αυτόνομη Δημοκρατία του Κρουσόβου, διακηρύσσοντας όχι μόνο την εθνική αλλά και την κοινωνική τους απελευθέρωση.

Η επίσημη θέση της Ελλάδας απέναντι στην εξέγερση υπήρξε αρνητική, γιατί ακόμα τότε ίσχυε μια ελληνο-οθωμανική συνεργασία στην καταστολή ανταγωνιστικών χριστιανικών επαναστατικών κινημάτων. Είναι ενδεικτικό ότι κατά τη διάρκεια των γεγονότων, φοιτητές της Αθήνας θα επισκεφθούν την τουρκική πρεσβεία ζητώντας να «πολεμήσωσι κατά των Βουλγάρων» στο πλευρό του οθωμανικού στρατού («Ακρόπολις», 28.7.1903).

Ανεξάρτητα από την ερμηνεία των ιστορικών γεγονότων που δίνει κάθε πλευρά είναι γεγονός ότι η επιλογή ενός παρόμοιου ονόματος για την ΠΓΔΜ θα έλυνε το ζήτημα τόσο του αλυτρωτισμού όσο και των ανιστόρητων αναφορών στην Αρχαία Μακεδονία, ενώ θα περιχαράκωνε και την ιδιαιτερότητα του κράτους αυτού. Για περισσότερες λεπτομέρειες και ντοκουμέντα, βλ. Γιώργος Πετσίβας (επιμ.) «Ιωνος Δραγούμη. Τα τετράδια του Ιλιντεν», Αθήνα 2000.