«Είμαστε έτοιμοι»: Τι δηλώνει η Κομισιόν στην «Εφ. Συν.» για την πρεμιέρα του αμφιλεγόμενου Συμφώνου Μετανάστευσης

Την Παρασκευή, 12 Ιουνίου 2026, θα αρχίσει να εφαρμόζεται σε όλα τα κράτη μέλη της Ε.Ε. το νέο Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, το οποίο ήδη έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, καθώς συνεπάγεται στροφή της Ευρώπης σε πιο αυστηρές μεταναστευτικές πολιτικές.

Σημειώνεται ενδεικτικά ότι οι υπάλληλοι του υπουργείου Μετανάστευσης και Ασύλου που εργάζονται στη διαδικασία ασύλου, όπως και εργαζόμενοι οργανώσεων που δραστηριοποιούνται στο προσφυγικό, υποδέχονται το Σύμφωνο την Παρασκευή με εικοσιτετράωρη απεργία, καλώντας σε συγκέντρωση και παράσταση διαμαρτυρίας στο υπουργείο. Οι εργαζόμενοι αντιδρούν στον εργασιακό φόρτο και στις τραγικές εργασιακές σχέσεις που διαιωνίζει η εφαρμογή του Συμφώνου, όπως και στη βάναυση περικοπή δικαιωμάτων προσφύγων και μεταναστών.

Η ανταποκρίτρια της «Εφ.Συν.» στις Βρυξέλλες, Μαρία Ψαρά, απηύθυνε σχετικές ερωτήσεις στον εκπρόσωπο της Κομισιόν Μάρκους Λάμπερτ, ο οποίος μεταξύ άλλων υποστήριξε ότι τα κράτη – μέλη είναι έτοιμα να εφαρμόσουν τους νέους κανόνες, καθώς και ότι η Επιτροπή θα συνεχίσει να συνεργάζεται με τις χώρες για να βοηθήσει στην εφαρμογή όλων των μέτρων.

⇒ Ακολουθεί ο διάλογος: 

Μ. Ψαρά: Μάρκους, αλλά αύριο έχουμε την πρώτη ημέρα εφαρμογής του συμφώνου μετανάστευσης και ασύλου. Θα ήθελα να μάθω πόσο έτοιμα είναι τα κράτη μέλη, να εφαρμόσουν αυτό το σύμφωνο, επειδή η τελευταία έκθεση της Επιτροπής ήταν πριν από ένα μήνα. Ποια είναι λοιπόν η κατάσταση αύριο; Ευχαριστώ.

Μ. Λάμπερτ: Ευχαριστώ, Μαρία… Στην πραγματικότητα, θα έχεις δει το έντυπο υλικό μας που δημοσιεύσαμε σήμερα ενόψει του αύριο. Ίσως επιτρέψτε μου να αναλύσω, αυτά είναι πολύ καλά νέα, επιτέλους ξεκινάμε. Το προετοιμαζόμαστε αυτό εδώ και 2 χρόνια. Το περιμένουμε τώρα. Τα κράτη μέλη είναι έτοιμα να εφαρμόσουν τους νέους κανόνες και στη συνέχεια θα δούμε επίσης πώς θα προχωρήσει η εφαρμογή, αλλά αυτό που μπορούμε να πούμε γενικά είναι ότι τα κράτη μέλη έχουν εργαστεί με μεγάλη συμμετοχή, έχουμε δει επίσης τον τελευταίο μήνα από την τελευταία έκθεση ότι έχουν συμβεί πολλά. Πολλά κράτη μέλη έχουν σημειώσει μεγάλη πρόοδο. Αυτός είναι και ο λόγος που συντάσσουμε αυτές τις εκθέσεις για να επισημάνουμε πράγματα που πρέπει ακόμη να γίνουν και που μπορούμε στη συνέχεια να αντιμετωπίσουμε από κοινού με τα κράτη μέλη. Αυτό συμβαίνει λοιπόν. Αυτό συνέβη, ώστε να μπορούμε να πούμε σήμερα με σιγουριά αύριο ότι θα ξεκινήσουμε. Αύριο θα εφαρμοστεί το σύμφωνο. Σε όλη την Ευρώπη και, αυτά είναι πολύ καλά νέα.

Μ. Ψαρά: Πώς θα συνεχιστεί η παρακολούθηση των κρατών μελών, δηλαδή, θα μπορούσες να παράσχεις μια άλλη έκθεση σύντομα; Θα συνεργαστείς μαζί τους και θα μας ενημερώσουν πώς θα συνεχίσεις αυτό το έργο; Ευχαριστώ.

Μ. Λάμπερτ: Στην πραγματικότητα, συνεργαζόμαστε πολύ στενά με τα κράτη μέλη. Η Επιτροπή θα συνεχίσει να συνεργάζεται με τα κράτη μέλη και οι οργανισμοί της ΕΕ θα εργαστούν επίσης για να συνεχίσουν και να βοηθήσουν στην εφαρμογή όλων των μέτρων. Και επίσης για να δούμε τι, τι ίσως δεν λειτουργεί και τι μπορεί να αντιμετωπιστεί, οπότε υπάρχει μια πολύ, πολύ στενή συνεργασία που έχουμε μαζί με τα κράτη μέλη. Έχουμε παρακολουθήσει και συνεργαστούμε με τα κράτη μέλη στο παρελθόν και θα συνεχίσουμε να το κάνουμε.

⇒ Τι αναφέρει η Κομισιόν για το Σύμφωνο: 

«Αύριο, 12 Ιουνίου 2026, το σύμφωνο για τη μετανάστευση και το άσυλο θα αρχίσει να εφαρμόζεται σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ. Το σύμφωνο, το οποίο εγκρίθηκε τον Μάιο του 2024, αναθεώρησε το πλαίσιο της ΕΕ για τη μετανάστευση και το άσυλο και αποτελεί πλέον το επίκεντρο της νέας προσέγγισης της ΕΕ για τη μετανάστευση. Για πρώτη φορά, η ΕΕ διαθέτει ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο για τη μετανάστευση και το άσυλο, με ισχυρή προστασία των εξωτερικών συνόρων, δίκαιους και αυστηρούς κανόνες για το άσυλο και ισορροπία μεταξύ αλληλεγγύης και ευθύνης.

Η κ. Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δήλωσε: «Η μετανάστευση αποτελεί ευρωπαϊκή πρόκληση που πρέπει να αντιμετωπιστεί με μια ευρωπαϊκή λύση. Ένα που είναι αποτελεσματικό, δίκαιο και σταθερό. Αυτό προσφέρει το σύμφωνο για τη μετανάστευση και το άσυλο: ασφαλέστερα εξωτερικά σύνορα, αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών μελών και αποτελεσματικότερες διαδικασίες ασύλου και επιστροφής. Και για να αντιμετωπίσουμε από κοινού τα βαθύτερα αίτια της μετανάστευσης, συνεχίζουμε να ενισχύουμε τις σχέσεις μας με τους παγκόσμιους εταίρους.»

Η ΕΕ έχει ανοίξει ένα νέο κεφάλαιο για τη μετανάστευση και το άσυλο, βασικό στοιχείο του οποίου είναι το σύμφωνο για τη μετανάστευση και το άσυλο. Συνδυάζεται με δυναμική μεταναστευτική διπλωματία, τεχνολογικά προηγμένη προστασία των συνόρων (με την ανάπτυξη και την πλήρη εφαρμογή του συστήματος εισόδου-εξόδου) και νέους κανόνες για να καταστούν οι επιστροφές ταχύτερες και αποτελεσματικότερες, όπως περιγράφεται στην ευρωπαϊκή στρατηγική για τη διαχείριση του ασύλου και της μετανάστευσης. Η νέα προσέγγιση παρουσιάζει ήδη ισχυρά αποτελέσματα, με μείωση κατά 55 % των παράνομων διελεύσεων των συνόρων σε σύγκριση με δύο χρόνια πριν.

Τα βασικά στοιχεία του συμφώνου για τη μετανάστευση και το άσυλο περιλαμβάνουν:

• Ασφαλή εξωτερικά σύνορα, με νέα υποχρεωτική καταγραφή και ενδελεχείς ελέγχους ασφαλείας όλων των παράτυπων μεταναστών που διασχίζουν παράνομα τα σύνορα της ΕΕ, ταχείες συνοριακές διαδικασίες σε παραμεθόριες περιοχές για όσους είναι απίθανο να χρήζουν προστασίας, να ενέχουν κίνδυνο για την ασφάλεια ή να παραπλανούν τις αρχές, και ταχείες επιστροφές —χωρίς να επιτρέπεται στο πρόσωπο να εισέλθει στο έδαφος της ΕΕ.
• Σταθερές και δίκαιες διαδικασίες ασύλου, συμπεριλαμβανομένων συντομότερων προθεσμιών για τις διαδικασίες ασύλου, αυστηρότερων κανόνων για καταχρηστικές και επακόλουθες αιτήσεις και κανόνων για την καλύτερη πρόληψη δευτερογενών μετακινήσεων.
• Πρότυπα σε επίπεδο ΕΕ για τις συνθήκες υποδοχής, διασφάλιση αξιοπρεπών προτύπων υποδοχής σε ολόκληρη την ΕΕ, μείωση των κινήτρων για δευτερογενείς μετακινήσεις και διευκόλυνση της ταχύτερης πρόσβασης στην αγορά εργασίας (ήδη μετά από 6 μήνες).
  δίκαιη ισορροπία μεταξύ αλληλεγγύης και ευθύνης, με μόνιμο υποχρεωτικό μηχανισμό αλληλεγγύης και δυνατότητα των κρατών μελών να συμβάλλουν στην αλληλεγγύη με ευέλικτο τρόπο, αντιμετωπίζοντας την ιδιαίτερη κατάσταση κάθε κράτους μέλους.
• Περιλαμβάνει επίσης σαφέστερους κανόνες σχετικά με το ποιο κράτος μέλος είναι υπεύθυνο για την επεξεργασία μιας αίτησης ασύλου, καθώς και ταχύτερες διαδικασίες για την επιστροφή των αιτούντων στο υπεύθυνο κράτος μέλος.
• Ισχυρές διασφαλίσεις για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης με τα θεμελιώδη δικαιώματα, συμπεριλαμβανομένου ανεξάρτητου μηχανισμού παρακολούθησης κατά τη διάρκεια του ελέγχου διαλογής και της διαδικασίας ασύλου στα σύνορα.

Από αύριο (12 Ιουνίου), οι νέοι κανόνες θα εφαρμόζονται πλήρως και τα κράτη μέλη θα μπορούν να εφαρμόζουν τους κανόνες στην πράξη.

Για να σηματοδοτήσει αυτό το ορόσημο, ο Επίτροπος Εσωτερικών Υποθέσεων και Μετανάστευσης, Magnus Brunner, συμμετέχει αύριο σε άτυπη υπουργική διάσκεψη που φιλοξενείται από την κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου στη Λευκωσία.

Επόμενα βήματα

Εφαρμόζονται οι βασικοί πυλώνες του νέου συστήματος. Όσον αφορά το μέλλον, η εφαρμογή αυτής της πολύπλοκης δέσμης μεταρρυθμίσεων απαιτεί σημαντικό νομικό και επιχειρησιακό έργο. Τα κράτη μέλη θα συνεχίσουν να προσαρμόζουν και να τελειοποιούν τις νέες διαδικασίες κατά τους προσεχείς μήνες, με τη συνεχή υποστήριξη της Επιτροπής και των οργανισμών της ΕΕ.

Παράλληλα, η Επιτροπή, από κοινού με τα κράτη μέλη, θα συνεχίσει να ενισχύει τα εργαλεία μεταναστευτικής διπλωματίας και να συνεργάζεται με διεθνείς εταίρους, συμπεριλαμβανομένων των χωρών καταγωγής και διέλευσης, διασφαλίζοντας παράλληλα ότι η ΕΕ διαθέτει τους κανόνες και τις διαδικασίες για την προσέλκυση των δεξιοτήτων που χρειάζεται για την τόνωση της ανταγωνιστικότητας των οικονομιών μας».