Μια ιδιαίτερη μνημονιακή χρονιά

Ετος με μεγάλο πολιτικό ενδιαφέρον και σημαντικά πολιτικά γεγονότα ήταν το 2017, παρά το ότι τη χρονιά που αποχαιρετάμε δεν διεξήχθησαν ούτε εκλογές ούτε δημοψήφισμα ● Μεταξύ των στιγμών που ξεχωρίζουν ήταν η επίσκεψη Τσίπρα στον Λευκό Οίκο και η συνάντησή του με τον Ντόναλντ Τραμπ, ο ερχομός του Εμανουέλ Μακρόν και του Ταγίπ Ερντογάν στην Αθήνα, ο φάκελος-βόμβα κατά του Λουκά Παπαδήμου, η συμφωνία για τα μέτρα και τα αντίμετρα με τους δανειστές στο πλαίσιο της β΄ αξιολόγησης, η διανομή κοινωνικού μερίσματος σε τέσσερα εκατ. πολίτες, η offshore της Μαρέβας Μητσοτάκη, η εκλογή της Φώφης Γεννηματά στην ηγεσία της Κεντροαριστεράς, η σκανδαλώδης υπόθεση πώλησης πολεμικού υλικού στη Σαουδική Αραβία και η πολιτική αντιπαράθεση για τους πλειστηριασμούς

Μπορεί τη χρονιά που φεύγει στο πολιτικό ημερολόγιο να μην περιλαμβάνονταν ούτε εκλογές ούτε δημοψήφισμα, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι το 2017 δεν ήταν ένα έτος με μεγάλο πολιτικό ενδιαφέρον και σημαντικά πολιτικά γεγονότα.

Και φέτος την πολιτική ζωή της χώρας απασχόλησαν μαραθώνιοι διαβουλεύσεων με τους δανειστές, σκληρές αντιπαραθέσεις της κυβέρνησης με την αντιπολίτευση εντός και εκτός Βουλής, μικρά και μεγαλύτερα σκάνδαλα, αποκαλύψεις, επισκέψεις ηγετών, συνέδρια κομμάτων και εκλογές για την ανάδειξη των επικεφαλής τους. Η «Εφ.Συν.» έψαξε στο αρχείο του 2017 και σας παρουσιάζει τις πιο αξιοσημείωτες στιγμές του πολιτικού έτους που αποχαιρετάμε…

■ Η χρονιά ξεκίνησε με ένα σκάνδαλο μεγατόνων. Αφορούσε τον πολυεθνικό κολοσσό στον χώρο του φαρμάκου Novartis, για τη δράση της οποίας στη χώρα μας ο οικονομικός εισαγγελέας διέταξε νέα έρευνα, ζητώντας να ανοίξουν οι τραπεζικοί λογαριασμοί ανώτερων στελεχών της εταιρείας σε βάθος δεκαετίας, ώστε να διαπιστωθεί αν έχουν τελεστεί τα οικονομικά εγκλήματα της φοροδιαφυγής ή του ξεπλύματος.

■ Με αφορμή τη συμπλήρωση δύο ετών διακυβέρνησης από τον ΣΥΡΙΖΑ κι ενώ η συζήτηση με τους δανειστές βρισκόταν σε εξέλιξη, ο πρωθυπουργός με αποκλειστική του συνέντευξη στην «Εφ.Συν.» δήλωνε ότι δεν πρόκειται να δεχτεί ούτε ένα ευρώ επιπλέον μέτρα.

■ Κόλαφος για την οικογένεια Μητσοτάκη και ειδικά για τον αρχηγό της Ν.Δ. αποδεικνύεται το πόρισμα της εξεταστικής επιτροπής για τα δάνεια των κομμάτων και των ΜΜΕ. Σύμφωνα με αυτό, η οικογένεια Μητσοτάκη είχε λάβει από την Παγκρήτια Συνεταιριστική Τράπεζα Κρήτης προκλητικές δανειοδοτήσεις ύψους πάνω από 2,5 εκατομμύρια ευρώ που αφορούσαν την εφημερίδα «Κήρυκας Χανίων», χωρίς επί 11 χρόνια να έχει αποδοθεί ούτε ένα ευρώ.

■ Πανελλήνιο σοκ προκάλεσε η συνταρακτική αποκάλυψη της «Εφ.Συν.» από συναυλία που διοργάνωσε η Χρυσή Αυγή τον Ιανουάριο του 2005, η οποία δεν ήταν παρά ένα τελετουργικό εξύμνησης της ναζιστικής Γερμανίας. Περιλάμβανε, ανάμεσα σε άλλα, την κατοχική σημαία της Βέρμαχτ με τη σβάστικα, σημαίες των SS, χιτλερικά συνθήματα, συνθήματα εξόντωσης των Εβραίων και τον ύμνο της Γερμανίας του Χίτλερ «Deutschland über alles» («Η Γερμανία υπεράνω όλων»). Στη χρυσαυγίτικη φιέστα εξύμνησης των Γερμανών κατακτητών μετείχε σύσσωμος ο ηγετικός πυρήνας της οργάνωσης, με προεξάρχοντες τους Μιχαλολιάκο, Κασιδιάρη, Παναγιώταρο, Γερμενή, Ματθαιόπουλο, Μάστορα και άλλα στελέχη.

■ Μια πρόταση του Νίκου Φίλη για άνοιγμα του ΣΥΡΙΖΑ στον χώρο του Κέντρου, και ειδικότερα στο ΠΑΣΟΚ και τη Δημοκρατική Συμπαράταξη, τάραξε τα νερά στο πολιτικό σκηνικό. Με συνέντευξή του στην «Εφ.Συν.» ο βουλευτής και τέως υπουργός Παιδείας υπογράμμισε με νόημα: «Δεν μπορεί να πασχίζει ο Τσίπρας να δώσει σάρκα και οστά σε αυτή τη συνεργασία στο ευρωπαϊκό επίπεδο και στην Ελλάδα να μην κάνουμε τίποτα». Κλειστή κράτησε την πόρτα το κόμμα της Χαριλάου Τρικούπη.

■ Εσωκομματικούς τριγμούς επιφέρουν στη Ν.Δ. οι δηλώσεις του Βαγγέλη Μεϊμαράκη ότι «αν δεν ψηφίσεις νέα μέτρα εκ του ασφαλούς, είσαι τζάμπα μάγκας». Η αιχμή απευθυνόταν σαφέστατα στον Κυριάκο Μητσοτάκη και αναδείκνυε τις προβληματικές –εκείνη την περίοδο– σχέσεις της ηγεσίας της αξιωματικής αντιπολίτευσης με την καραμανλική πτέρυγα.

■ Τέλος στην πολύκροτη υπόθεση των ανταλλαγών μεταξύ της Μονής Βατοπεδίου και του ελληνικού Δημοσίου έδωσε το δικαστήριο για το θέμα που είχε γίνει ευρέως γνωστό ως σκάνδαλο του Βατοπεδίου. Η απόφαση χαρακτηρίστηκε σολομώντεια, καθώς ναι μεν απάλλαξε του κατηγορουμένους, στην ουσία όμως δέχτηκε ότι η κυριότητα της λίμνης Βιστονίδας και των παράκτιων περιοχών ανήκει στο ελληνικό Δημόσιο. Δικαιωμένοι δήλωσαν οι Κ. Καραμανλής, Θ. Ρουσόπουλος και Γ. Βουλγαράκης, πυρά εξαπέλυσαν το ΠΑΣΟΚ, το ΚΙΔΗΣΟ και το Ποτάμι, ενώ ο ΣΥΡΙΖΑ επέλεξε αρχικώς τη σιωπή.

■ Ελλάδα και δανειστές, έπειτα από εξαντλητικές διαβουλεύσεις, κατέληξαν –στο Γιούρογκρουπ της Μάλτας– σε συμφωνία στα βασικά σημεία της δεύτερης αξιολόγησης και μεταξύ άλλων στα πλέον ακανθώδη ζητήματα που σχετίζονται με τα εργασιακά και τις συντάξεις. Η συμφωνία κινήθηκε στη λογική των μέτρων και αντίμετρων που σημαίνει ότι για κάθε επιβαρυντικό μέτρο για το 2019 (μείωση συντάξεων) και 2020 (μείωση του αφορολόγητου) θα ετίθετο σε εφαρμογή και ένα ανακουφιστικό που θα εξισορροπούσε την κατάσταση.

■ «Κεφάλια» πήρε η Φώφη Γεννηματά, η οποία σε μια επίδειξη εσωκομματικής πυγμής λόγω αμφισβήτησης που δέχτηκε από την αντιπολίτευση στο ΠΑΣΟΚ, ανακοίνωσε τη διεξαγωγή έκτακτου συνεδρίου του κόμματος, την κατάργηση όλων των οργάνων και το ξήλωμα του γραμματέα Στ. Ξεκαλάκη. Για αντιδημοκρατικές αποφάσεις την κατηγόρησε το δίδυμο Ανδρουλάκη – Ξεκαλάκη.

■ Στην αγωνία και την αβεβαιότητα βυθίστηκαν χιλιάδες συμβασιούχοι στις υπηρεσίες καθαριότητας των δήμων εξαιτίας μιας απόφασης που άφησε να διαρρεύσει το Ελεγκτικό Συνέδριο, σύμφωνα με την οποία οι παρατάσεις των συμβάσεών τους είναι αντισυνταγματικές. Το ζήτημα προκάλεσε έντονη πολιτική αντιπαράθεση, με την κυβέρνηση να διαβεβαιώνει ότι το πρόβλημα θα αντιμετωπιστεί οριστικά με νόμο και τα δεδουλευμένα θα καταβληθούν κανονικά, ενώ από την πλευρά της η Ν.Δ. έκανε λόγο για «παράγκες» διορισμών.

■ Παρ’ ολίγον τραγωδία με θύμα τον πρώην πρωθυπουργό Λουκά Παπαδήμο, στα χέρια του οποίου εξερράγη φάκελος-βόμβα την ώρα που βρισκόταν στο θωρακισμένο αυτοκίνητό του. Ο τραυματίας πρώην πρωθυπουργός μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο στο νοσοκομείο. Την τρομοκρατική επίθεση που παρέπεμπε στη «Συνωμοσία Πυρήνων της Φωτιάς» καταδίκασε σύσσωμος ο πολιτικός κόσμος.

■ Σε ηλικία 99 χρόνων έφυγε από τη ζωή ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης. Επί 58 χρόνια ήταν ενεργά παρών στην πολιτική ζωή του τόπου, μετρώντας πολλούς εχθρούς και πολλούς φίλους. Πρωταγωνίστησε σε όλες τις μεγάλες –θετικές και αρνητικές– εξελίξεις, όπως τον Ιούλιο του 1965. Εγινε πρωθυπουργός της Ελλάδας την περίοδο 1990-1993 και τον αποκάλεσαν «δεξιοτέχνη των ελιγμών» εξαιτίας της ικανότητάς του να ελίσσεται και να επιβιώνει στις πιο δύσκολες καταστάσεις.

■ Χαμόγελα στην Αθήνα από την υιοθέτηση από το Γιούρογκρουπ της γαλλικής πρότασης για την Ελλάδα για ρήτρα ανάπτυξης και περίοδο χάριτος στην αποπληρωμή του χρέους. Επιπρόσθετα, συμφωνήθηκε αναπτυξιακό πακέτο για την Ελλάδα και η ίδρυση ελληνικής αναπτυξιακής τράπεζας, ενώ αποδεσμεύθηκε η δόση ύψους 8,5 δισ. ευρώ, από τα οποία το 1,6 δισ. ευρώ κατευθύνθηκε για την αποπληρωμή ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου σε ιδιώτες. Μερικές ημέρες αργότερα, ο πρωθυπουργός διαμήνυε στους δανειστές ότι η κυβέρνησή του προτιμά την καθαρή έξοδο από το Μνημόνιο τον Αύγουστο του 2018 χωρίς νέο πρόγραμμα και πιστωτική γραμμή στήριξης.

■ Η ολοκλήρωση του συνεδρίου της Δημοκρατικής Συμπαράταξης γέννησε προσδοκίες για την ανασυγκρότηση της Κεντροαριστεράς. Η Φώφη Γεννηματά ανακοίνωσε την εκλογή αρχηγού με ανοιχτή διαδικασία το φθινόπωρο και στη συνέχεια το ιδρυτικό συνέδριο του νέου φορέα.

■ Το Πενταμελές Εφετείο Αναστολών απέρριψε το αίτημα αναστολής εκτέλεσης της ποινής ώς τη δευτεροβάθμια δίκη της Ηριάννας και του Περικλή και οι δύο νέοι οδηγήθηκαν και πάλι στη φυλακή. Αμέτρητες δηλώσεις και υπογραφές συμπαράστασης από ανώνυμους και επώνυμους. Κυβερνητικά στελέχη υποστήριξαν ότι η απόφαση «καταγράφεται στο μαύρο βιβλίο της δημοκρατίας», με αποτέλεσμα η αντιπολίτευση να κατηγορήσει το Μαξίμου για «διχασμό» και… «τυραννία».

■ Ο πόλεμος κυβέρνησης – καναλαρχών καλά κρατεί με αντικείμενο τον διαγωνισμό για τις τηλεοπτικές άδειες. Η πλευρά των ιδιοκτητών, που κάνει τα πάντα για να αποφύγει το τίμημα, βάζει όρους και απειλεί με προσφυγές στη Δικαιοσύνη, ενώ οι Κυριακού, Βαρδινογιάννης, Κοντομηνάς και Αλαφούζος έκαναν κοινή παράσταση στο ΕΣΡ.

■ Τριβές μεταξύ των κυβερνητικών εταίρων ΣΥΡΙΖΑ και ΑΝ.ΕΛΛ. προκαλεί η στάση του Πάνου Καμμένου, ο οποίος επιτέθηκε στον Νίκο Βούτση που τόνισε ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να βασίζεται σε ατζέντα τύπου «Ελλάς Ελλήνων Χριστιανών». Δεν θέλησε να ρίξει λάδι στη φωτιά η κυβέρνηση, αποφεύγοντας να απαντήσει.

■ Ο πύρινος εφιάλτης που ξέσπασε στη βορειοανατολική Αττική αλλά και στη Ζάκυνθο οδήγησε σε άγριο καβγά κυβέρνησης – Ν.Δ. πάνω από τις στάχτες. Ανικανότητα και ανοργανωσιά κατήγγειλε το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης, καλώντας τους αρμοδίους να παραιτηθούν. Σοβαρότητα και επίδειξη αισθήματος ευθύνης ζήτησαν από το Μαξίμου, απαντώντας στην οξεία κριτική.

■ Μηνύματα με διεθνείς αποδέκτες έστειλε από την Αθήνα ο νέος Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν. Μίλησε για το όραμά του για τη «νέα Ευρώπη» και κάλεσε το ΔΝΤ να μη βάλει νέους όρους στην Ελλάδα. Συμφωνίες για επενδύσεις στους τομείς της ενέργειας, του τουρισμού, των φαρμάκων και των νέων τεχνολογιών από τους δεκάδες Γάλλους επιχειρηματίες, που τον συνόδεψαν στο ταξίδι του.

■ Σύγκρουση με στοιχεία εκβιασμού σημειώθηκε μεταξύ κυβέρνησης και της εταιρείας Eldorado Gold, που απείλησε με αποχώρηση από την Ελλάδα. Σκηνικό ρήξης καταγράφηκε και σε ό,τι αφορά την επένδυση του Ελληνικού, καθώς η επενδύτρια εταιρεία τέντωσε το σχοινί αρνούμενη να σεβαστεί τη νομιμότητα.

■ Ιστορική συνάντηση με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο πραγματοποίησε ο πρωθυπουργός. Θερμό κλίμα αλλά και στιγμές αμηχανίας επικράτησαν στο ραντεβού και στις κοινές δηλώσεις, με τον Ντόναλντ Τραμπ να εκφράζει εμπιστοσύνη στην Ελλάδα και να παραδέχεται δημοσίως ότι η χώρα μας χρειάζεται ελάφρυνση χρέους. Η ανακοίνωση συμφωνίας για αγορά μαχητικών αεροσκαφών ύψους 1 δισ. ευρώ επικρίθηκε από την αντιπολίτευση και μερίδα βουλευτών του κυβερνώντος κόμματος.

■ Πολιτικό σεισμό προκαλούν οι αποκαλύψεις για την ύπαρξη offshore εταιρείας στον φορολογικό παράδεισο των νησιών Κέιμαν από τη Μαρέβα Γκραμπόφσκι, σύζυγο του Κυριάκου Μητσοτάκη.

■ Η υπόθεση της πώλησης πολεμικού υλικού στη Σαουδική Αραβία και οι πλειστηριασμοί ακινήτων είναι δύο ζητήματα που φέρνουν τον κυβερνητικό συνασπισμό ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝ.ΕΛΛ. σε πολύ δύσκολη θέση. Διαρκή πυρά από σύσσωμη την αντιπολίτευση.

■ Η Φώφη Γεννηματά εκλέγεται επικεφαλής του νέου φορέα της Κεντροαριστεράς που πρόκειται να ονομαστεί Κίνημα Αλλαγής. Στην ψηφοφορία συμμετείχαν περισσότεροι από 200 χιλιάδες πολίτες.

■ Σημαντική ανάσα λαμβάνουν περίπου τέσσερα εκατομμύρια πολίτες-δικαιούχοι του κοινωνικού μερίσματος που διένειμε δεύτερη φορά η κυβέρνηση λόγω της υπεραπόδοσης του πρωτογενούς πλεονάσματος. Στο πλαίσιο της άσκησης κοινωνικής πολιτικής και επούλωσης των πληγών που επιφέρει η εφαρμογή του Μνημονίου, η κυβέρνηση χορήγησε σε νέους έως 24 ετών που είναι εγγεγραμμένοι στα μητρώα του ΟΑΕΔ επίδομα νεανικής αλληλεγγύης ύψους 400 ευρώ.

■ Απρόοπτα, ανοιχτές διαφωνίες και λιγότερες συμφωνίες, καθώς και στιγμές στα όρια της διπλωματικής παρεξήγησης περιλάμβανε η επίσκεψη του Ταγίπ Ερντογάν σε Αθήνα και Θράκη. Δικαίως χαρακτηρίζεται ιστορική, αφού η τελευταία επίσημη επίσκεψη Τούρκου προέδρου στην Ελλάδα είχε πραγματοποιηθεί πριν από 65 χρόνια από τον Τζελάλ Μπαγιάρ.

■ Λίγο πριν από τα Χριστούγεννα υπερψηφίστηκε από τη Βουλή ο προϋπολογισμός του 2018. Σύμφωνα με τον Αλέξη Τσίπρα, πρόκειται για τον τελευταίο μνημονιακό προϋπολογισμό, αφού η χώρα βγαίνει οριστικά από την επιτροπεία το προσεχές καλοκαίρι. Στον αντίποδα, ο Κυριάκος Μητσοτάκης και οι υπόλοιποι πολιτικοί αρχηγοί αμφισβήτησαν το κυβερνητικό αφήγημα, υποστηρίζοντας ότι η μόνη έξοδος για το νέο έτος θα είναι αυτή της κυβέρνησης από την εξουσία…