Αιχμές στους τραπεζίτες για τους… μεγαλομπαταχτσήδες

Η χθεσινή συνάντηση του πρωθυπουργού και αρκετών υπουργών με τους εκπροσώπους των ελληνικών τραπεζών συνοδεύθηκε από ουκ ολίγα «μηνύματα» του Αλέξη Τσίπρα προς τους τραπεζίτες. Οι αιχμές και οι προειδοποιήσεις, που δεν έλειψαν από τη συνάντηση, έφεραν ουσιαστικά στην επιφάνεια τη δυσαρέσκεια του Μαξίμου για μια μερίδα τραπεζιτών, που διογκώθηκε ιδιαίτερα τις τελευταίες εβδομάδες.

Οταν έκαναν την εμφάνισή τους τα πρώτα δημοσιεύματα σε εφημερίδες σχετικά με το ζήτημα των πλειστηριασμών, τα κορυφαία στελέχη του Μαξίμου και του οικονομικού επιτελείου έσπευσαν να τα διαψεύσουν, αλλά και να παράσχουν πολιτικές διαβεβαιώσεις πως δεν πρόκειται να πληγεί η λαϊκή πρώτη κατοικία. Ο ίδιος ο Αλέξης Τσίπρας και όλα τα κορυφαία πρόσωπα της κυβέρνησης φρόντισαν μάλιστα να δεσμευθούν σχετικά, επισημαίνοντας πως στο στόχαστρο θα μπουν μόνο οι «στρατηγικοί κακοπληρωτές».

«Ψευδείς ειδήσεις»

Παρά τις διαβεβαιώσεις, τα δημοσιεύματα εφημερίδων (κυρίως του συγκροτήματος Μαρινάκη) πλήθυναν και γίνονταν όλο και πιο επιθετικά. Στο Μαξίμου τα επιτελικά στελέχη, αναγνωρίζοντας ότι οι διαψεύσεις της κυβέρνησης έχουν εκ των πραγμάτων περιορισμένα όρια, ζήτησαν ηπίως από τις τράπεζες να παρέμβουν στη δημόσια σφαίρα και να διαβεβαιώσουν με τη σειρά τους πως δεν απειλείται η φτωχή κατοικία. Ωστόσο οι παρεμβάσεις αυτές δεν ήλθαν ποτέ.

Γι’ αυτό και ο Αλέξης Τσίπρας αποφάσισε να καλέσει τις διοικήσεις των τραπεζών στο Μαξίμου, ώστε οι δύο πλευρές να συζητήσουν το θέμα αναλυτικά. Το γεγονός πως συμμετείχε το σύνολο του αρμόδιου οικονομικού και κυβερνητικού επιτελείου (Γιάννης Δραγασάκης, Ευκλείδης Τσακαλώτος, Σταύρος Κοντονής, Δημήτρης Λιάκος, Δημήτρης Τζανακόπουλος) αποτελούσε ένδειξη της σοβαρότητας με την οποία αντιμετωπίζει το θέμα η κυβέρνηση.

Στην απέναντι πλευρά του τραπεζιού κάθισε ο πρόεδρος της Ελληνικής Ενωσης Τραπεζών και της Eurobank Νικόλας Καραμούζης, ενώ μεταξύ άλλων συμμετείχαν στη συνάντηση από την Alpha Bank ο Βασίλης Ράπανος, από την Attica Bank ο Παναγιώτης Ρουμελιώτης, από την Τράπεζα Πειραιώς οι Χρήστος Μεγάλου και Γιώργος Χατζηνικολάου, ενώ από την Εθνική Τράπεζα ο Λεωνίδας Φραγκιαδάκης.

Ενώπιον των τηλεοπτικών φακών ο πρωθυπουργός με νηφαλιότητα προέτρεψε άπαντες «να ξεκινήσουμε, πρώτα απ’ όλα, με μια προσπάθεια να ενημερώσουμε την ελληνική κοινωνία, τι ακριβώς κάνουμε. Και να σταματήσει αυτή η διασπορά ψευδών ειδήσεων».

Κάλεσε δε τους τραπεζίτες να θέσουν σε πρώτη προτεραιότητα τους πλειστηριασμούς περιπτώσεων «μεγαλομπαταχτσήδων», που «προκαλούν το περί δικαίου αίσθημα της ελληνικής κοινωνίας», αλλά και να συμβάλουν «ώστε να σταματήσει μια διαρροή ψευδών ειδήσεων, ότι κινδυνεύει η λαϊκή κατοικία, με την ευρεία έννοια». Πρότεινε μάλιστα κυβέρνηση και τράπεζες να συγκροτήσουν «ένα παρατηρητήριο, ώστε να έχουμε πλήρη εικόνα του ποιες υποθέσεις προτεραιοποιούνται».

«Πείτε την αλήθεια»

Οταν αποχώρησαν τα τηλεοπτικά συνεργεία, ο Αλέξης Τσίπρας έγινε, σύμφωνα με παριστάμενο στη συνάντηση, «πολύ πιο αυστηρός». Ο πρωθυπουργός φέρεται να είπε μετ’ επιτάσεως στους τραπεζίτες, «βάλτε πλάτη, πάψτε να προστατεύετε τους μεγαλοοφειλέτες και προστατεύστε τους αδύναμους με βάση το νομικό πλαίσιο», αλλά και «πάψτε να προστατεύετε τους μπαταχτσήδες, βγάλτε από τα συρτάρια σας τις μεγάλες υποθέσεις, δώστε στον κόσμο να καταλάβει ότι στο στόχαστρο μπαίνουν αυτοί που πλούτισαν σε βάρος του λαού».

Επρόκειτο για μια σαφή αιχμή εναντίον ορισμένων τραπεζών πως η κυβέρνηση δεν θα ανεχτεί ούτε την ιδιότυπη ασυλία υπέρ συγκεκριμένων χρεοκοπημένων επιχειρηματιών ούτε δικαιολογίες περί έλλειψης συντονισμού ανάμεσα στις τράπεζες.

Στο ίδιο κλίμα ο Αλέξης Τσίπρας φέρεται να κάλεσε τους διοικούντες των τραπεζών: «Βγείτε μπροστά και πείτε την αλήθεια. Δεν γίνεται να βγαίνουμε μόνο εμείς και να προσπαθούμε μόνοι μας να πούμε τι πραγματικά συμβαίνει. Προστατεύστε και τον εαυτό σας απέναντι στα μίντια που κάθε λίγο και λιγάκι βγάζουν και μια ψεύτικη είδηση».

Σε εκείνο το σημείο ο πρωθυπουργός φάνηκε, σύμφωνα με πληροφορίες, να έκανε και ένα βήμα παραπάνω: «Οι τράπεζές σας, εσείς οι ίδιοι χρηματοδοτείτε τα μέσα που ψευδολογούν. Δεν είναι δυνατόν να ανέχεστε να λένε ψέματα για εσάς και εσείς να μην αντιδράτε».

Οι τραπεζίτες φάνηκαν να αποδέχονται την κριτική που άσκησε έντονα ο Αλέξης Τσίπρας, αλλά και όλοι οι παριστάμενοι στη συνάντηση από την κυβερνητική πλευρά, γι’ αυτό και επικράτησε γενικά καλό κλίμα.

Οι εκπρόσωποι των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων φέρονται να ξεκαθάρισαν: «Δεν θέλουμε να βγάλουμε σε πλειστηριασμούς τη φτωχή πρώτη κατοικία. Δεν μας ενδιαφέρει το δυάρι στο Περιστέρι. Δεν μας συμφέρει και δεν θα λυθεί κανένα από τα προβλήματά μας». Γι’ αυτό και φάνηκαν διατεθειμένοι να προχωρήσουν σε δημόσιες παρεμβάσεις για το ζήτημα.

Κυβερνητικοί παράγοντες εμφανίζονταν ικανοποιημένοι από την αντίδραση των τραπεζιτών. Ωστόσο, όπως έλεγε και ένας εκ των παρισταμένων, «καλό θα είναι αυτές οι διαβεβαιώσεις να λέγονται και έξω στον κόσμο».

Στοίχημα για τις τράπεζες ο εντοπισμός των κακοπληρωτών

Τη λεπτή ισορροπία μεταξύ της προστασίας των ευπαθών κοινωνικών ομάδων και της συνέπειας στις δεσμεύσεις που έχουν έναντι των εποπτικών αρχών, των νόμων και των δικαστικών αποφάσεων, καλούνται να βρουν οι ελληνικές τράπεζες ώστε να μειώσουν τα «κόκκινα» δάνεια και να περάσουν επιτυχώς από τα stress tests.

«Το τραπεζικό σύστημα έχει πλήρη επίγνωση της κοινωνικής του ευθύνης, της δύσκολης οικονομικής συγκυρίας» και «το κοινωνικό αγαθό της χρηματοπιστωτικής πίστης είναι ζωτικής σημασίας για τη σταθερότητα της οικονομικής δραστηριότητας», διαβεβαίωσαν οι εκπρόσωποι της Ελληνικής Ενωσης Τραπεζών που πέρασαν χθες το κατώφλι του μεγάρου Μαξίμου.

Στο πλαίσιο αυτό οι ηλεκτρονικοί πλειστηριασμοί αποτελούν «αναγκαίο μέσο» και «έσχατη λύση» απέναντι στους αδιάφορους δανειολήπτες, ιδίως τους κακοπληρωτές και όπως σημείωσαν χαρακτηριστικά στη συνάντησή τους με τον πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα, με την ανακοίνωση-διενέργεια του πρώτου ηλεκτρονικού πλειστηριασμού, πολλοί στρατηγικοί κακοπληρωτές που δεν είχαν δώσει σημεία ζωής για χρόνια, εμφανίστηκαν στις τράπεζες και ζήτησαν να ρυθμίσουν τις υποχρεώσεις τους. Τόνισαν εξάλλου ότι η μετάβαση σε ένα σύστημα αποκλειστικά ηλεκτρονικών πλειστηριασμών δεν θα πρέπει να εμποδίσει την ομαλή συνέχιση των διαδικασιών που έχουν ξεκινήσει.

Οι τραπεζίτες επανέλαβαν ότι πριν από τη διενέργεια των πλειστηριασμών περνάει μεγάλο χρονικό διάστημα (καθυστέρηση άνω των 90 ημερών, επιστολές τράπεζας στο πλαίσιο του κώδικα δεοντολογίας, καταγγελία της σύμβασης κ.λπ.), συνεπώς δεν μπορεί να γίνεται λόγος για «αιφνιδιασμό» των δανειοληπτών.

Εξήγησαν ότι εκείνο που προέχει για να μην υπάρξουν εκπλήξεις από τα stress tests είναι η ομαλή διεξαγωγή των e-πλειστηριασμών και τόνισαν ότι οι τράπεζες έχουν πλέον πλήρη και σε βάθος γνώση των χαρτοφυλακίων τους και είναι σε θέση να εντοπίσουν τους στρατηγικούς κακοπληρωτές.

Υποστήριξαν μάλιστα πως οι ευπαθείς κοινωνικές ομάδες και οι δανειολήπτες που έχουν υποστεί σημαντική περικοπή των εισοδημάτων τους αξιολογούνται με ιδιαίτερη προσοχή, εξαντλώντας κάθε περιθώριο προσφοράς ευνοϊκών και βιώσιμων ρυθμίσεων που θα επιτρέψουν ιδίως στους οικονομικά ασθενέστερους τη διατήρηση των περιουσιακών τους στοιχείων.

Οι ρυθμίσεις αυτές, όπως είπαν οι εκπρόσωποι των ελληνικών τραπεζών, γίνονται σε συνεργασίας και ανοιχτή επικοινωνία με τα νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν προβλήματα.

Η αλήθεια ωστόσο είναι ότι οι τράπεζες δείχνουν μια σχετική ευελιξία και ευαισθησία μόλις τον τελευταίο ενάμιση χρόνο, όταν το πρόβλημα των «κόκκινων» δανείων –που δεν είναι μόνο ελληνικό– διογκώθηκε και ο έλεγχος του Ενιαίου Εποπτικού Μηχανισμού (SSM) της ΕΚΤ έγινε ασφυκτικός. Το ελληνικό τραπεζικό σύστημα πολύ λίγα πράγματα έκανε ώστε να μη φτάσει η κατάσταση στο μη περαιτέρω από την αρχή της κρίσης και μέχρι και τα μέσα του 2015, παρά το γεγονός ότι η ελληνική οικονομία είχε μπει σε υφεσιακό σπιράλ, η ανεργία κάλπαζε και τα εισοδήματα των νοικοκυριών συρρικνώθηκαν δραματικά.

Το στοίχημα πλέον για τις τράπεζες –το οποίο θα κριθεί και από την πορεία της οικονομίας– είναι στο τέλος του 2019 τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα (δηλαδή τα «κόκκινα» δάνεια και τα αβέβαια είσπραξης) να μειωθούν στα 64,6 δισ. ευρώ από 100 δισ. ευρώ που ήταν στο τέλος Σεπτεμβρίου.

Σύμφωνα εξάλλου με τις τελευταίες αναφορές που απέστειλαν στην Τράπεζα της Ελλάδος, το 30% των στεγαστικών δανείων που βρίσκονται στην επικίνδυνη ζώνη τελεί υπό καθεστώς νομικής προστασίας (νόμος Κατσέλη/Σταθάκη).

Επαινοι και από τον επικεφαλής της Deutsche Bank

Το Βερολίνο φαίνεται πως έχει μπει για τα καλά στον χορό των επαίνων για την ελληνική οικονομία. Ο διευθύνων σύμβουλος της Deutsche Bank Τζον Κράιαν, μιλώντας χτες σε επίσημο γεύμα εργασίας που παρέθεσε η Ελληνική Ενωση Τραπεζών σε συνεργασία με τον ΣΕΒ και τον ΣΕΤΕ, υπογράμμισε πως υπάρχουν πλέον στην Ελλάδα ευκαιρίες ύστερα από πολλά χρόνια ύφεσης και διαρθρωτικών αλλαγών.

Στάθηκε μάλιστα ιδιαίτερα στις κινήσεις των ευρωπαϊκών αρχών «για την ασφαλή και σύγχρονη λειτουργία του τραπεζικού συστήματος», κάτι που ισοδυναμεί, σύμφωνα με παρισταμένους στο γεύμα, με «ψήφο εμπιστοσύνης» στις ελληνικές τράπεζες εν όψει των επικείμενων stress tests.

Ο Τζον Κράιαν συναντήθηκε και με τον πρωθυπουργό, με τον Αλέξη Τσίπρα να δηλώνει μέσω twitter πως «τα μηνύματα αποκατάστασης της εμπιστοσύνης στην οικονομία μας πολλαπλασιάζονται». Σύμφωνα με τον πρωθυπουργό, τα μηνύματα αυτά έχουν κοινή συνισταμένη την «απόδοση των μεταρρυθμίσεων, την επιτάχυνση της ανάπτυξης και την προοπτική του τέλους των προγραμμάτων στήριξης το α’ εξάμηνο του 2018».

Ωστόσο, ακόμα και το περιοδικό «Focus», που στο παρελθόν είχε λειτουργήσει άκρως επιθετικά προς την Ελλάδα με προκλητικά πρωτοσέλιδα, δημοσιεύει μεγάλο αφιέρωμα με τίτλο «Η αναγέννηση της Ελλάδας». Σε αυτό οι συντάκτες παρατηρούν ότι υπάρχουν «πολλά υποσχόμενα αριθμητικά στοιχεία και συγκεκριμένες πρόοδοι, με αποτέλεσμα η φετινή χρονιά να σηματοδοτεί μια στροφή». Συμπληρώνουν δε πως «η τρίτη αξιολόγηση του τρίτου προγράμματος οικονομικής προσαρμογής φαίνεται να καταλήγει τόσο θετικά, ώστε να πλησιάζει το τέλος του προγράμματος».

Στο περιοδικό φιλοξενείται και δήλωση του Αλέξη Τσίπρα: «Η Ελλάδα ξεκινά ένα νέο κεφάλαιο. Για την Ελλάδα αρχίζει η εποχή του “Grinvest”», αναφέρει ο πρωθυπουργός.