Βρισκόμαστε στην «καρδιά» της Χούντας, Ιανουάριος 1972. Ένα βροχερό κυριακάτικο απόγευμα του Ιανουαρίου. Ο Πανιώνιος υποδέχεται τον Ολυμπιακό στο γήπεδο της Νέας Σμύρνης.
Το ίδιο πρωινό, ένα αργό τρένο, η λεγόμενη «πόστα», πρόκειται για την αμαξοστοιχία «121», θα ξεκινήσει από τον σταθμό Λαρίσης. Η σκευοφόρος του τρένου είναι ένα βαγόνι-ταχυδρομείο. Το ίδιο τρένο διαθέτει και ένα βαγόνι «μόνο διά οπλίτας». Στο σιδηροδρομικό σταθμό της Θήβας θα παραλάβει φαντάρους από το Κέντρο Εκπαίδευσης Πυροβολικού.
Νωρίτερα το ίδιο μεσημέρι. Δύο Πειραιώτες μηχανοδηγοί, ονόματι Σταματίου και Πολίτης, κάθονται στα χειριστήρια της ALCO A323, που άστραφτε φρεσκοβαμμένη από τη γενική επισκευή στο εργοστάσιο του ΟΣΕ στον Πειραιά. Οι μηχανοδηγοί ξεκινούν αργά με την 323 και κατευθύνονται προς τον νέο επιβατικό σιδηροδρομικό σταθμό Θεσσαλονίκης όπου προσκολλώνται στη σύνθεση που μόλις πριν λίγο είχε φτάσει ελαφρώς καθυστερημένη από το Μόναχο. Τελικός προορισμός για τη φημισμένη υπερταχεία απολύτου προτεραιότητας ΑΚΡΟΠΟΛΙΣ ΕΞΠΡΕΣ, που δρομολογιακά χαρακτηρίζονταν ως αμαξοστοιχία «δύο», ήταν η Αθήνα. Γύρω στις 13.30 και με δεκάλεπτη περίπου καθυστέρηση το ΑΚΡΟΠΟΛΙΣ εγκαταλείπει τον σταθμό. Μετά το Πλατύ, η μονή γραμμή διευρύνει την καθυστέρηση και ενώ ο ουρανός σκοτεινιάζει ολοένα και περισσότερο, η αμαξοστοιχία «δύο» φθάνει με παραπάνω από 20 λεπτά καθυστέρηση στη Λάρισα.
Την εποχή εκείνη, οι ελληνικοί σιδηρόδρομοι διένυαν τη μεταβατική περίοδο από ΣΕΚ σε ΟΣΕ Α.Ε. Η εφαρμογή της πλήρους κίνησης με ντίζελ σε όλες τις αμαξοστοιχίες ήταν προ των πυλών, ενώ οι κανονισμοί ασφάλειας της κυκλοφορίας βελτιώνονταν σταδιακά και αργά, ύστερα από τη θλιβερή παρακαταθήκη που άφησαν αιματηρά δυστυχήματα, όπως αυτό του Δερβενίου. Ο τότε χουντικός υπουργός επί των Μεταφορών είχε εξαγγείλει την εντός πενταετίας εξαφάνιση του ατμού και τη μετατροπή του άξονα Αθηνών-Θεσσαλονίκης σε ηλεκτροκινούμενο σιδηρόδρομο με ταχύτητες 300 χιλιομέτρων την ώρα! Την ίδια στιγμή όμως, τα τρένα δεν διέθεταν ούτε ραδιοτηλέφωνα, ούτε κάποιο άλλο σύστημα επικοινωνίας αμαξοστοιχίας-εδάφους.
Στη Λάρισα, το απόγευμα της 16ης Ιανουαρίου 1972 έχει υπηρεσία ελιγμών ένας βολιώτης μηχανοδηγός. Μόλις η υπερταχεία ΑΚΡΟΠΟΛΙΣ σταματάει στον σταθμό, πηγαίνει δίπλα στην καμπίνα της ALCO και πιάνει κουβέντα με τους μηχανοδηγούς. Βλέπει ότι έχουν δίπλα τους ένα ραδιοφωνάκι που αναμεταδίδει το πρώτο ημίχρονο του αγώνα Πανιωνίου-Ολυμπιακού. Μάλιστα ο Σταματίου τον κερνάει τσιγάρο και τον ρωτάει τα προγνωστικά του για το παιχνίδι. Την συζήτησή τους διακόπτει ο ήχος της σφυρίχτρας του σταθμάρχη της Λάρισας που προαναγγέλλει την αναχώρηση της αμαξοστοιχίας. Το τρένο μετά από ένα κοφτό σφύριγμα της ALCO επιταχύνει σιγά-σιγά και εξαφανίζεται στον ήδη σκοτεινιασμένο λόγω καιρού ορίζοντα, προς νότο.
Λίγα λεπτά αργότερα, ο σταθμάρχης Παλαιοφαρσάλου δίνει πράσινο φως για αναχώρηση στην αμαξοστοιχία 121 Πειραιώς-Θεσσαλονίκης, πιο γνωστή σαν “πόστα”. Η αμαξοστοιχία θα κινηθεί σε ελεύθερη γραμμή με κατεύθυνση τον σιδηροδρομικό σταθμό των Ορφανών. Τα δύο τρένα θα βρεθούν να τρέχουν στην ίδια γραμμή στον Θεσσαλικό κάμπο, σε κοντινή απόσταση από τους σταθμούς Ορφανών και Δοξαρά. Στις πέντε παρά τέταρτο το απόγευμα, ο χρόνος θα παγώσει για πάντα.
Το δυστύχημα στον Δοξαρά και η τραγωδία των Τεμπών συνέβησαν στον ίδιο γεωγραφικό χώρο, η μεταξύ τους απόσταση είναι 40-50 χιλιόμετρα, με διαφορά 51 χρόνων. Μέχρι το 2023 ήταν το πιο πολύνεκρο σιδηροδρομικό δυστύχημα.
Η χούντα των συνταγματαρχών με κάθε τρόπο και μέσο θα προσπαθήσει να καλύψει τα γεγονότα. Οι φαντάροι της λεγόμενης “πόστας” θα είναι εκείνοι που θα βοηθήσουν τους τραυματίες να απομακρυνθούν από τα συντρίμμια. Όμως, θα σκοτωθούν και κάποιοι στρατιώτες. Ένας αξιωματικός του πυροβολικού με αυτοθυσία θα ριχτεί στη μάχη της διάσωσης. Η σύζυγός του, δεκαετίες αργότερα, θα επικοινωνήσει με τον δημιουργό του ηχητικού ντοκιμαντέρ προκειμένου να του μιλήσει για τα τραγικά γεγονότα εκείνης της Κυριακής.
Ο Θωμάς Σίδερης ξεδιπλώνει όλες τις πτυχές εκείνου του φριχτού σιδηροδρομικού δυστυχήματος, μέσα από δραματοποιημένα στιγμιότυπα αλλά και προφορικές μαρτυρίες αυτοπτών μαρτύρων. Σημαντικές είναι και οι μαρτυρίες του Δημήτρη Αμυγδαλίτση, μετανάστη, και της γυναίκας του Ελένης Αμυγδαλίστη, επιβατών κάποτε του Ακρόπολις Εξπρές. Συμμετέχουν επίσης συγκοινωνιολόγοι και μέλη του Συλλόγου Φίλων σιδηροδρόμου.
-320x213.jpg)
