Πιο κοντά από ποτέ και με τις ευλογίες του υπουργείου Οικονομικών βρίσκεται η παραχώρηση σε ιδιώτη τμήματος της φημισμένης παραλίας Καλογριά, που βρίσκεται εντός του Εθνικού Πάρκου Υγροτόπων Κοτυχίου-Στροφυλιάς. Ο ιδιώτης διεκδικεί τη συγκεκριμένη δημόσια έκταση εδώ και χρόνια και με συνεχείς ενέργειες επιχειρεί να εμφανίσει το εν λόγω κτήμα ως μη δασικό και μέρος της ιδιοκτησίας του.
Η πρώτη προσπάθεια καταπάτησης της εν λόγω έκτασης από τον συγκεκριμένο ιδιώτη έγινε το μακρινό 2011, όταν προχώρησε στην αυθαίρετη και παράνομη περίφραξη της επίδικης έκτασης σε επιφάνεια 18,5 στρεμμάτων με δομικό πλέγμα και σιδηροπασσάλους πακτωμένους στο έδαφος ύψους 1,70 μέτρων και συνολικού μήκους 131 μέτρων. Τελικά, η περίφραξη, που είχε κατασκευαστεί με τα ίδια υλικά της περίφραξης της όμορης ιδιοκτησίας του, είχε απομακρυνθεί έπειτα από παρέμβαση των υπευθύνων της Κτηματικής Υπηρεσίας Αχαΐας.
Χωρίς αντάλλαγμα
Το 2013, έγινε μεταβίβαση χωρίς αντάλλαγμα στο Δημόσιο, στο Ταμείο Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου (ΤΑΙΠΕΔ Α.Ε.), δύο δημόσιων ακινήτων και συγκεκριμένα του ΒΚ30 και του ΒΚ32, συνολικής έκτασης 593,4 και 55,3 στρεμμάτων αντίστοιχα, τα οποία βρίσκονται εντός των «ζωνών Α» (περιοχή Προστασίας της Φύσης) και «Β1» (περιοχή Καλογριάς) του Εθνικού Πάρκου Υγροτόπων Κοτυχίου Στροφυλιάς με σκοπό την περαιτέρω αξιοποίησή τους. Το επονομαζόμενο ΒΚ32 τμήμα του δημόσιου ακινήτου βρίσκεται μεταξύ της κοίτης-εκβολής του ποταμού Λαρισού και των Mαύρων Βουνών.
Το 2020, ο ιδιώτης, που κατέχει έκταση άνω των 100 στρεμμάτων στην περιοχή, ανατολικά της διεκδικούμενης έκτασης, υπέβαλε αίτημα να μετατοπιστούν τα όρια του αιγιαλού σε απόσταση 5 μέτρων από τη θάλασσα, έτσι ώστε να αποκτήσει, πέραν της υφιστάμενης ιδιοκτησίας του, αμμοθινική έκταση περίπου 35 στρεμμάτων. Πρόκειται για μια περιοχή-«φιλέτο» που αποτελεί τμήμα του δημόσιου ακινήτου ΒΚ32. Ο αιτών ζήτησε να ακυρωθούν προηγούμενες αποφάσεις των αρμόδιων υπηρεσιών – μεταξύ των οποίων και της καθ’ ύλην αρμόδιας Κτηματικής Υπηρεσίας Αχαΐας. Η ικανοποίηση του αιτήματός του θα του έδινε το δικαίωμα να «κατεβάσει» την ιδιοκτησία του μέχρι τη θάλασσα στο -κατά κοινή παραδοχή- καλύτερο παραλιακό κομμάτι στην Αχαΐα.
Ο ιδιώτης κατέθεσε αίτημα για επαναχάραξη της γραμμής του αιγιαλού προς την αρμόδια πενταμελή Ειδική Επιτροπή που συγκροτείται από υπηρεσιακούς παράγοντες (Κτηματική Υπηρεσία, Αποκεντρωμένη Διοίκηση, Πολεοδομία Δ. Αχαΐας, Λιμεναρχείο), απαιτώντας την ακύρωση της υφιστάμενης οριοθέτησης που έγινε το 2004, αλλά και να αγνοηθεί το γεγονός της ύπαρξης δημόσιας αμμοθινικής έκτασης, ώστε να τοποθετηθεί η γραμμή του αιγιαλού πέντε μέτρα από το κύμα!
Τον Ιούνιο του 2020, η αρμόδια Ειδική Επιτροπή απέρριψε το αίτημα του ιδιώτη, ορίζοντας ότι «υπάρχει παλαιός αιγιαλός όπως ορθά έχει καθοριστεί και ισχύει σήμερα και ως εκ τούτου δεν χρήζει επανακαθορισμού η οριογραμμή του παλαιού αιγιαλού», αποτρέποντας έτσι τη συρρίκνωση του αιγιαλού προς χάριν ιδιωτικών συμφερόντων.
Το ίδιο έπραξε και η Δευτεροβάθμια Επιτροπή του υπουργείου Οικονομικών στις 8/12/2023, επί ενδικοφανούς προσφυγής που είχε ασκήσει ο ενδιαφερόμενος ιδιώτης, η οποία κατέληξε ότι η αμφισβητούμενη απ’ αυτόν έκταση των 35 στρεμμάτων ανήκει στο δημόσιο κτήμα ΒΚ32.
Ο νόμος Χατζηδάκη
Φτάνοντας στις μέρες μας, τον δρόμο στον ιδιώτη για την απόκτηση του «φιλέτου» στην τουριστική περιοχή της Καλογριάς άνοιξε ο πρώην υπουργός Ανάπτυξης και αντιπρόεδρος της Ν.Δ., Κωστής Χατζηδάκης, με τον νόμο 5092/24 περί αξιοποίησης της δημόσιας περιουσίας στις παραθαλάσσιες περιοχές (άρθρο 5, παράγραφος 12), που αναφέρει: «Ο καθορισμός ή επανακαθορισμός παλαιού αιγιαλού δεν θίγει εμπράγματα δικαιώματα τα οποία έχουν κτηθεί ή αναγνωρισθεί δυνάμει συμβολαιογραφικού εγγράφου ή άλλου δημόσιου εγγράφου που συντάχθηκε σε χρόνο προγενέστερο του καθορισμού ή την κυριότητα και νομή ακίνητων περιουσιακών στοιχείων που έχουν μεταβιβασθεί στην Εταιρεία Ακινήτων Δημοσίου».
Εντούτοις, στις 27 Απριλίου του τρέχοντος έτους η Κτηματική Υπηρεσία Αχαΐας απέρριψε το αίτημα αναγνώρισης εμπράγματων δικαιωμάτων του ιδιώτη που διεκδικεί την επέκταση επικαλούμενος το προαναφερόμενο άρθρο, βασιζόμενη σε έκθεση μηχανικού της υπηρεσίας που δεν αναγνώρισε πληρότητα και αξιοπιστία στα προσκομιζόμενα από αυτόν έγγραφα. Κι αυτό, ενώ αναμενόταν στις 6/5/2025 η εκδίκαση αγωγής που είχε καταθέσει ο ιδιώτης κατά του Δημοσίου προκειμένου να του αναγνωριστούν εμπράγματα δικαιώματα στην επίμαχη δημόσια έκταση. Πριν από την εκδίκαση της αγωγής και προκειμένου να καμφθεί η άρνηση της Κτηματικής Υπηρεσίας στην παραχώρηση της δημόσιας περιουσίας επιστρατεύτηκαν άλλα… μέσα, με στυγνούς εκβιασμούς και τελεσίγραφα του γενικού γραμματέα Δημόσιας Περιουσίας, Αθανάσιου Τσιούρα, προς τους υπαλλήλους της Κτηματικής Υπηρεσίας Αχαΐας.
Οταν η Κτηματική Υπηρεσία απέρριψε την αίτηση του ιδιώτη να του παραχωρηθεί η κυριότητα της επίδικης έκτασης (κατ’ εφαρμογή του νόμου Χατζηδάκη), ο γενικός γραμματέας απαίτησε τη «συμμόρφωση» της Υπηρεσίας (δηλαδή να δοθεί η έκταση στον ιδιώτη), στέλνοντας στις 17/4/2025 το ακόλουθο τελεσίγραφο και απειλώντας τους υπαλλήλους με πειθαρχικά μέτρα: «Αναμένω άμεση συμμόρφωση με το παρόν, το αργότερο μέχρι τις 14.00 την Τρίτη 22 Απριλίου 2025, και διαρκή συμμόρφωση με τη νομιμότητα εφ’ εξής. Σε διαφορετική περίπτωση, θα απαιτηθεί να κινηθούν διαδικασίες πειθαρχικού ελέγχου εις βάρος κάθε παραβάτη υπαλλήλου».
Στις 22/4/2025 η Κτηματική Υπηρεσία απαντά στον γενικό γραμματέα και με τεκμηριωμένα επιχειρήματα υποστηρίζει τη θέση της ότι «εξεδόθη νομίμως η ανωτέρω β’ σχετική διοικητική πράξη της Υπηρεσίας μας» και παράλληλα τον ενημερώνει ότι η από 3/7/2012 αγωγή του ιδιώτη, μετά την ολοκλήρωση της διεξαχθείσας πραγματογνωμοσύνης, συζητείται στο Μονομελές Πρωτοδικείο Πατρών στις 6/5/2025.
Τελεσίγραφο
Ο γενικός γραμματέας επανέρχεται την επομένη (23/4/2025) και με νέο έγγραφο-τελεσίγραφο αναφέρει επί λέξει: «Επισημαίνω την υποχρέωσή σας να εκτελέσετε χωρίς υπαίτια καθυστέρηση τη διαταγή που περιλαμβάνεται στο σχετικό έγγραφό μου, καθώς μέχρι τώρα δεν έχω ενημερωθεί για την εκτέλεσή της». Υπό τη σκιά των ευνοϊκών γι’ αυτόν εξελίξεων με την άνωθεν παρέμβαση, ο ιδιώτης μέσω των δικηγόρων του ζήτησε και πήρε μια εβδομάδα αναβολή (για τις 13 Ιουνίου) για την εκδίκαση αγωγής που είχε καταθέσει κατά του Δημοσίου.
Εν τω μεταξύ, επειδή οι υπάλληλοι της Κτηματικής Υπηρεσίας δεν… συνεμορφώθησαν προς τας υποδείξεις, ο κ. Τσιούρας με νέο και ακόμη πιο προκλητικό τελεσίγραφο στις 8/5/2025 (5 μέρες πριν από την εκδίκαση της αγωγής στο Πρωτοδικείο Πατρών), απευθυνόμενος στους υπαλλήλους της Κτηματικής Υπηρεσίας, ανέφερε: «Στο σχετικό έγγραφό σας επικαλείσθε την παρ. 3 του άρθρου 25 του Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων Υπαλλήλων ΝΠΔΔ ως λόγο για να αρνηθείτε την εκτέλεση της εντολής μου που σας διαβιβάστηκε με το σχετικό έγγραφο, χαρακτηρίζοντας εμμέσως την εντολή μου ως προδήλως παράνομη και αντισυνταγματική.
Μολονότι η εντολή είναι απολύτως νόμιμη, σε κάθε περίπτωση υπάρχει λόγος δημοσίου συμφέροντος που επιτάσσει την εκτέλεσή της, δηλαδή ομοιόμορφη εφαρμογή της νομοθεσίας σε όλη τη χώρα και η αποφυγή αδικοπρακτικής ευθύνης του Δημοσίου από παράνομες πράξεις ή παραλείψεις των οργάνων του. Εν όψει αυτών, ακόμα και αν θεωρείτε την εντολή μου προδήλως παράνομη και αντισυνταγματική, καλείσθε να την εκτελέσετε άμεσα. Μετά ταύτα αναμένω άμεση εκτέλεση της εντολής που σας δόθηκε (…) μέχρι την 10η πρωινή της Παρασκευής 9 Μαΐου 2025».
Τελικά, η Κτηματική Υπηρεσία, προφανώς μη αντέχοντας τις επανειλημμένες πιέσεις, αναγνώρισε τα εμπράγματα δικαιώματα του ιδιώτη. Και έτσι, ο ιδιώτης τελικά αποσύρθηκε από την εκδίκαση της αγωγής του στο Πρωτοδικείο Πατρών, γνωρίζοντας φυσικά όλες τις ενέργειες του γενικού γραμματέα, χωρίς να ρισκάρει μια τελεσίδικη δικαστική απόφαση.
Αντιδράσεις
Η δωρεάν παραχώρηση της δημόσιας έκτασης στην παραλία Καλόγρια σε ιδιώτη έχει προκαλέσει την έντονη κινητοποίηση της Οικολογικής Κίνησης Πάτρας, που έχει παρακολουθήσει το ζήτημα εξ αρχής και έχει απευθυνθεί σε όλες τις δημόσιες υπηρεσίες. Επιπλέον, έχει προκαλέσει σφοδρές αντιδράσεις. Στις 30 Απριλίου, ο Δήμος Δυτικής Αχαΐας με υπόμνημά του προς τους συναρμόδιους υπουργούς, Περιβάλλοντος και Οικονομικών, έθεσε την πολιτεία προ των ευθυνών της, ζητώντας τη νομική και θεσμική διασφάλιση του δημόσιου χαρακτήρα της περιοχής, δίχως να λάβει καμία απάντηση.
Στις 28 Μαΐου, ο δήμαρχος Δυτικής Αχαΐας, Γρηγόρης Αλεξόπουλος, απέστειλε επιστολή στον πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη, για το «εντέλλεσθε» του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών για την εκποίηση της προστατευόμενης περιοχής της Καλογριάς Δήμου Δυτικής Αχαΐας, ζητώντας την παρέμβασή του για την αποκατάσταση του δίκαιου και της νομιμότητας.
Το Δ.Σ. της Περιφερειακής Ενωσης Δήμων Δυτικής Ελλάδας (ΠΕΔΔΕ), σε πλήρη ταύτιση με τον Δήμο Δυτικής Αχαΐας, κάλεσε την πολιτεία να διασφαλίσει το νομικό καθεστώς της περιοχής, να σταματήσει άμεσα κάθε διαδικασία εκποίησης και να δημοσιοποιήσει όλα τα σχετικά στοιχεία και έγγραφα.
Ερωτήσεις στη Βουλή
Σχετικές ερωτήσεις στη Βουλή έχουν καταθέσει βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ με πρωτοβουλία του Ανδρέα Παναγιωτόπουλου, του ΠΑΣΟΚ με πρωτοβουλία του Γιώργου Παπανδρέου και της Νέας Αριστεράς με πρωτοβουλία της Σίας Αναγνωστοπούλου. Κατά της παραχώρησης στον ιδιώτη έχει ταχθεί και ο πρόεδρος του ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας, Βαγγέλης Καραχάλιος.
Εν τω μεταξύ, δρομολογείται η δημιουργία μιας επιτροπής αποτελούμενης από τους προαναφερόμενους βουλευτές του νομού Αχαΐας και πιθανώς του Νίκου Καραθανασόπουλου του ΚΚΕ, η οποία θα συναντηθεί με τον αρμόδιο υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη, από τον οποίο θα ζητηθεί να διαφυλαχθεί η δημόσια κτήση επί του δημόσιου κτήματος ΒΚ32 στην Καλογριά.
Αξίζει να τονιστεί ότι η συγκεκριμένη έκταση βρίσκεται στη Β1 Ζώνη του Εθνικού Πάρκου Υγροτόπων Κοτυχίου-Στροφυλιάς, ενώ περιλαμβάνεται στο Ευρωπαϊκό Δίκτυο Προστατευόμενων περιοχών NATURA και ειδικότερα στη Ζώνη Ειδικής Προστασίας για τα Πουλιά και στην Ειδική Ζώνη Διατήρησης για οικότοπους/χλωρίδα/πανίδα. Στη συγκεκριμένη έκταση απαντώνται οι τύποι οκοτόπων θίνες των παραλίων και μαλακά υποστρώματα χωρίς βλάστηση. Κατά τα λοιπά, η παραλία της Καλογριάς είναι χαρακτηρισμένη εκ του νόμου ως «απάτητη»!
