«Στην πρίζα» ό,τι κινείται στην Ελλάδα για μπίζνες ή για ισόρροπη ανάπτυξη και προστασία του περιβάλλοντος; Αν και η κυβέρνηση φαίνεται πως έχει δώσει την απάντηση, τα ερωτήματα παραμένουν πολλά όπως φάνηκε και στη διάρκεια του χθεσινού 4ου Συνεδρίου για την Ηλεκτροκίνηση, το οποίο διοργάνωσαν η Ελληνική Εταιρεία Ενεργειακής Οικονομίας (HAEE) και το Insider.gr.
Η αντικατάσταση των οχημάτων που κινούνται με τα παραδοσιακά καύσιμα από ηλεκτροκίνητα είναι υπόθεση που προβάλλεται ολοένα και περισσότερο τα τελευταία χρόνια. Τα ηλεκτροκίνητα αυτοκίνητα κυριαρχούν στις διαφημίσεις που θέλουν να δείχνουν «εικόνες από το μέλλον», συνδυάζονται με τις νέες τεχνολογίες και τα έξυπνα δίκτυα, καταναλώνουν λιγότερο αν και είναι ακριβότερα στην αγορά και η κυβέρνηση προσφέρει κίνητρα για την απόκτησή τους – έως και δωρεάν θέσεις στάθμευσης.
Εάν, όμως, ο στόχος είναι η προστασία του περιβάλλοντος, θα πρέπει το ρεύμα που καταναλώνουν να μην προέρχεται από καύση ορυκτών αλλά από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, όρος στον οποίο εντάσσονται προς το παρόν κυρίως τα φωτοβολταϊκά και οι ανεμογεννήτριες. Δεν είναι όμως μόνον τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα που χρειάζονται τις ΑΠΕ αλλά και το αντίστροφο. Ενα βασικό μειονέκτημα των ΑΠΕ (όσο ακόμη δεν υπάρχουν παντού μεγάλες μπαταρίες) είναι ότι παράγουν ενέργεια όχι όποτε εμείς τη χρειαζόμαστε αλλά όποτε φυσά και έχει ήλιο.
Ετσι, σε χώρες όπου έχουν τοποθετηθεί χιλιάδες τέτοια συστήματα, έρχεται ώρα που η ενέργεια πωλείται δωρεάν για να μην «πάει χαμένη» και τότε από τους πρώτους που το εκμεταλλεύονται είναι όσοι έχουν ηλεκτρικά αυτοκίνητα. Για τον σκοπό αυτό μάλιστα, οι ιδιοκτήτες των οχημάτων λαμβάνουν σχετική ειδοποίηση ενώ συμβαίνει και το αντίστροφο: ένα αυτοκίνητο που έχει συνδεθεί το βράδυ για να φορτίσει μπορεί να λειτουργεί και ως «πωλητής ενέργειας» (μέσω των δικτύων 5G) εάν το ενεργειακό σύστημα κάποια στιγμή εμφανίσει έλλειμμα επειδή επικρατεί σκοτάδι ή νηνεμία.
Στην Ελλάδα, η ανάπτυξη των ΑΠΕ προχώρησε με έναν τρόπο που δημιουργεί σφοδρές αντιδράσεις, καθώς, αντί για την αυτόνομη οικιακή παραγωγή και τις ενεργειακές κοινότητες, έχουν επικρατήσει τα βιομηχανικά πάρκα όπως εκείνα που στήνονται με τεράστιες ανεμογεννήτριες πάνω στις βουνοκορφές και -ακόμη χειρότερα- στα μικρά νησιά με το ευαίσθητο τοπίο.
Η Αστυπάλαια
Ενα νησί που επελέγη για να συνδυάσει ηλεκτροκίνηση με ΑΠΕ είναι η Αστυπάλαια, όπου η κυβέρνηση συμφώνησε με τη Φολκσβάγκεν να δημιουργήσουν ένα «πρότυπο έξυπνης και πράσινης διαβίωσης» με κυκλοφορία ηλεκτρικών οχημάτων, σκούτερ, ποδηλάτων και λεωφορείων χωρίς οδηγό για τις τοπικές μετακινήσεις. Τα ελληνικά νησιά είναι ιδανικός τόπος για τέτοια πειράματα καθώς οι αποστάσεις είναι μικρές και ο πληθυσμός λίγος εκτός από την τουριστική περίοδο. Ομως ο κίνδυνος να τοποθετηθούν και πάνω στο συγκεκριμένο νησί συστάδες από ανεμογεννήτριες με το πρόσχημα της «πρασινάδας» ήταν μεγάλος…
Υπό την έννοια αυτή, είχαν ιδιαίτερη αξία όσα είπε ο δήμαρχος της Αστυπάλαιας, Νίκος Κομηνέας, που μίλησε στο χθεσινό συνέδριο και ξεκαθάρισε ότι ο δήμος και οι κάτοικοι είναι κάθετα αντίθετοι σε εγκατάσταση βιομηχανικού αιολικού πάρκου στο νησί. «Πάμε να δώσουμε αυτονομία μέσα από σταθμό παραγωγής που θα καλύπτει μόνο τις ανάγκες του νησιού και τίποτε άλλο», είπε ο κ. Κομηνέας, θυμίζοντας ότι σε άλλα νησιά τοποθετούνται συστάδες ανεμογεννητριών για να προμηθεύουν με ενέργεια την ηπειρωτική Ελλάδα.
Τα προβλήματα που υπάρχουν με τη χωροθέτηση των ανεμογεννητριών παραδέχθηκε αργότερα μιλώντας ο γενικός γραμματέας Χωροταξίας του υπουργείου Περιβάλλοντος-Ενέργειας, Ευθύμιος Μπακογιάννης. Είπε ότι μελετάται τώρα η επικαιροποίηση του χωροταξικού για τις ΑΠΕ ώστε «να λάβει υπόψη τις διεθνείς πρακτικές και τα θαλάσσια αιολικά», αναγνωρίζοντας ότι αναζητείται ισορροπία και ότι οι επενδυτές δεν γνωρίζουν πού ακριβώς επιτρέπεται να εγκατασταθούν ανεμογεννήτριες με βάση το ισχύον χωροταξικό.
Ιδιαιτέρως ενδιαφέρουσα και η τοποθέτηση του καθηγητή του ΕΜΠ, Θάνου Βλαστού, «μέντορα» της κίνησης με ποδήλατο και μελετητή πολλών Σχεδίων Βιώσιμης Κινητικότητας σε δήμους της χώρας. Ανέφερε, για παράδειγμα, τη δυσκολία οργάνωσης συστημάτων φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων στη Μύκονο όταν δίνονται άδειες για εγκαταστάσεις που ξαφνικά εκτοξεύουν τις ανάγκες μετακίνησης σε σημεία του νησιού μακριά από κατοικημένες ζώνες. «Επανάσταση», όπως είπε, είναι το ηλεκτροκίνητο ποδήλατο που επιτρέπει τη χρήση σε πολύ περισσότερο κόσμο, ενώ τα ηλεκτροκίνητα αυτοκίνητα συνεχίζουν να πιάνουν χώρο και να προκαλούν συμφόρηση στα κέντρα των ευρωπαϊκών πόλεων.
