Ένας φορέας υψηλού επιστημονικού επιπέδου που συστάθηκε, προκειμένου να μην ξανατεθεί η Ελλάδα υπό μνημονιακή επιτροπεία, θα υιοθετήσει πρακτικές που μας έβαλαν σε μνημόνια; Μια Ανεξάρτητη Αρχή με ρόλο τη διασφάλιση της δημοσιονομικής υπευθυνότητας θα σπαταλήσει πόρους για πρόσληψη «ημετέρων», υπονομεύοντας η ίδια την ανεξαρτησία της;
Αυτά τα κρίσιμα ερωτήματα προκύπτουν από όσα καταγγέλλονται σε ομόφωνη απόφαση πρόσφατης γενικής συνέλευσης του Συλλόγου Εργαζομένων στο Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο, με αφορμή τροπολογία που έχει συνταχθεί και οδεύει προς τη Βουλή.
Η τροπολογία έπεσε τυχαία στην αντίληψη των εργαζομένων. Αντέδρασαν αμέσως προειδοποιώντας ότι τυχόν υιοθέτησή της «συνεπάγεται καίριο πλήγμα στην ανεξαρτησία και αμεροληψία του φορέα, την επιστημονική του αξιοπιστία και τη διασφάλιση της υπηρεσιακής ομαλότητας και συνέχειας» και θα εισαγάγει πρακτικές που αφ’ ενός αποτελούν οπισθοδρόμηση για τη δημόσια διοίκηση, αφ’ ετέρου συγκρούονται ευθέως με το Σύνταγμα.
Το Ελληνικό Δημοσιονομικό Συμβούλιο (ΕΔΣ) συστάθηκε με τον νόμο 4270/2014 και ξεκίνησε να λειτουργεί το 2015, σε ένα πλαίσιο διαρθρωτικών μέτρων που ζήτησε η τρόικα. Αποτελεί έναν επιστημονικό σύμβουλο του κράτους και ταυτόχρονα επόπτη της δημοσιονομικής πολιτικής. Μεταξύ άλλων, αξιολογεί τον ετήσιο κρατικό προϋπολογισμό και την εφαρμογή των δημοσιονομικών κανόνων, σε σχέση με τις μακροοικονομικές προβλέψεις του Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου Δημοσιονομικής Στρατηγικής.
Στελεχώνεται με ιδιαίτερα προσοντούχο προσωπικό που στη συντριπτική του πλειονότητα κατέχει διδακτορικούς τίτλους. Σημερινή πρόεδρος του ΕΔΣ είναι η Αναστασία Μιαούλη, καθηγήτρια του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών. Το ΕΔΣ είναι υποστελεχωμένο. Αν και ο ιδρυτικός νόμος προβλέπει 20 θέσεις προσωπικού, διαθέτει 15 εργαζομένους, οι περισσότεροι εκ των οποίων είναι δημόσιοι υπάλληλοι, που αποσπάστηκαν στην έναρξη της λειτουργίας του ΕΔΣ, ενώ οι υπόλοιποι προσλήφθηκαν με διαδικασίες ΑΣΕΠ.
Η προωθούμενη τροπολογία (σχέδιο της οποίας βρίσκεται στην κατοχή της «Εφ.Συν.») προβλέπει νέες προσλήψεις, με διαδικασίες όμως στις οποίες θα έχει τον αποκλειστικό λόγο η πρόεδρος και καταγγέλλονται από τον Σύλλογο Εργαζομένων ως αναξιοκρατικές.
1. Προτείνεται η αύξηση των θέσεων του προσωπικού σε 36. Από τις 16 πρόσθετες, οι 10 αφορούν θέσεις Ειδικού Επιστημονικού Προσωπικού, οι οποίες «δύνανται να καλύπτονται με σύμβαση εργασίας ιδιωτικού δικαίου τριετούς διάρκειας» και το προσωπικό θα «προσλαμβάνεται με πράξη του προέδρου του ΕΔΣ», εκτός διαδικασιών ΑΣΕΠ. Οι υπόλοιπες έξι νέες θέσεις προορίζονται για το γραφείο της προέδρου. Από τους έξι, «έως τρεις δύνανται να είναι μετακλητοί» και οι υπόλοιποι αποσπασμένοι δημόσιοι υπάλληλοι.
Πολιτική στελέχωση
«Ο τρόπος στελέχωσης προσιδιάζει περισσότερο σε πολιτικής φύσεως όργανα, όπως τα γραφεία υπουργών, υπονομεύοντας τη λογική ανεξαρτησίας που πρέπει να διέπει τη λειτουργία μιας Ανεξάρτητης Αρχής», τονίζει ο Σύλλογος για έναν επιστημονικό φορέα στον οποίο προεδρεύει τεχνοκράτης με ακαδημαϊκή πορεία και όχι ένας πολιτικός που έχει ανάγκη από επιστημονικούς συνεργάτες.
«Η προτεινόμενη ρύθμιση δεν ενδυναμώνει επί της ουσίας την υπηρεσία», εξηγεί ο Σύλλογος, καθώς «η σχεδιαζόμενη ρύθμιση αφορά αποκλειστικά προσωρινό προσωπικό, που θα αποχωρήσει σε σύντομο χρονικό διάστημα από την υπηρεσία, καθιστώντας τη σχετική εκπαίδευσή του στο ΕΔΣ σπατάλη πόρων για τον φορέα», συμπληρώνει.
2. Οι αμοιβές των συμβασιούχων που θα προέλθουν από την ιδιωτική αγορά, θα συνδεθούν με το μισθολόγιο του Ειδικού Επιστημονικού Προσωπικού του Συμβουλίου Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων, δηλαδή «με ειδικές αποδοχές, κατά πολύ αυξημένες σε σχέση με εκείνες του κανονικού τακτικού προσωπικού του φορέα, το οποίο έχει επιλεγεί με αξιοκρατικές και αντικειμενικές διαδικασίες», περιγράφει ο Σύλλογος. Σύμφωνα με πηγές, ο μισθός τους μαζί με προβλεπόμενες προσαυξήσεις, μπορεί να προσεγγίσει τα 3.500 ευρώ, τη στιγμή που στο σημερινό προσωπικό υπάρχουν μισθωτοί των 1.200 ευρώ.
Ο Σύλλογος μιλά «για πρόδηλη παραβίαση της αρχής της ισότητας» -καθώς προσωπικό της ίδιας υπηρεσίας, με ίδιο αντικείμενο, ίδιο κλάδο και προσόντα «θα αμείβεται πολύ διαφορετικά»- αλλά και για «εξόφθαλμη παραβίαση της αρχής της αξιοκρατίας, καθώς δεν προβλέπεται για την πρόσληψη του εν λόγω προσωπικού καμία αντικειμενική και αμερόληπτη διαδικασία αξιολόγησης και διαφανούς επιλογής».
3. Η τροπολογία εισάγει σύστημα επιλογής προϊσταμένων. Μέχρι να επιλεγούν, βάσει των όσων προβλέπει ο υπαλληλικός κώδικας, η πρόεδρος θα μπορεί να αναθέτει καθήκοντα προϊσταμένων σε υπαλλήλους με κριτήρια, στα οποία συμπεριλαμβάνονται «το εργασιακό ήθος» και η «συμπεριφορά». «Τέτοιες πρακτικές», ξεκαθαρίζει ο Σύλλογος, «συνιστούν οπισθοδρόμηση για τη δημόσια διοίκηση» και έρχονται «σε αντίθεση με την προσπάθεια των τελευταίων ετών για μετάβαση από την προσωπική ευνοιοκρατία στην αξιοκρατική επιλογή προϊσταμένων μέσω συγκεκριμένης και αντικειμενικής μοριοδότησης».
4. Περαιτέρω, η τροπολογία συγκροτεί τριμελή υπηρεσιακά συμβούλια, με δύο μέλη από τη διοίκηση και μόλις έναν αιρετό εκπρόσωπο υπαλλήλων, κάτι που αντίκειται στη συνταγματική πρόβλεψη (άρθρο 103, παρ. 4) για στελέχωση των υπηρεσιακών συμβουλίων «τουλάχιστον κατά τα δύο τρίτα από μόνιμους δημοσίους υπαλλήλους».
Η ομόφωνη απόφαση του Συλλόγου έχει σταλεί στον υπουργό Οικονομικών, Χρ. Σταϊκούρα, στα πολιτικά κόμματα, στην ΑΔΕΔΥ και έχει κοινοποιηθεί στην πρόεδρο και στα μέλη του διοικητικού συμβουλίου του ΕΔΣ, κάποια εκ των οποίων εξέφρασαν πλήρη άγνοια για το περιεχόμενο της τροπολογίας, σύμφωνα με πληροφορίες της «Εφ.Συν.».
Είναι άγνωστο εάν το υπουργείο θα επιμείνει στην τροπολογία. Θα επιτρέψει τη μετατροπή μιας Ανεξάρτητης Αρχής σε ένα «παραμάγαζο ημετέρων», κάτι που θα ευνοήσει και τον έλεγχο του ΕΔΣ από το ίδιο το υπουργείο, ή θα υιοθετήσει τις προτάσεις του Συλλόγου για πραγματική αναβάθμιση του φορέα;
