Δεν αναμένεται να αποφασίσει τη συμμετοχή του στο ελληνικό πρόγραμμα το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο κατά τη σημερινή συνεδρίαση του Εκτελεστικού Συμβουλίου του στην Ουάσινγκτον, όπου θα συζητηθεί η έκθεση του Ταμείου για την κατάσταση της ελληνικής οικονομίας.
Την πληροφορία επιβεβαίωσε ο εκπρόσωπος του Ταμείου, Τζέρι Ράις, σε ανάρτησή του στο Twitter.
Clarifying: IMF board to discuss review of Greece’s economy (Article IV) today. Decision on IMF potential future financing not on agenda
— Gerry Rice (@IMFSpokesperson) 6 Φεβρουαρίου 2017
«Εξαιρετικά μη βιώσιμο» χαρακτηρίζει το ελληνικό χρέος σε ακόμη μια ανάλυση βιωσιμότητας το ΔΝΤ προς τους Ευρωπαίους πιστωτές μας και τους καλεί σε μια σοβαρή αναδιάρθρωσή του, ακόμη και αν οι αποφάσεις που συμφωνήθηκαν στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM) εφαρμοστούν πλήρως.
Το Ταμείο θεωρεί ότι το χρέος της Ελλάδος είναι μη διαχειρίσιμο τόσο εξαιτίας του ύψους του, προβλέπεται ότι θα φτάσει το 170% του ΑΕΠ το 2020 για να μειωθεί ελαφρώς στο 164% το 2022 μέχρι να εκτιναχθεί στο 275% το 2060, όσο και των χρηματοδοτικών αναγκών που θα χρειαστεί η χώρα για την εξυπηρέτηση του. Οι δαπάνες αυτές θα ξεπεράσουν το φράγμα του 15% του ΑΕΠ το 2024 και το 20% το 2031 για να φθάσουν το 33% το 2040.
Ακόμη, εκτιμά ότι απαιτείται μία ουσιαστική αναδιάρθρωση των όρων των δανείων που έχουν χορηγήσει οι Ευρωπαίοι στην Ελλάδα προκειμένου να αποκατασταθεί η βιωσιμότητα του Χρέους.
Προτάσεις
Στον πλαίσιο αυτό το ΔΝΤ προτείνει, λαμβάνοντας ως δεδομένο ότι τα πρωτογενή πλεονάσματα θα κυμαίνονται μεσοπρόθεσμα στο 1% με 1,5% του ΑΕΠ μεταξύ άλλων:
- Να παραταθεί έως το 2040 η περίοδος χάριτος, το οποίο συνεπάγεται μία παράταση κατά 6 ετων των δανείων του ESM και κατά 17 έως 20 ετών για τα διακρατικά δάνεια και εκείνα που έχει χορηγήσει ο EFSF.
- Παράταση του χρόνου λήξης των δανείων έως το 2070, το οποίο οδηγεί σε παράταση του χρόνου αποπληρωμής των διακρατικών δανείων κατά 30 χρόνια, και έως 14 χρόνια για τα δάνεια του EFSF, και 10 χρόνια για τα δάνεια του ESM.
- Αναβολή στην καταβολή τόκων έως το 2040 με κεφαλαιοποίηση τους. Η αποπληρωμή τους προτείνεται να επιμηκυνθεί έως το 2070 και να πραγματοποιηθεί με ισόποσες δόσεις.
- «Κλείδωμα των επιτοκίων» όλων των δανείων που έχουν χορηγήσει ο ESM και ο ΕFSF (περίπου 200 δια. ευρώ ή 113% του ΑΕΠ), τουλάχιστον για 30 χρόνια. Το επιτόκιο των δανείων αυτών δεν θα πρέπει να υπερβεί το 1,5%.
Οι αξιωματούχοι του ΔΝΤ, λοιπόν, θα παρουσιάσουν την έκθεση και στη συνέχεια θα καταθέσουν τις απόψεις τους και όλοι οι άλλοι αντιπρόσωποι. Μεγάλη σημασία θα έχει η τοποθέτηση του Αμερικανού αντιπροσώπου καθώς για πρώτη φορά θα γνωρίζουμε τη θέση της νέας κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ.
«Προκλήσεις»
Το ΔΝΤ ζητά πιο φιλόδοξες «μεταρρυθμίσεις» και προτείνει σειρά μέτρων, που αντανακλούν τις ήδη γνωστές απόψεις του διευθυντή του ευρωπαϊκού τμήματος του Ταμείου, Πολ Τόμσεν.
Σύμφωνα με το Αθηναϊκό και Μακεδονικό Πρακτορείο, η έκθεση στο πλαίσιο της διαβούλευσης του Άρθρου 4 αναφέρει μεταξύ άλλων τα παρακάτω.
► Πρώτη «πρόκληση», σύμφωνα με το ΔΝΤ, συνιστά η μείωση των συντάξεων, καθώς όπως διαπιστώνει το υφιστάμενο σύστημα δεν είναι βιώσιμο και στηρίζεται κατά κύριο λόγο από τους υψηλούς φόρους.
Σύμφωνα με το Ταμείο, το τελευταίο πακέτο των μέτρων που συμφωνήθηκαν με τον ESM αναμένεται να αποδώσει περίπου 4% του ΑΕΠ ως το 2018.
Ωστόσο, το πακέτο αυτό στηρίζεται κατά μείζονα λόγο (3% του ΑΕΠ) στην αύξηση των εσόδων. Η μείωση της συνταξιοδοτικής δαπάνης κατά 1% που προβλέπεται στον αυτόματο μηχανισμό διόρθωσης, δεν επιλύει τις στρεβλώσεις του ασφαλιστικού συστήματος το οποίο αντιμετωπίζει ένα έλλειμμα που αντιστοιχεί στο 11% του ΑΕΠ της χώρας, έναντι ελλείμματος 2,5% κατά μέσο όρο στις χώρες της ευρωζώνης.
► Στο σημείο αυτό το ΔΝΤ επαναφέρει το ζήτημα της μείωσης του αφορολογήτου καθώς όπως αναφέρει το 50% των μισθωτών και συνταξιούχων βρίσκονται κάτω από το όριο αυτό με αποτέλεσμα να μην πληρώνουν καθόλου φόρο, ενώ το ποσοστό αυτό στις άλλες χώρες της ΕΕ ανέρχεται μόλις σε 8%.
► Στη συνέχεια το Ταμείο μιλάει ακόμη μία φορά για την αναποτελεσματικότητα της φορολογικής διοίκησης και της επακόλουθης αύξησης του χρέους νοικοκυριών και επιχειρήσεων στην εφορία.
Το ΔΝΤ αναφέρει ότι συνολικά τα χρέη των ιδιωτών προς το Δημόσιο φτάνουν το 70% του ΑΕΠ της Ελλάδας. Το πρόβλημα επιτείνεται από τις “πολιτικές παρεμβάσεις” στις φορολογικές αρχές, τις οποίες έχουν διακριβώσεις επανειλημμένως οι τεχνοκράτες του Ταμείου.
► Οι τράπεζες και οι αδύναμοι ισολογισμοί τους σε συνάρτηση με τον τρόπο διοίκησης τους συνιστούν την τρίτη πρόκληση. Το ΔΝΤ διαπιστώνει ότι οι προσπάθειες οι διοικήσεις των τραπεζών να λειτουργήσουν χωρίς πολιτικές παρεμβάσεις δεν έχει ακόμη αποδώσει, αναφέροντας ως χαρακτηριστικό παράδειγμα τα όσα έχουν συμβεί με την επιλογή του επικεφαλής του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας.
► Οι δομικές ακαμψίες οι οποιες εμποδίσουν την χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη της οικονομίας, αποτελούν την τέταρτη πρόκληση.
Μπορεί το Ταμείο να αναγνωρίζει ότι το βάρος της προσαρμογής που συντελέστηκε την περίοδο 2010-11 το έφεραν οι μισθωτοί, ωστόσο διαπιστώνει ότι παρά την σημαντική μείωση των μισθών, οι τιμές στην αγορά ελάχιστα μόνον έχουν προσαρμοστεί προς τα κάτω.
Έτσι η ανταγωνιστικότητα των ελληνικών προϊόντων (σε όρους πραγματικής συναλλαγματικής ισοτιμίας) υπολείπεται κατά 5% έως 10%. Παράλληλα διαπιστώνεται ότι οι ανισότητες στην Ελλάδα έχουν οξυνθεί στην περίοδο της κρίσης.
► Για την πορεία της ελληνικής οικονομίας το ΔΝΤ εκτιμά ότι το ΑΕΠ μετά από αύξηση 0,4% το 2016 θα αυξηθεί κατά 2,7% φέτος. Για το 2018 η ανάπτυξη αναμένεται να φθάσει το 2,6% και το 2,4% το 2019.
► Το πρωτογενές πλεόνασμα στον προϋπολογισμό από 1% το 2016 θα φθάσει το 1,8% το 2018, πρόβλεψη η οποία ευθύνεται κατά κύριο λόγο για την εκτίμηση του ΔΝΤ περί μη βιωσιμότητας του Δημοσίου Χρέους. Ωστόσο οι προβλέψεις αυτές υπόκεινται σε κινδύνους και προϋποθέτουν κατά κύριο λόγο την έγκαιρη υλοποίηση του προγράμματος προσαρμογής (Μνημονίου).
Δεν αναμένεται ξεκάθαρη θέση
Ξεκάθαρες αποφάσεις όμως δεν πρέπει να αναμένονται από το Ταμείο. Αναλυτές αναφέρουν ότι η προς έγκριση έκθεση περιλαμβάνει αντιφατικά συμπεράσματα και θεωρήσεις. Λένε μάλιστα ότι η έκθεση είναι γραμμένη με τρόπο που να «χωράει» όλες τις πιθανές επιλογές για την εμπλοκή του Ταμείου στο τρίτο ελληνικό πρόγραμμα.
Άλλωστε, το ΔΝΤ από την εποχή που «αποβιβάστηκε» στην Ευρώπη δείχνει να προτιμά τις «ήξεις-αφήξεις» τοποθετήσεις.
Λογικό αν αναλογιστεί κανείς ότι η πάγια τακτική του αντιστράφηκε το 2010: μέχρι τότε η εμπλοκή του στην αναδιάρθρωση μιας «προβληματικής» οικονομίας απαιτούσε πρώτα την απομείωση του δημόσιου χρέους της κάθε χώρας και ύστερα την επιβολή σκληρών μέτρων λιτότητας.
Στην περίπτωση της Ελλάδας έγινε ακριβώς το αντίθετο, με αποτέλεσμα τα αρμόδια στελέχη του μέχρι σήμερα να επιχειρούν να ισορροπήσουν πατώντας σε δύο βάρκες: προσπαθούν από τη μία πλευρά να παραμείνουν ενεργά στην Ευρώπη, σύμφωνα με την επιθυμία της Γερμανίας και των χωρών που στηρίζουν την πολιτική της, και από την άλλη πλευρά να κρατήσουν χαμηλά τις φωνές άλλων κρατών-μετόχων του Ταμείου, που αντιτίθενται στην εν λόγω τακτική.
• Η «Εφ.Συν.» αποκαλύπτει σήμερα το ψέμα του Σόιμπλε: Δεν χρειάζεται νέα απόφαση της γερμανικής Βουλής αν αποχωρήσει το ΔΝΤ από το ελληνικό πρόγραμμα.
