Τα δίνουν όλα συγκεκριμένοι καθηγητές που δρουν στις παρυφές του ασφαλιστικού κλάδου προκειμένου να εισχωρήσει η ιδιωτική ασφάλιση και να διαχειρίζεται τα αποθεματικά της κοινωνικής…
Αυτή τη φορά διοργανώθηκε ημερίδα υπό την αιγίδα της Ενωσης Αναλογιστών όπου ούτε λίγο-ούτε πολύ ειπώθηκε ότι μόνο αν εισαχθούν κεφαλαιοποιητικά στοιχεία στο σύστημα κοινωνικής ασφάλισης (όπου κυριαρχεί το διανεμητικό σύστημα που στηρίζεται στην αλληλεγγύη των γενεών) θα μπορέσει να επιβιώσει το οικοδόμημα απονομής συντάξεων.
Μάλιστα, την εναλλακτική πρόταση για το ασφαλιστικό στηρίζουν αφενός ο πρώην διοικητής του ΙΚΑ επί εποχής Σημίτη Μ. Νεκτάριος και αφετέρου ένας εκ των 5 «μαγείρων» της συνταγής της δημιουργικής λογιστικής, πάλι κατά την περίοδο πρωθυπουργίας Σημίτη, ο Π. Τήνιος.
Για τους «ειδικούς» πάντως (καθίσταται σαφές ότι σ’ αυτό το σημείο έχουν απόλυτο δίκιο), η πρόσφατη ασφαλιστική μεταρρύθμιση (Ν. 4387/2016, γνωστός ως νόμος Κατρούγκαλου) δεν έχει καταφέρει να διορθώσει τα προβλήματα αφού τα ελλείμματα παραμένουν σε δυσθεώρητα ύψη, με αποτέλεσμα το σύστημα να παραμένει άδικο και οι νέες περικοπές συντάξεων αναπόφευκτες.
Αυτό βέβαια δεν λύνεται με καμία παρέμβαση παρά μόνο αν βελτιωθούν οι ροές (δηλαδή τα έσοδα του ασφαλιστικού συστήματος). Αυτό για να γίνει προφανώς, θα πρέπει να παταχθεί η μαύρη ανασφάλιστη εργασία (κάτι που ο κ. Νεκτάριος δεν κατάφερε στη θητεία του στο ΙΚΑ, αφού οι σχετικές ελεγκτικές υπηρεσίες υπολειτουργούσαν σε τέτοιο βαθμό που η ανασφάλιστη εργασία κάλπαζε με 40%).
Κλειδί για το σύστημα που προτείνουν (το οποίο βέβαια παραδέχονται ότι θα φέρει και αυτό μειώσεις στις καταβαλλόμενες συντάξεις, ειδικά το διάστημα της μετάβασης από το διανεμητικό σύστημα στο κεφαλαιοποιητικό) είναι οι επενδύσεις των αποθεματικών της επικουρικής ασφάλισης (με το ρίσκο που μπορεί να εμπεριέχει μια τέτοια κίνηση για τα ασφαλιστικά ταμεία), τις οποίες βέβαια θα αναλάβουν οι ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες που θα έχουν ήδη μπει στο σύστημα (κάτι που αποτελεί διακαή πόθο τους εδώ και πολλές δεκαετίες) μέσω των επαγγελματικών ταμείων.
Η «εναλλακτική πρόταση» λοιπόν του Μιλτιάδη Νεκτάριου, που εκπονήθηκε σε συνεργασία με τον επίκουρο καθηγητή Πλάτωνα Τήνιο και τον υποψήφιο διδάκτορα Γιώργο Συμεωνίδη, για τη λύση στο συνταξιοδοτικό στηρίζεται στους εξής πυλώνες:
Α) Αναδιανεμητικό σύστημα κύριων συντάξεων με καθορισμένες εισφορές και ατομικούς λογαριασμούς νοητής κεφαλαιοποίησης, με τις ασφαλιστικές εισφορές να ανέρχονται σε 10% του εισοδήματος.
Β) Νέο σύστημα επικουρικών συντάξεων πλήρως κεφαλαιοποιητικό, με εισφορές 6%. Κάθε ασφαλισμένος θα διαθέτει ατομικό λογαριασμό στον οποίο θα συσσωρεύεται το ασφαλιστικό κεφάλαιο.
Γ) Επιλογή ένταξης σε Ταμείο Επαγγελματικής Ασφάλισης αντί της επικουρικής με εισφορές 4% (κάπως έτσι στη Γερμανία διαλύθηκε η επικουρική ασφάλιση, αφού δόθηκε η δυνατότητα φοροαπαλλαγών στις εισφορές προς τα επαγγελματικά ταμεία).
«Το σημερινό σύστημα συντάξεων εξασφαλίζει στον μέσο εργαζόμενο που καταβάλλει ασφαλιστικές εισφορές 26% για 35 χρόνια ένα ποσοστό αναπλήρωσης που δεν υπερβαίνει το 55%.
»Με το νέο σύστημα συντάξεων, ο ίδιος εργαζόμενος θα μπορούσε να επιτύχει το ίδιο ποσοστό αναπλήρωσης εάν εισέφερε 10% για το διανεμητικό σύστημα συντάξεων και, παράλληλα, εισέφερε 6% σε ένα νέο, πλήρως κεφαλαιοποιημένο επικουρικό σύστημα συντάξεων. Σε αυτή τη διαδικασία το κράτος δεν θα έχει καμία επιβάρυνση.
»Μάλιστα, εάν επιλέξει και το επαγγελματικό ταμείο, το συνολικό ποσοστό αναπλήρωσης μπορεί να φτάσει και το 75%» ανέφερε κατά την παρουσίαση του συστήματος ο αν. καθηγητής του Πανεπιστημίου Πειραιά, Μ. Νεκτάριος.
Εκεί που δεν επικέντρωσαν πάντως οι συντάκτες της πρότασης είναι στο πού θα βρεθούν οι πόροι αφού η επιπλέον δαπάνη της πρότασής τους εκτιμήθηκε για τα επόμενα 30 έτη σε περίπου 1,5% του ΑΕΠ κατ’ έτος.
Ούτε βέβαια ανέλυσαν πολύ (αφού αυτή είναι η παγίδα για την κοινωνική ασφάλιση) το γεγονός ότι η διαχείριση των κεφαλαίων από την επικουρική ασφάλιση θα γινόταν στη λογική των επενδύσεων στις χρηματαγορές (με μεγάλα ρίσκα).
Σύμφωνα με όσα είπε ο κ. Νεκτάριος, οι επενδύσεις αυτές θα μπορούσαν να εκμηδενίσουν έως το 2045 το αφανές δημόσιο χρέος. Βάσει των αναλογιστικών προβολών τους λοιπόν, οι τρεις καθηγητές θεωρούν ότι τα κεφάλαια από την επικούρηση θα μπορούσαν να ανέλθουν σε 600 δισ. ευρώ έως το 2060, δηλαδή περίπου 78% με 80% του ΑΕΠ.
