Πλεόνασμα βγαλμένο από το ωραιότερο παραμύθι είναι αυτό των 6,5 δισ. ευρώ που εμφάνισε ο προϋπολογισμός στο τέλος του Οκτωβρίου, όταν στην άλλη πλευρά του ίδιου κάδρου πρωταγωνιστούν η οικονομική κρίση, οι φόροι, η ανεργία και οι εμπορικοί δρόμοι-φαντάσματα.
Η εικόνα της πραγματικής οικονομίας είναι πολύ διαφορετική από αυτή των αριθμών, που δείχνουν τα ταμεία του κράτους να ξεχειλίζουν από ρευστότητα όταν εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες μόλις που τα βγάζουν πέρα…
Ομως σε αυτή τη φάση η εικόνα των αριθμών έχει πολύ μεγαλύτερη αξία για την κυβέρνηση, η οποία από σήμερα, ανήμερα της επίσκεψης του απερχόμενου πλανητάρχη Μπαράκ Ομπάμα στη χώρα μας, ρίχνεται στη μάχη της β’ αξιολόγησης με τους δανειστές.
Το ραντεβού του υπουργού Οικονομικών, Ευκλείδη Τσακαλώτου, με τους επικεφαλής των θεσμών έχει οριστεί για τις 11 σήμερα το πρωί και θα ξεκινήσει με μια εφ’ όλης της ύλης ενημέρωση για την πρόοδο που έχει σημειωθεί στα ανοιχτά μέτωπα αυτού του ελέγχου (δημοσιονομικό, εργασιακά, «κόκκινα» δάνεια, υπερταμείο κ.ά.).
Ως εκ τούτου το «χαρτί» του πλεονάσματος ενισχύει τη διαπραγματευτική θέση της, ειδικά στο θέμα του δημοσιονομικού κενού και της τρύπας του 1 δισ. ευρώ που έχουν εντοπίσει οι πιστωτές στον προϋπολογισμό του 2017 με συνέπεια να αφήνουν να εννοηθεί ότι θα χρειαστούν πρόσθετα μέτρα για την κάλυψή τους.
Ο Ευκλείδης Τσακαλώτος θα προσπαθήσει να αποκρούσει αυτές τις πιέσεις με τη σημαντική υπέρβαση που παρατηρείται στα έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού στο δεκάμηνο Ιανουαρίου-Οκτωβρίου 2016 και η οποία φτάνει το 1,57 δισ. ευρώ.
Το ύψος των καθαρών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθε σε 42,804 δισ. ευρώ έναντι στόχου για 41,232 δισ. ευρώ.
Φορολογική υπεραπόδοση
Στα φορολογικά έσοδα η υπεραπόδοση είναι μεγαλύτερη, στα 2,4 δισ. ευρώ, αλλά αντισταθμίζεται από την απόκλιση στα έσοδα του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ).
Σε σχέση με τον Σεπτέμβριο τα φορο-έσοδα είναι αυξημένα κατά 1 δισ. ευρώ εξαιτίας της φορολογικής καταιγίδας που πλήττει τα νοικοκυριά και η οποία δεν λέει να κοπάσει.
Βέβαια η κυβέρνηση διατείνεται ότι θα δώσει αντίδωρο από το υψηλό πλεόνασμα σε χαμηλόμισθους και χαμηλοσυνταξιούχους, εφόσον βέβαια ανάψουν το πράσινο φως οι θεσμοί.
Τα στοιχεία του Γενικού Λογιστηρίου δείχνουν και μεγάλη υπερσυγκράτηση δαπανών τον Οκτώβριο, που αν μη τι άλλο αποτελούν τις κολόνες πάνω στις οποίες «πατάει» το πρωτογενές πλεόνασμα.
Είναι χαρακτηριστικό ότι οι δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού για την περίοδο Ιανουαρίου-Οκτωβρίου 2016 ανήλθαν στα 41,497 δισ. ευρώ, μειωμένες κατά 3,233 δισ. ευρώ σε σχέση με τον στόχο των 44,730 δισ. ευρώ.
Λόγω της μεγάλης αυτής δίαιτας οι επιστροφές φόρου είναι μειωμένες κατά 145 εκατ. ευρώ στο δεκάμηνο.
Εκτός από το «μαξιλάρι» των εσόδων, δεύτερο ισχυρό διαπραγματευτικό «χαρτί» είναι η θετική πορεία του ΑΕΠ στο τρίτο τρίμηνο του 2016.
Οι πρώτες εκτιμήσεις της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής (ΕΛΣΤΑΤ) δείχνουν ανάπτυξη 1,5% σε ετήσια βάση.
Η επίδοση αυτή αποτελεί την καλύτερη που έχει καταγράψει η ελληνική οικονομία από το α’ τρίμηνο 2008, ενισχύοντας τις εκτιμήσεις για συγκράτηση της ύφεσης στο 0,3% φέτος.
Σε θετική τροχιά το ΑΕΠ
Πάντως στην εκτίναξη του ρυθμού μεγέθυνσης συνέβαλαν τα οριστικά στοιχεία για το 2015, τα οποία έθεσαν σε χαμηλότερο επίπεδο τη βάση σύγκρισης.
Σε κάθε περίπτωση για την εξαγωγή σαφών συμπερασμάτων αναφορικά με το πέρασμα της ελληνικής οικονομίας σε τροχιά ανάκαμψης αρμόδιοι παράγοντες συνιστούν υπομονή έως την ανακοίνωση των νεότερων εκτιμήσεων στα τέλη Νοεμβρίου, όταν θα έχουν ενσωματωθεί στους δείκτες και οι εκτιμήσεις αναφορικά με το ισοζύγιο πληρωμών καθώς και την αγορά εργασίας, στοιχεία τα οποία δεν είναι διαθέσιμα ακόμα.
Με βάση τα έως τώρα δεδομένα το ΑΕΠ κινείται οριακά πάνω από τη ζώνη της στασιμότητας. Το α’ τρίμηνο καταγράφηκε ύφεση 0,8%, το δεύτερο 0,6% και το τρίτο ανάπτυξη 1,5%.
Το άθροισμα στο εννεάμηνο οδηγεί σε μέση μεταβολή οριακά πάνω από το μηδέν και το τελευταίο τρίμηνο του έτους είναι αυτό που θα καθορίσει το φετινό ΑΕΠ.
