Καμπανάκι για μεταρρυθμιστική κόπωση

Προϋπολογισμός λιτότητας που θα σύρει τη χώρα σε βαθιά ύφεση και όχι στην ανάπτυξη που επιδιώκουν η κυβέρνηση με τους δανειστές για το νέος έτος (2,7%) είναι αυτός του 2017.

Αυτά επισημαίνει το Γραφείο Προϋπολογισμού της Βουλής ασκώντας σκληρή κριτική στην κυβέρνηση για το προσχέδιο που κατέθεσε στο ελληνικό κοινοβούλιο, το οποίο δίνει μεγάλο βάρος στην αύξηση των φόρων αντί της περιστολής των κρατικών δαπανών. Προτείνει, δε, την κατάργηση φορέων του Δημοσίου.

«Δεν πρέπει να υποτιμώνται οι αυξήσεις στην έμμεση φορολογία» λένε οι οικονομολόγοι της Βουλής, οι οποίοι χτυπούν καμπανάκι για τη μεταρρυθμιστική κόπωση και χαρακτηρίζουν «αρκετά αισιόδοξες» τις προβλέψεις του προσχεδίου για αύξηση της ιδιωτικής κατανάλωσης κατά 1,8%, των επενδύσεων κατά 9,1%, και των εξαγωγών κατά 5,3%.

Για τους υψηλούς στόχους στα πρωτογενή πλεονάσματα, λένε ότι μόνο το Μεξικό φαίνεται να έχει καταφέρει να διατηρήσει πρωτογενές πλεόνασμα μεγαλύτερο του 3,5% του ΑΕΠ για -τουλάχιστον- μια δεκαετία (1983-1992), ενώ μεγαλύτερο του 3% κατέστη εφικτό στο Βέλγιο (1994-2004) και στη Φινλανδία 1975-1990).

Επίσης, «από τις διεθνείς συγκρίσεις προκύπτει ότι οι μεγάλης έκτασης δημοσιονομικές προσαρμογές ανατρέπονται εύκολα και γρήγορα. Τότε, τα πρωτογενή πλεονάσματα μετατρέπονται σε πρωτογενή ελλείμματα, ειδικά αν το πρωτογενές πλεόνασμα υπερβαίνει το 3,5% του ΑΕΠ».

Σύμφωνα με τους συντάκτες της έκθεσης:

● Ο προϋπολογισμός του 2017, όπως προετοιμάζεται, έχει έντονα υφεσιακό χαρακτήρα μολονότι η υφεσιακή επίπτωση μπορεί εν μέρει να εξουδετερωθεί με την αλλαγή του οικονομικού κλίματος λόγω ολοκλήρωσης των αξιολογήσεων.

● Η ανακατανομή φορολογικών βαρών μπορεί να γίνει με συστηματικότερες πολιτικές παρεμβάσεις για αποτελεσματική περιστολή της φοροδιαφυγής, εκλογίκευση των φορολογικών αλλαγών και γενικότερα ριζική αναμόρφωση του φορολογικού συστήματος.

● Η επιστροφή στον ενάρετο κύκλο της ανάπτυξης θα επιτευχθεί υπό τις εξής προϋποθέσεις:

■ Συνεπής εφαρμογή του προγράμματος στήριξης της ελληνικής οικονομίας.

■ Σταδιακή χαλάρωση των περιορισμών στην κίνηση κεφαλαίων

■ Πρόοδος στους τομείς της διευθέτησης μη εξυπηρετούμενων δανείων και δομικών αλλαγών.

● Το προσχέδιο προβλέπει πολύ λιγότερα έσοδα από ιδιωτικοποιήσεις στις οποίες αποτυπώνονται εμφανέστερα οι εσωτερικές δυσκολίες των μεταρρυθμίσεων.

● Η λύση του προβλήματος των “κόκκινων” δανείων και οι «δομικές αλλαγές» καθυστερούν.

● Προτεραιότητα πρέπει να δοθεί στην ανακατανομή των φόρων και των δαπανών. Μια διαδικασία σταδιακών αλλαγών στη σύνθεση των δαπανών έχει ήδη αρχίσει, αλλά πρέπει να επιταχυνθεί και να συνδεθεί με άλλες μεταρρυθμίσεις (π.χ. κατάργηση περιττών φορέων του Δημοσίου).

● Πολλά θα εξαρτηθούν από την εξέλιξη του Ασφαλιστικού, η διατηρησιμότητα του οποίου, σύμφωνα με πολλές εκτιμήσεις, δεν έχει διασφαλιστεί παρά τις τελευταίες αλλαγές.

Ας σημειωθεί ότι η δαπάνη για συντάξεις ως % του ΑΕΠ είναι πολύ υψηλότερη από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ!

● Στους τομείς της Πρόνοιας, της Υγείας και της Παιδείας υπάρχουν περιθώρια ώστε να βελτιωθεί η σχέση μεταξύ χρηματοδοτήσεων και αποτελεσμάτων. Π.χ. στην Πρόνοια παλαιότερες έρευνες της Ε.Ε. έδειξαν ότι οι κοινωνικές παροχές δεν μειώνουν τη φτώχεια όσο σε όλες τις άλλες χώρες!

Αλλες μελέτες έδειξαν ότι το δίχτυ ασφαλείας ήταν ακατάλληλο για την κρίση και τη μείωση της φτώχειας. Αν και στο μεταξύ έχουν ληφθεί διάφορα μέτρα, δεν είναι βέβαιο πόση πρόοδος έχει επιτευχθεί.