Aν η λύση στο ζήτημα της ελάφρυνσης του ελληνικού χρέους είναι η αναδιάρθρωσή του τελικά και όχι το κούρεμα, τότε η πρόταση που κατέθεσε χθες το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο οφείλει να εξεταστεί σοβαρά από τους Ευρωπαίους πιστωτές, αφού σε αντίθεση με τις αοριστίες και τη διαρκή αναβλητικότητά τους αυτή και σαφής είναι και άμεση, ενώ δείχνει επίσης ότι σε μεγάλο μέρος των παραδοχών της είναι και ρεαλιστική.
Το προκαταρκτικό σχέδιο της ανάλυσης βιωσιμότητας του ελληνικού χρέους που έδωσε χθες στη δημοσιότητα το Ταμείο αμφισβητεί τον στόχο για πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% του ΑΕΠ μεσοπρόθεσμα και επισημαίνει ότι για να επιτευχθεί αυτός, θα πρέπει να ληφθούν μέτρα ίσα με το 4,5% του ΑΕΠ.
Τονίζει ότι απαιτείται επαναπροσδιορισμός των παραδοχών του 2015 και προειδοποιεί ότι αν δεν γίνει αναδιάρθρωση των ευρωπαϊκών δανείων (reprofiling), τότε το 2060 οι ακαθάριστες χρηματοδοτικές ανάγκες της Ελλάδας θα αγγίξουν το 60% του ΑΕΠ 2060, ενώ το χρέος το 250% του ΑΕΠ.
Ο τρόπος
Για να επιτευχθεί η βιωσιμότητα του χρέους, θα πρέπει οι ετήσιες ακαθάριστες χρηματοδοτικές ανάγκες του ελληνικού δημοσίου να διατηρηθούν κάτω από το 10% του ΑΕΠ ετησίως ώς το 2040 και κάτω από το 20% του ΑΕΠ ώς το 2060. Και για να γίνει αυτό, θα πρέπει να υπάρξει μια εμπροσθοβαρής και χωρίς όρους ελάφρυνση χρέους μέσω επέκτασης της περιόδου χάριτος στο 2040, της ωρίμανσης των χρεών ώς το 2070 και διατήρηση των επιτοκίων κάτω από το 1,5% ώς το 2040. Το ΔΝΤ προτείνει συγκεκριμένα:
- 1. Παράταση του χρόνου αποπληρωμής των δανείων του EFSF (130,9 δισ. ευρώ) κατά 14 χρόνια, του ΕSM (186 δισ. ευρώ) κατά 10 χρόνια και των διμερών δανείων από Ε.Ε.-GLF- (52,9 δισ. ευρώ) κατά 30 χρόνια.
- 2. Επέκταση της περιόδου χάριτος των δανείων του ESM κατά 6 χρόνια, του EFSF και των διμερών κατά 17-20 χρόνια αντίστοιχα.
- 3. Πλαφόν 1,5% για τα επιτόκια των δύο δανείων του ESM και του EFSF ώς το 2040. Μείωση του περιθωρίου (0,5%) με το οποίο προσαυξάνεται το κυμαινόμενο επιτόκιο των διακρατικών δανείων.
Η προσθήκη αυτού του μέτρου στα δύο προηγούμενα θα οδηγήσει σε μείωση του χρέους κατά 53% του ΑΕΠ μέχρι το 2040 και 151% το 2060, ενώ θα μειώσει και τις χρηματοδοτικές ανάγκες κατά 22% έως το 2040 και 39% έως το 2060 κι έτσι πληρούνται οι στόχοι βιωσιμότητας του χρέους. Σε όρους παρούσας αξίας του ΑΕΠ, το όφελος από την αναδιάρθρωση αποτιμάται στο 50% του ΑΕΠ έως την περίοδο του 2060.
Το Ταμείο τονίζει ακόμη ότι τα μέτρα ελάφρυνσης του χρέους πρέπει να έχουν εμπροσθοβαρή χαρακτήρα προκειμένου να αποκτήσει το ταχύτερο δυνατόν η χώρα επενδυτική εμπιστοσύνη, ενώ προτείνει και αυτόματο μηχανισμό ελάφρυνσης του χρέους μετά το πρόγραμμα που θα διασφαλίζει βιωσιμότητα.
Προτείνει συγκεκριμένα:
- α. βραχυπρόθεσμα, η νέα δόση από τον ESM να δοθεί με τους νέους όρους, για να περάσει μήνυμα στις αγορές για τη δέσμευση των Ευρωπαίων εταίρων,
- β. μεσοπρόθεσμα, την εφαρμογή των προτεινόμενων μέτρων (επέκταση ωρίμανσης, περιόδου χάριτος) στη διάρκεια του προγράμματος, αναλόγως της προόδου στην εφαρμογή του, και μιλά για αναδιάρθρωση λήξεων και επιτοκίων στο 1/3 των δανείων μετά από κάθε επιτυχημένη χρονιά,
- γ. μακροπρόθεσμα, θέσπιση αυτόματου μηχανισμού που θα ενσωματώνει συμμετρικές προσαρμογές στην εξυπηρέτηση του χρέους στην περίπτωση απότομων μεταβολών του ΑΕΠ.
