Ρόλο «Μεγάλου Αδερφού» της ελληνικής οικονομίας θα έχει το Δημοσιονομικό Συμβούλιο, το οποίο έχει θεσμοθετηθεί από το καλοκαίρι του 2014 (Ν. 4270) καθώς αποτελούσε ένα από τα προαπαιτούμενα μέτρα–μεταρρυθμίσεις.
Με βάση τις αποφάσεις του προχθεσινού Eurogroup, o νέος φορέας αποτελεί μία ανεξάρτητη διοικητική αρχή που απολαύει λειτουργικής ανεξαρτησίας, δεν υπόκειται σε ελέγχους από κρατικούς φορείς και θα έχει συνεχώς στο μικροσκόπιο την εκτέλεση του προϋπολογισμού.
Τον Σεπτέμβριο του 2016, ο πρόεδρος του Συμβουλίου, Παναγιώτης Κορλίρας, ομότιμος καθηγητής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, θα δώσει στη δημοσιότητα την πρώτη έκθεση στον υπουργό Οικονομικών.
Την έκθεση θα «συνυπογράφουν» και τα τέσσερα μέλη του διοικητικού συμβουλίου, τα οποία ορίστηκαν από τον Ευκλείδη Τσακαλώτο.
Πρόκειται για τους: Δημήτρη Σερεμέτη, καθηγητή του Πανεπιστημίου Αιγαίου, Βασίλη Μανεσιώτη, πρώην στέλεχος της ΤτΕ, Ευθύμιο Τσιώνα, καθηγητή στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, και Γιάννη Μονογυιό, επικεφαλής του Τομέα Δημοσιονομικής και Νομισματικής Πολιτικής του ΚΕΠΕ.
Το ενδιαφέρον της παραπάνω… σύνθεσης είναι ότι ο Ευθύμιος Τσιώνας είχε συνυπογράψει κείμενο 242 πανεπιστημιακών υπέρ του «ναι» στο δημοψήφισμα και ο Δημήτρης Σερεμέτης πριν από τις εκλογές του Σεπτεμβρίου του 2015 συνυπέγραφε κείμενο στήριξης στον ΣΥΡΙΖΑ.
Δύο χρόνια νωρίτερα, το 2013, δήλωνε ότι ο ΣΥΡΙΖΑ πρέπει να συμμαχήσει και με τον διάολο, προκειμένου να γίνει κυβέρνηση.
Κατά μια έννοια λοιπόν, εκπροσωπούνται όλες οι τάσεις.
Η έκθεση του Σεπτεμβρίου θα αποτελέσει ουσιαστικά τον «οδηγό» για την κατάρτιση του προϋπολογισμού του 2017 και στην πραγματικότητα θα μας… προετοιμάσει για το τι μέλλει γενέσθαι.
Στο καλό σενάριο η έκθεση θα λέει ότι ο προϋπολογισμός του 2016 θα κλείσει πλεονασματικός τουλάχιστον κατά 0,5%, που είναι και ο στόχος ο οποίος έχει τεθεί, και συνεπώς δεν θα χρειαστούν παρεμβάσεις (δηλαδή νέα μέτρα) την επόμενη χρονιά, οπότε δεν θα απαιτηθεί ενεργοποίηση του αυτόματου μηχανισμού διόρθωσης ελλείμματος («κόφτης»).
Στο… κακό σενάριο όμως το Συμβούλιο θα «χτυπήσει» καμπανάκι και θα επισημαίνει ότι είμαστε εκτός στόχων.
Το πόσο ηχηρό θα είναι θα εξαρτηθεί, όπως είναι λογικό, από το μέγεθος της απόκλισης από τους στόχους του πρωτογενούς πλεονάσματος.
Το Δημοσιονομικό Συμβούλιο δεν θα περιορίζεται σε διαπιστώσεις αλλά θα δείχνει και την κατεύθυνση των μέτρων που θα πρέπει να λάβει η ελληνική κυβέρνηση ώστε να υπάρξει βελτίωση των βασικών οικονομικών μεγεθών του προϋπολογισμού.
Αντίστοιχα, στην περίπτωση υπερκάλυψης των στόχων θα δίνει τις κατευθυντήριες γραμμές για την απόδοση κοινωνικού μερίσματος.
Το Συμβούλιο, που συγκροτήθηκε σε σώμα στα τέλη του 2015, με απόφαση του υπουργού Οικονομικών Ευκλείδη Τσακαλώτου, -και οι πέντε οικονομολόγοι του διοικητικού συμβουλίου και το επιστημονικό προσωπικό του Συμβουλίου- θα ασκεί δημοσιονομική εποπτεία, θα παρακολουθεί την εκτέλεση του προϋπολογισμού και του Μεσοπρόθεσμου Προγράμματος, θα ελέγχει τις δαπάνες των υπουργείων και των φορέων του Δημοσίου και θα έχει τη δυνατότητα να επιβάλλει περικοπές σε περίπτωση υπερβάσεων, λειτουργώντας ως απόλυτος κριτής για τα δημοσιονομική πορεία της χώρας.
Σε ό,τι αφορά τις αμοιβές των μελών του Δ.Σ. του Δημοσιονομικού Συμβουλίου ο πρόεδρος θα λαμβάνει μηνιαίες αποδοχές ίσες με εκείνες του γενικού γραμματέα υπουργείου, δηλαδή 4.750 ευρώ μεικτά (χωρίς να συνυπολογίζονται οι εργοδοτικές εισφορές, που ανέρχονται στα 1.304,35 ευρώ).
Τα τέσσερα μέλη θα εισπράττουν το 70% του ποσού αυτού, δηλαδή 3.325 ευρώ.
Το Δημοσιονομικό Συμβούλιο, σύμφωνα με τον Ν. 4270, διέπεται από συγκεκριμένες διαδικασίες εμπιστευτικότητας, αποφυγής σύγκρουσης συμφερόντων και εγγύησης της αμερόληπτης κρίσης, χαρακτηρίζεται από διαφάνεια και παροχή πληροφόρησης και υπόκειται σε εξωτερική αξιολόγηση τουλάχιστον κάθε τετραετία.
Τα βιογραφικά του Δ.Σ.
◈ Παναγιώτης Κορλίρας, πρόεδρος με εξαετή θητεία. Διετέλεσε υποδιοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος και πρόεδρος του Κέντρου Οικονομικού Προγραμματισμού και Ερευνών (ΚΕΠΕ). Είναι ομότιμος καθηγητής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΟΠΑ), έγινε ευρύτερα γνωστός από τη θητεία του στην Ιονική Τράπεζα (πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος).
◈ Δημήτρης Σερεμέτης, μέλος με εξαετή θητεία. Καθηγητής του Πανεπιστημίου Αιγαίου. Εχει σπουδάσει σε Ελλάδα και Γαλλία και έχει διατελέσει σύμβουλος στα υπουργεία Υγείας (1993-1996) και Εθνικής Οικονομίας (1989-1990) και πρόεδρος του Γ’ Περιφερειακού Συστήματος Υγείας-Πρόνοιας Αττικής με έδρα τον Πειραιά (2001-2003).
◈ Βασίλης Μανεσιώτης, μέλος με πενταετή θητεία. Πρώην επικεφαλής της Διεύθυνσης Οικονομικών Μελετών της Τραπέζης της Ελλάδος. Δίδαξε σε ελληνικά Πανεπιστήμια και ήταν αναπληρωτής συντονιστής της Επιτροπής του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους για τις γερμανικές αποζημιώσεις και το κατοχικό δάνειο.
◈ Ευθύμιος Τσιώνας, μέλος με πενταετή θητεία. Καθηγητής στο ΟΠΑ. Υπήρξε μέλος του Συμβουλίου Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων (ΣΟΕ) την περίοδο 1998-2000.
◈ Γιάννης Μονογυιός, μέλος με τετραετή θητεία. Σπούδασε σε Ελλάδα και Βρετανία, συνεργάστηκε και συνυπέγραψε μελέτες με τον κ. Κορλίρα στη διάρκεια της θητείας του τελευταίου στο ΚΕΠΕ, ενώ υπήρξε επικεφαλής οικονομολόγος στην Τράπεζα Πειραιώς (2007-2008), μέλος του ΣΟΕ (2003-2007) και σύμβουλος του Γιάννη Στουρνάρα ως υπουργού Οικονομικών.
Σύνηθες στην Ευρώπη…
Δημοσιονομικά Συμβούλια έχουν θεσπιστεί και λειτουργούν σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες και έχουν κύριο έργο την αξιολόγηση της δημοσιονομικής κατάστασης και των τρεχουσών οικονομικών εξελίξεων.
Σε κάποιες χώρες έχουν αυξημένες αρμοδιότητες και αναλόγως των προβλημάτων που αντιμετωπίζει η κάθε οικονομία ο ρόλος τους έχει διαφορετικά «ποιοτικά» χαρακτηριστικά.
Πέραν λοιπόν του κύριου έργου, στην Ολλανδία, για παράδειγμα, το Συμβούλιο αναλύει τα εκλογικά προγράμματα των πολιτικών κομμάτων αλλά και διεξάγει αναλύσεις κόστους-οφέλους των σχεδίων υποδομής της χώρας.
Στη Σλοβενία, εξετάζει αν η δημοσιονομική πολιτική της κυβέρνησης εναρμονίζεται με τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών σε σχέση με τη γήρανση του πληθυσμού.
Η Δανία, από την άλλη πλευρά, έχει την αρωγή του Συμβουλίου για τον καλύτερο συντονισμό μεταξύ των διαφόρων οικονομικών συμφερόντων στην κοινωνία.
Στη Γερμανία του Βόλφγκανγκ Σόιμπλε, εξετάζονται οι τρόποι διατήρησης σταθερής και επαρκούς ανάπτυξης με ταυτόχρονο υψηλό επίπεδο απασχόλησης, καθώς και της σταθερότητας των τιμών.
Στην Ισπανία αξιολογεί τον προϋπολογισμό και τις δημόσιες υπηρεσίες, συντάσσει εκθέσεις για τις μακροοικονομικές προβλέψεις, το πρόγραμμα της δημοσιονομικής σταθερότητας και την εκτέλεσή του, το δημόσιο χρέος και τους δημοσιονομικούς κανόνες σχετικά με τις δαπάνες.
