Η επίσκεψη του Τούρκου πρωθυπουργού Νταβούτογλου στην Ελλάδα, συνοδεία δέκα υπουργών, έχει ιδιαίτερο γεωπολιτικό και ενεργειακό ενδιαφέρον για τη χώρα μας. Γίνεται εν μέσω αυξημένης έντασης στις περιοχές όπου η Κύπρος πραγματοποιεί έρευνες για την εξόρυξη φυσικού αερίου, για τις οποίες οι Τούρκοι έχουν θέσει καθαρά ζήτημα «συνεκμετάλλευσης», και μόλις λίγα 24ωρα αφότου οι Ρώσοι με την αναγγελία δημιουργίας νέου ρωσο-τουρκικού αγωγού, που υποτίθεται πως θα υποκαταστήσει το φαραωνικό σχέδιο κατασκευής του South Stream, έδωσαν στη γείτονα το χρίσμα του «στρατηγικού ενεργειακού εταίρου» αναβαθμίζοντας τον ήδη σημαντικό ρόλο της στη μεταφορά ενέργειας προς την Ευρώπη.
Την ίδια στιγμή που η ενεργειακή «σούπα» στη ΝΑ Μεσόγειο αλλά και σε ολόκληρη την Ευρώπη «ανακατεύεται» από τις κινήσεις της Ρωσίας και της Τουρκίας, στην Ελλάδα βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη ο μεγάλος διεθνής διαγωνισμός παραχωρήσεων για τις έρευνες υδρογονανθράκων σε 20 υποθαλάσσια οικόπεδα, τόσο στο Ιόνιο όσο και στα νότια της Κρήτης, οικόπεδα που θεωρητικά «γειτνιάζουν» με αυτά της Κύπρου και του Ισραήλ. Παράλληλα, όμως, τρέχει και ο σχεδιασμός της ελληνο-κυπριακής πλευράς για την ανάδειξη της πρότασης κατασκευής του αγωγού «East Med» ως έργο κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος. Ο συγκεκριμένος αγωγός προορίζεται να διασυνδέσει μελλοντικά τα κοιτάσματα της Κύπρου και του Ισραήλ με την Ελλάδα, ώστε περίπου 8-10 δισ. κυβικά μέτρα να μεταφέρονται στην Ευρώπη, και είναι ευθέως ανταγωνιστικός των συμφερόντων της Τουρκίας, που έχει λόγους να επιθυμεί τη διασύνδεση των κυπριακών και ισραηλινών κοιτασμάτων με το σύστημα αγωγών που περνούν από τα εδάφη της προς την Ευρώπη. Από την άλλη, πρόκειται για έναν μάλλον αντιοικονομικό ως προς το κόστος κατασκευής του αγωγό (προϋπολογισμός 5 δισ. ευρώ), με σημαντικές τεχνικές δυσκολίες και συμπληρωματικό ρόλο, που περισσότερο φαίνεται να αξιοποιείται ως διαπραγματευτικό όπλο από την ελληνική κυβέρνηση.
Ελλάδα και Τουρκία ήδη είναι συνεργάτες στο φυσικό αέριο (σ.σ. η τουρκική Botas είναι βασικός προμηθευτής της ελληνικής αγοράς) και οι σχέσεις τους «δένονται» πολύ περισσότερο με την κατασκευή του αγωγού TAP (Ελλάδα, Αλβανία, Ιταλία), ο οποίος από το 2019-2020 θα μεταφέρει περί τα 10 δισ. κυβικά μέτρα αερίου από το Αζερμπαϊτζάν στην Ευρώπη, μέσω του TANAP (Αζερμπαϊτζάν-Τουρκία) με τον οποίο θα διασυνδεθεί στα ελληνοτουρκικά σύνορα.
Από την περασμένη εβδομάδα η γεωπολιτική σκακιέρα των αγωγών, στην οποία εμπλέκονται Ελλάδα, Τουρκία και Ρωσία, μετακινήθηκε ακόμη περισσότερο, με την πρόθεση των Ρώσων να ακυρώσουν την κατασκευή του South Stream και να επανασχεδιάσουν έναν νέο αγωγό με παρόμοια χαρακτηριστικά (μεταφορική δυνατότητα 64 δισ. κυβικών μέτρων ετησίως), ο οποίος δεν θα περνά από τη Βουλγαρία, αλλά από την Τουρκία.
Το «τυρί» του συγκεκριμένου αυτού σχεδίου για την Ελλάδα είναι ότι της δίνει ξανά αναβαθμισμένο ρόλο στη μεταφορά ρωσικού αερίου προς την Ευρώπη, τον οποίο είχε χάσει πριν από δύο χρόνια, όταν τον Νοέμβριο του 2012 η Ρωσία αποφάσισε να απεντάξει τη χώρα μας από το σχέδιο του Νότιου Διαδρόμου (South Stream). Τώρα η Ρωσία και Τουρκία επανέρχονται, προτείνοντας να δημιουργηθεί στα ελληνοτουρκικά σύνορα ένας κόμβος (hub)… «συνεκμετάλλευσης» των συναλλαγών για τα 50 δισ. κυβικά μέτρα του φυσικού αερίου που θα εισάγονται μέσω του νέου ρωσο-τουρκικού υποθαλάσσιου αγωγού που θα διαπερνά τη Μαύρη Θάλασσα και θα κατευθύνονται στην αγορά της Ευρώπης.
Διασύνδεση με TAP
Στο παρασκήνιο την ίδια στιγμή η Ελλάδα επιχειρεί να παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο για τη διασύνδεση χωρών της ΝΑ Ευρώπης με τον TAP μέσω μικρότερων αγωγών, ώστε να αποκτήσουν μια εναλλακτική πηγή τροφοδοσίας σε σχέση με το ρωσικό αέριο.
Στο πλαίσιο αυτό πληροφορίες θέλουν την Ελλάδα, την Ουγγαρία, τη Ρουμανία και τη Βουλγαρία να έχουν έτοιμη προς υπογραφή κοινή συμφωνία στο επόμενο συμβούλιο υπουργών Ενέργειας, για τη δημιουργία ενός «κεντρικού διαδρόμου», ο οποίος με την αξιοποίηση του ελληνοβουλγαρικού αγωγού IGB (ΔΕΠΑ, Εdison, ΒΕΗ) θα συνδέει τα υφιστάμενα εθνικά δίκτυα διανομής των τεσσάρων χωρών ξεκινώντας από τη Βόρεια Ελλάδα.
-320x213.jpg)
