Στην Ουάσινγκτον με δύσκολη αποστολή

Ευκλείδης Τσακαλώτος και Γιώργος Σταθάκης μεταβαίνουν στην Ουάσινγκτον προκειμένου να συμμετάσχουν στην εαρινή σύνοδο του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, λόγος για τον οποίο οι διαπραγματεύσεις Ελλάδας – Θεσμών διακόπηκαν προσωρινά και αναμένεται να ξεκινήσουν εκ νέου στις 18 Απριλίου.

Την Πέμπτη, ο επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Τομέα του Ταμείου, Πολ Τόμσεν, ενημέρωσε από κοινού με την Ντέλια Βελκουλέσκου το εκτελεστικό συμβούλιο για την πορεία των διαβουλεύσεων με την Αθήνα.

Η εαρινή σύνοδος γίνεται λίγες ώρες μετά τις δηλώσεις της Κριστίν Λαγκάντ (επικεφαλής του Ταμείου), η οποία ανέφερε ότι η συμφωνία του περασμένου χρόνου για το πακέτο των 86 δισ. για την Ελλάδα μπορεί να χρειαστεί να επαναδιαπραγματευτεί εξ ολοκλήρου, με πιο ρεαλιστικούς δημοσιονομικούς στόχους, προκειμένου να συμμετάσχει σε αυτό και το ΔΝΤ. Επίσης τόνισε ότι το να εξαναγκαστεί η Αθήνα να πετύχει τους απαιτητικούς στόχους του πλεονάσματος, όπως αυτοί αναφέρονται στο μνημόνιο, απαιτούνται «ηρωικές» προσπάθειες από τον ελληνικό λαό, δεδομένου ότι θα πρέπει να ληφθούν μέτρα βαθιάς λιτότητας. 

Ο στόχος του 3,5%, μεσοπρόθεσμα, μπορεί ενδεχομένως να είναι δυνατόν να επιτευχθεί από μερικές ηρωικές -και πραγματικά το εννοώ, ηρωικές- προσπάθειες από την Ελλάδα και τον ελληνικό λαό. Αντιμετωπίζουμε το θέμα με σκεπτικισμό, αλλά είμαστε ανοιχτοί να εξετάσουμε τι πρόσθετα μέτρα προτείνουν οι αρχές. Αυτό που βρίσκουμε τελείως εξωπραγματικό, από την άλλη πλευρά, είναι αυτή η υπόθεση ότι το πρωτογενές πλεόνασμα του 3,5% μπορεί να διατηρηθεί για δεκαετίες. Αυτό, απλώς, δεν πρόκειται να συμβεί.

Σημειώνεται ότι ο Έλληνας πρωθυπουργός, Αλέξης Τσίπρας, με άρθρο του στους Financial Times, εξαπολύει πυρά κατά του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Μεταξύ άλλων τονίζει ότι η Ελλάδα αδυνατεί να κατανοήσει γιατί το ΔΝΤ επιμένει στην αλλαγή του σχεδιασμού των μεταρρυθμίσεων κατά τρόπο που αφήνει ανέγγιχτη την απόδοση και την απλούστευση, αλλά καθιστά τη μεταρρύθμιση σημαντικά λιγότερο προοδευτική, μεταφέροντας ένα αξιοσημείωτο μέρος των βαρών στους σχετικά φτωχότερους.

Αντίθετα με την Κριστίν Λαγκάρντ, ο επικεφαλής του Eurogroup Γερούν Ντάισελμπλουμ ξεκαθάρισε ότι το σημείο-κλειδί για τη συμφωνία είναι η επίτευξη πρωτογενούς πλεονάσματος 3,5%, το 2018.

Δεν βλέπω να υπάρχει καμία ευελιξία στην επίτευξη πρωτογενούς πλεονάσματος 3,5% το 2018, επειδή αυτή αποτελεί μία από τις βάσεις της συμφωνίας του περασμένου καλοκαιριού. Οπότε θα χρειαστεί μια τεράστια προσπάθεια από την πλευρά της Ελλάδας, αλλά πιστεύω ότι μπορεί αυτή να γίνει.

Ο προβληματισμός για το ΔΝΤ

Στην ελληνική πλευρά προκαλεί μεγάλο προβληματισμό η επιμονή του Ταμείου σε δεύτερη συνεχόμενη έκθεσή του να κάνει αναφορά στην πιθανότητα ενός νέου προγράμματος προσαρμογής για την Ελλάδα. Συγκεκριμένα, στην έκθεση Fiscal Monitor Report, που δόθηκε την Τετάρτη, στη δημοσιότητα, το Ταμείο επισημαίνει ότι υπάρχει κίνδυνος πολιτικού αδιεξόδου στην Ελλάδα του 2016, γεγονός που ενδέχεται να καταστήσει περισσότερο περίπλοκη ή ακόμα και να αποθαρρύνει την εφαρμογή αναγκαίων πολιτικών και μεταρρυθμίσεων το 2016.

Το ζήτημα της πολιτικής αβεβαιότητας στην Ελλάδα δεν είναι η πρώτη φορά που τίθεται από το ΔΝΤ.

Αξίζει να σημειωθεί ότι πολλές φορές στο παρελθόν στελέχη του, προεξάρχοντος του Πολ Τόμσεν, έχουν φορτώσει στις πλάτες της χώρας μας σωρεία δικών τους λαθών στις πολιτικές που επέβαλαν στην Ελλάδα, χρησιμοποιώντας το επιχείρημα της πολιτικής αστάθειας ως ένα μόνιμο άλλοθι για να υπεκφεύγουν των δικών τους ευθυνών για την κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει η χώρα τα τελευταία έξι χρόνια.

Αναδεικνύει έτσι την εκτίμηση ορισμένων οικονομολόγων εκτός ΔΝΤ, οι οποίοι ερμηνεύουν τη δεύτερη αυτή έκθεση ως πρόθεση του Ταμείου να δρομολογήσει είτε ένα τέταρτο είτε ένα συμπληρωματικό Μνημόνιο, το οποίο θα έρθει να αντικαταστήσει το ήδη υπάρχον που συμφωνήθηκε το περασμένο καλοκαίρι.

Οπως είναι γνωστό, το Μνημόνιο του περασμένου καλοκαιριού εκλαμβάνεται από το ΔΝΤ ως ξεπερασμένο σε πολλά σημεία του, τα οποία θεωρεί ότι χρήζουν αναθεώρησης και αναπροσαρμογής.

Τα παραπάνω αποδεικνύουν τη δύσκολη «αποστολή» που θα έχει από αύριο ο Έλληνας υπουργός Οικονομικών, Ευκλείδης Τσακαλώτος, ο οποίος αναμένεται στο περιθώριο της Συνόδου να συναντηθεί με τη γενική διευθύντρια του ΔΝΤ Κριστίν Λαγκάρντ, τον επικεφαλής της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι, τον πρόεδρο του Eurogroup Γερούν Ντάισελμπλουμ και τον Αμερικανό υπουργό Οικονομικών Τζακ Λιου.