Διαδοχικά χαστούκια για κάθε πτυχή του προσχεδίου για την ασφαλιστική μεταρρύθμιση επιφύλαξε για τον υπουργό Γ. Κατρούγκαλο και την κυβέρνηση η τριμηνιαία έκθεση του Γραφείου Προϋπολογισμού της Βουλής. Με βάση λοιπόν τα όσα περιλαμβάνονται στην έκθεση, η κυβέρνηση βρίσκεται εκτεθειμένη, με τους οικονομολόγους της Βουλής να θεωρούν ότι το προσχέδιο γεννά πολλά ερωτήματα για το αν τελικά μπορεί να οδηγήσει σε ένα βιώσιμο ασφαλιστικό σύστημα.
Τα σημεία-κλειδιά της κριτικής μπορούν να συνοψιστούν στα εξής:
•Η κυβέρνηση στο πλαίσιο του τρίτου Μνημονίου έρχεται να εφαρμόσει τον νόμο 3863/2010 που αφορά την εθνική και ανταποδοτική σύνταξη αλλά και τη ρήτρα μηδενικού ελλείμματος.
•Σε ό,τι αφορά τη ρήτρα μηδενικού ελλείμματος των επικουρικών ταμείων, αυτή αντικαταστάθηκε από τον κανόνα βιωσιμότητας χωρίς όμως να διευκρινίζεται ξεκάθαρα τι ακριβώς θα περιλαμβάνει.
•Είναι άγνωστο πόσο αλλά και σε ποιον θα κοστίσει η προσωπική διαφορά με την οποία δεν θα μειωθούν οι ήδη καταβαλλόμενες συντάξεις.
Οπως σημειώνεται, από τη μία πλευρά η κυβέρνηση με τη σταδιακή μείωση της προσωπικής διαφοράς μεταθέτει το τίμημα στο μέλλον, με ένα στοίχημα υψηλού ρίσκου ότι η οικονομική μεγέθυνση θα καλύψει τις μειώσεις που θα επέλθουν.
•Οι μειώσεις στις επικουρικές συντάξεις θα είναι κλιμακωτές από 2% έως και 30%.
•Οι ενιαίοι κανόνες θα σημαίνουν και νέες μειώσεις για τους νέους συνταξιούχους.
•Η μη ύπαρξη μηχανογραφημένων στοιχείων για όλα τα Ταμεία θα σημαίνει δυσκολία στην απονομή συντάξεων.
•Ο τρόπος υπολογισμού των συντάξεων της κυβέρνησης με τους κλιμακούμενους συντελεστές δημιουργεί κίνητρα περαιτέρω αύξησης της μαύρης εργασίας, της εισφοροδιαφυγής αλλά και της φοροδιαφυγής.
•Η αναντιστοιχία εισφορών και συντάξεων προάγει την ανασφάλιστη εργασία ως ορθολογική επιλογή.
•Υψηλές ασφαλιστικές εισφορές αποτελούν εμπόδια στη μείωση της ανεργίας και καθίστανται ανταγωνιστικό μειονέκτημα για τις επιχειρήσεις.
•Η παραγωγική βάση στενεύει ιδιαίτερα.
•Αυτοί που θα σηκώσουν το βάρος της μεταρρύθμισης είναι οι συνεπείς ασφαλισμένοι, οι εργαζόμενοι με πολλά χρόνια εργασίας και οι νέες γενιές.
Για τους σοφούς της Βουλής η προτεινόμενη ασφαλιστική μεταρρύθμιση είναι ένα σύστημα που ευνοεί την άνιση κατανομή των βαρών, ενώ διατρανώνεται η πρόσδεσή τους στην άποψη ότι θα ήταν προτιμότερο να υπάρχουν τρία Ταμεία (ΙΚΑ, ΟΑΕΕ, ΟΓΑ).
Επίσης στηλιτεύεται ο χαρακτηρισμός της εθνικής σύνταξης ως προνοιακής, ενώ θεωρείται ότι το προωθούμενο σχέδιο νόμου δεν δίνει κανένα κίνητρο στους εργοδότες να ασφαλίσουν τους ανασφάλιστους εργαζόμενους.
Μάλιστα προτείνεται για την ώθηση της ανάπτυξης να περιληφθούν προσωρινά (για όσο διαρκεί η έξοδος από την κρίση) φορολογικά κίνητρα για τις επιχειρήσεις έντασης εργασίας.
Στα θετικά της κυβερνητικής πρότασης καταγράφεται η προσπάθεια να διασωθούν οι χαμηλές επικουρικές συντάξεις, η θεσμοθέτηση οροφής στις διπλές συντάξεις και η κατάργηση των πρόωρων συνταξιοδοτήσεων.
Ωστόσο εντύπωση προκαλεί η χωρίς όρους και επιχειρηματολογία των σοφών της Βουλής υπέρ του κεφαλαιοποιητικού συστήματος.
«Το κεφαλαιοποιητικό σύστημα σε σχέση με το διανεμητικό δημιουργεί ισορροπία στις δυνατότητες και τις υποχρεώσεις των δικαιούχων. Επιπρόσθετα, προτάσεις σύμφωνα με τις οποίες ο τρίτος πυλώνας, που αναφέρεται στην ιδιωτική ασφάλιση, με την κατάλληλη εποπτεία μπορεί να συμβάλει θετικά δεν περιλαμβάνονται στο νομοσχέδιο» σχολιάζεται σχετικά.
