«Λεία» άνω των 400 εκατ. ευρώ ετησίως έχει αποφέρει στα δημόσια ταμεία από το 2023 η Εισφορά Αλληλεγγύης εκατοντάδων χιλιάδων συνταξιούχων, ορισμένοι από τους οποίους έχουν καταφύγει στα δικαστήρια για να βρουν το δίκιο τους.
«Κλειδί» στη διόγκωση των κρατήσεων αποτέλεσε η μη προσαρμογή των εισοδηματικών κλιμακίων στον πληθωρισμό, που μείωσε μηνιαίες συντάξεις στις οποίες εφαρμόστηκε η ΕΑΣ βάσει των άρθρων 38 του Ν.3863/20120 και 11 του 3865/2010. Σύμφωνα με τα αποκαλυπτικά στοιχεία από τους προϋπολογισμούς του ΑΚΑΓΕ, το σύνολο των εισπράξεων της ΕΑΣ διπλασιάστηκε από 326 εκατ. ευρώ το 2022 σε 766 το 2024, 717 εκατ. πέρσι και 721 εκατ. φέτος.
Το υπουργείο Εργασίας δεν τιμαριθμοποίησε τις κατηγορίες της ΕΑΣ παρά μόνο το 2025 με αποτέλεσμα οι αυξήσεις 7,75% και 3% του 2023 και του 2024 αντίστοιχα, οι πρώτες που είδαν οι συνταξιούχοι από το 2009, να οδηγήσουν 600.000 σε υψηλότερες κλίμακες εκτινάσσοντας τις εισφορές τους.
Ειδικότερα, περίπου 200.000 δικαιούχοι συντάξεων άνω των 1.250 ευρώ, που πριν δεν υπόκειντο σε κράτηση, κατέβαλλαν 3% από τις αποδοχές τους για ΕΑΣ, ακόμα τόσοι με συντάξεις άνω των 1.700 ευρώ 6% αντί για 3%, ενώ όσοι είχαν μεγαλύτερες συντάξεις επιβαρύνθηκαν με επιπλέον 2%.
Παραδείγματα
Την αναδρομική τιμαριθμοποίηση των κλιμάκων βάσει όλων των αυξήσεων από το 2023 στο ύψος των 1.618 ευρώ και άνω αλλά και την αναδρομική επιστροφή των παρακρατηθέντων ποσών προτείνει ο Κώστας Νικολάου, μέλος της Διοικούσας Επιτροπής του Κέντρου Πληροφόρησης Εργαζομένων Ανέργων (ΚΕΠΕΑ) της ΓΣΕΕ.
«Αντί για τιμαριθμοποίηση των κλιμακίων 15,55%, όσο οι αυξήσεις 2023-2026, τιμαριθμοποιήθηκαν μόνο κατά 4,8%. Στις συντάξεις από 1.468 έως 1.618 ευρώ, που δεν έπρεπε να έχουν κράτηση αν είχαν τιμαριθμοποιηθεί ως όφειλαν, παρακρατούν 3%. Στις συντάξεις από 1.782 έως 1.964 ευρώ η παρακράτηση γίνεται με 6% με την ίδια αισχρή μέθοδο της μη τιμαριθμοποίησης, στις συντάξεις από 2.098 έως 2.311 ευρώ με 7% και σε αυτές από 2.413 έως 2.658 ευρώ με 9% και ούτω καθεξής» αναφέρει ο κ. Νικολάου.
Χαρακτηριστική η σύγκριση ανάμεσα σε δύο παραδείγματα συνταξιούχων, ο ένας από τους οποίους δικαιούται 1 ευρώ περισσότερο έναντι του άλλου και τελικά λαμβάνει μικρότερες αποδοχές εξαιτίας του τρόπου υπολογισμού της παρακράτησης. Ηλικιωμένος με 1.700 σύνταξη και 3% ΕΑΣ βλέπει στον λογαριασμό του 1.649 ευρώ, ενώ άλλος με 1.701 σύνταξη και 6% ΕΑΣ παίρνει 1.598 ευρώ.
Προτάσεις σε αναμονή
Η οριστική κατάργηση της ΕΑΣ ως άδικης και παράνομης υπερφορολόγησης συνιστά πάγιο αίτημα των συνταξιουχικών ενώσεων. Ο Συνήγορος του Πολίτη είχε επισημάνει από το 2010, έτος εισαγωγής της ΕΑΣ, στα υπουργεία Οικονομικών και Εργασίας και είχε θέσει από το 2024 ζήτημα αντισυνταγματικότητας, καθώς «φαίνεται ότι παραβιάζεται η αρχή της ισότητας επί των φορολογικών βαρών αλλά και ανατρέπεται η αρχή της ισότητας περί παροχής ίσης αμοιβής για εργασία ίσης αξίας».
Ο ΣτΠ πρότεινε τον Μάιο της ίδιας χρονιάς ως βέλτιστη λύση έναν παρόμοιο τρόπο «προοδευτικής παρακράτησης με αυτόν που ισχύει για τη φορολόγηση του εισοδήματος των φυσικών προσώπων. Θα μπορούσε, δηλαδή, να οριστεί ένα ποσό που να απαλλάσσεται από την παρακράτηση και ταυτόχρονα να καθιερώνονται συνταξιοδοτικά κλιμάκια με ανάλογους συντελεστές παρακράτησης, με την προϋπόθεση ότι ο κάθε συντελεστής να ισχύει για το τμήμα εκείνο της σύνταξης της συγκεκριμένης κατηγορίας».
Εναλλακτικά ζητούσε «να τεθεί στις υφιστάμενες διατάξεις ένας περιορισμός αντίστοιχος με αυτόν που προβλέπεται στην παράγραφο 3 εδάφιο α’ του Ν.3863/2010, ώστε το τελικό ποσό της σύνταξης μετά την παρακράτηση να μην υπολείπεται του αμέσως προηγούμενου συνταξιοδοτικού κλιμακίου».
