Ανοχύρωτο στην απάτη το Ταμείο Ανάκαμψης

«Δεν υπάρχει περίπτωση να δοθεί ούτε ένα ευρώ χωρίς να είναι σύννομο. Το κράτος δεν μπορεί να πληρώσει αν δεν υπάρχουν όλες οι εγκρίσεις που προβλέπει το εθνικό και ενωσιακό πλαίσιο. Οι μεταφορές έργων μεταξύ χρηματοδοτικών εργαλείων γίνονται για να εξασφαλιστεί η μέγιστη απορροφητικότητα και το σύνολο των διαθέσιμων πόρων να φτάσει στην οικονομία και την κοινωνία».

Τάδε έφη χθες ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας Νίκος Παπαθανάσης, υπό τον έλεγχο του οποίου βρίσκονται όλες οι ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις. Και το ίδιο υποθέτουμε θα απαντήσουν και οι άλλοι 26 ομόλογοί του των άλλων χωρών της Ε.Ε. Ομως, το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο, ο θεματοφύλακας των οικονομικών της Ε.Ε., που άλλωστε είναι χρήματα των Ευρωπαίων φορολογουμένων και δεν συγκομίζονται από το λεφτόδεντρο των αγορών, έχει πολύ διαφορετική γνώμη.

Για παράδειγμα, για τα 655 δισ. του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF), η χρήση των οποίων τελειώνει σε τέσσερις μήνες, το ΕΕΣ, σε έκθεση που παρουσίασε χθες, κατέληξε στο εντυπωσιακό συμπέρασμα ότι τα λεφτά του Ταμείου Ανάκαμψης είναι εκτεθειμένα σε απάτες, το εύρος των οποίων δεν θα μάθουμε ποτέ γιατί οι μηχανισμοί ελέγχου που θέσπισαν τα κράτη-μέλη, υπό το μάλλον αδιάφορο βλέμμα της Κομισιόν, είναι ετερόκλητοι, ελλιπέστατοι και αναποτελεσματικοί.

Οι άνθρωποι του ΕΕΣ εξέτασαν τους μηχανισμούς πρόληψης και εντοπισμού της απάτης εις βάρος των ευρωπαϊκών πόρων που έχουν θεσπίσει τέσσερις χώρες της Ε.Ε., η Δανία, η Ισπανία, η Ιταλία και η Ρουμανία. Τέσσερα είναι τα βασικά τους συμπεράσματα:

● Οι απαιτήσεις που επιβάλλονται από την Κομισιόν στα κράτη-μέλη για την αντιμετώπιση της απάτης δεν είναι ακριβείς. Που σημαίνει ότι κάθε κράτος επινοεί διαδικασίες κατά βούληση.

● Πολλά κράτη-μέλη δεν αξιοποιούν πλήρως τα εργαλεία εξόρυξης δεδομένων, ώστε να εντοπίζουν περιπτώσεις απάτης. Στην έρευνα του ΕΕΣ σε όλα τα κράτη-μέλη μόνο το 65% των εθνικών φορέων που απάντησαν ανέφερε ότι χρησιμοποιεί το Arachne, το εργαλείο εξόρυξης δεδομένων σε επίπεδο Ε.Ε. Το 16% χρησιμοποιεί άλλα εθνικά εργαλεία και το υπόλοιπο 19% δεν χρησιμοποιεί κανένα εργαλείο εξόρυξης δεδομένων για τον εντοπισμό απάτης.

● Εν τέλει, το εύρος της απάτης στο πλαίσιο του Μηχανισμού δεν μπορεί να εκτιμηθεί επακριβώς. Πόσα από τα 655 δισ. ευρώ υπεξαιρέθηκαν από μη δικαιούχους ή χρηματοδότησαν εικονικά έργα;

● Σε αντίθεση με άλλα ενωσιακά προγράμματα, τα δολίως εισπραχθέντα ποσά που ανακτώνται δεν επιστρέφονται υποχρεωτικά στον ενωσιακό προϋπολογισμό.

«Πλησιάζουμε στο τέλος του Ταμείου Ανάκαμψης, μιας πρωτοφανούς σε μέγεθος στήριξης, για την οποία αναμενόταν να έχουν θεσπιστεί δικλίδες ασφαλείας κατά της απάτης. Δυστυχώς, αυτό δεν ισχύει ακόμη», είπε το μέλος του ΕΕΣ και επικεφαλής της έρευνας, Καταρίνα Κατσασόβα, κατά την παρουσίαση της έκθεσης χθες, καταλήγοντας με μια άκρως δηκτική παρατήρηση: «Επιτρέψτε μου μια προειδοποίηση για το μέλλον: ο τρόπος χρηματοδότησης του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, στον οποίο οι πληρωμές δεν συνδέονται με το πραγματικό κόστος, θα μπορούσε να εδραιωθεί και στο μέλλον».

Η παρατήρηση της ερευνήτριας του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου για την απουσία συνάρτησης πληρωμών και πραγματικού κόστους των χρηματοδοτούμενων έργων χτυπάει φλέβα. Διότι αποκαλύπτει -ευγενικά- ότι ένα μεγάλο μέρος των χρημάτων του Ταμείου Ανάκαμψης πήγε κυριολεκτικά για πέταμα (και τσέπωμα). Εξού και το ισχνότατο αποτέλεσμα στους ρυθμούς ανάπτυξης.

Μια… ΑΟΖ με πολλές δουλειές όχι μόνο στη ΓΣΕΕ, αλλά και στη ΔΥΠΑ

Εκ των πρωταγωνιστών της διερευνώμενης υπόθεσης «γκρίζας» διαχείρισης πόρων του ΕΣΠΑ και του Ταμείου Ανάκαμψης μέσω της ΓΣΕΕ, η εταιρεία ALPHA ΩΜΕΓΑ ZED Α.Ε. (αναφερόμενη και ως ΑΟΖ), η εμπλοκή της οποίας προκάλεσε την παραίτηση Στρατινάκη από τη θέση του Συνηγόρου του Καταναλωτή πριν καν την αναλάβει, λόγω του συζύγου της Ανδρέα Γεωργίου, CEO της ελεγχόμενης εταιρείας, φαίνεται ότι δεν είχε έσοδα από ευρωπαϊκούς πόρους μόνο μέσω ΓΣΕΕ. Πολύ πιο πλούσιες, πυκνές και περίπλοκες φαίνεται να είναι οι χρηματοδοτήσεις της μόλις πέντε ετών εταιρείας από τη ΔΥΠΑ – πρώην ΟΑΕΔ. Συγκεκριμένα, η ALPHA ΩΜΕΓΑ ZED Α.Ε. έχει υπογράψει τις εξής συμβάσεις με τη ΔΥΠΑ:

● Την ψηφιοποίηση 250 μαθημάτων των δομών εκπαίδευσης και κατάρτισης της ΔΥΠΑ, μέσω Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» συνολικού προϋπολογισμού 1.352.840 ευρώ με ΦΠΑ. Η σύμβαση 74/25 μεταξύ ΔΥΠΑ και της Ενωσης Οικονομικών Φορέων «ALPHA ΩΜΕΓΑ ZED» και Πανεπιστημίου Κρήτης προβλεπόταν να ολοκληρωθεί τον Μάιο του 2026, αλλά με τροποποίηση προσαρμόστηκε για ολοκλήρωση έως 30/4/2026, με πρόβλεψη έντοκης προκαταβολής στον ανάδοχο μέχρι και 50% της συμβατικής αξίας με την υπογραφή της σύμβασης

● Την ανάθεση του «ASSET MANAGEMENT SYSTEM – Βάση Δεδομένων Ακίνητης Περιουσίας ΔΥΠΑ» που, με αρχικό προϋπολογισμό 147.891 ευρώ, μετατράπηκε μέσω διαδοχικών τροποποιήσεων σε σύνθετο σύστημα διαχείρισης ακινήτων, εξοπλισμού και υποδομών, με συνολικό προϋπολογισμό που φτάνει τις 618.760 ευρώ έπειτα από τρεις τροποποιήσεις ένταξης στο Ταμείο Ανάκαμψης.

● Την ανάθεση του έργου σύνταξης toolbook kit για τους εργασιακούς συμβούλους της ΔΥΠΑ έναντι 34.000 ευρώ.

● Την ανάθεση στην κοινοπραξία ΑΟΖ και της Public Soft IKE, έναντι 180.000 ευρώ (με τον ΦΠΑ) από το «Ελλάδα 2.0» (Ταμείο Ανάκαμψης), της δημιουργίας ψηφιακής πλατφόρμας για «την υποστήριξη της καλής λειτουργίας του ολοκληρωμένου συστήματος κατάρτισης δικαιούχων του Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος και αστέγων».

Για μια εταιρεία μόλις πέντε ετών και με συνολικούς τζίρους που ξεκίνησαν από τις 82.000 το 2020 και έφτασαν τα 1,9 εκατ. ευρώ το 2024, τα χρήματα αυτών των συμβάσεων με τη ΔΥΠΑ όχι απλώς φτάνουν και περισσεύουν, αλλά μπορεί να είναι ο λόγος ύπαρξής της. Η συνέχεια επί της εισαγγελικής έρευνας.