Στις αρχές Ιουνίου, με δηλώσεις του ο γενικός γραμματέας Εμπορίου και Προστασίας του Καταναλωτή, Σωτήρης Αναγνωστόπουλος, έδωσε το… εναρκτήριο λάκτισμα, μιλώντας για τη δημιουργία νέας Αρχής ώστε να συντονίζονται καλύτερα οι έλεγχοι στην αγορά για την καταπολέμηση της αισχροκέρδειας. Στη συνέχεια, τον Ιούλιο ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος μίλησε για δημιουργία Αρχής με αρμοδιότητες πέραν των ελεγκτικών.
Υπενθυμίζεται ότι στις αρχές Δεκεμβρίου του 2022 το ΠΑΣΟΚ είχε καταθέσει πρόταση νόμου για τη σύσταση Αρχής Προστασίας του Καταναλωτή, ως εξειδικευμένου και ανεξάρτητου θεσμού, εξοπλισμένης «με όλα τα απαραίτητα εργαλεία για την ουσιαστική άσκηση ελέγχων και εποπτείας της αγοράς προς όφελος της καθημερινότητας των καταναλωτών».
Το γεγονός ότι η κυβέρνηση αποφάσισε να δρομολογήσει την προετοιμασία για τη δημιουργία της Αρχής στα μέσα του 2025, ύστερα από σχεδόν τέσσερα χρόνια που η ακρίβεια «τσακίζει» τα εργατικά-λαϊκά νοικοκυριά, στη διάρκεια των οποίων έχει αρνηθεί τη λήψη οποιουδήποτε δραστικού μέτρου, δημιουργεί εύλογη «καχυποψία» για τις προθέσεις της.
Σχετικά, διατυπώνονται τριών ειδών επιφυλάξεις:
Πρώτο, μήπως πρόκειται για προεκλογική κίνηση (ο Ιούνιος του 2026 εντάσσεται στον προεκλογικό χρόνο).
Δεύτερο, μήπως είναι κατ’ όνομα ανεξάρτητη και δεν εξοπλιστεί με όλα τα απαραίτητα μέσα για να κάνει απρόσκοπτα τη δουλειά της.
Τρίτο, μήπως με αυτόν τον τρόπο επιδιώκει να μεταθέσεις τις δικές της ευθύνες για την αντιμετώπιση της ακρίβειας και της αισχροκέρδειας.
Πάντως, καθώς η διαδικασία έχει δρομολογηθεί, αρχίζουν και πυκνώνουν οι σχετικές παρεμβάσεις από διάφορες πλευρές. Χθες εξέδωσε σχετική ανακοίνωση η Ενωση Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδος (ΕΕΚΕ), ενώ μεθαύριο Παρασκευή ο ευρωβουλευτής της Ν.Δ. Δημήτρης Τσιόδρας διοργανώνει στρογγυλό τραπέζι για το θέμα, με προσκεκλημένο -μεταξύ άλλων- τον υπουργό Ανάπτυξης Τάκη Θεοδωρικάκο.
Το «προφίλ» της Αρχής
Με βάση δηλώσεις του υπουργού Ανάπτυξης τον Ιούλιο και τις έκτοτε διαρροές, το «προφίλ» της Αρχής διαγράφεται ως εξής:
● Θα απορροφήσει τη ΔΙΜΕΑ και τον Συνήγορο του Καταναλωτή, ενοποιώντας αρμοδιότητες που σήμερα είναι κατακερματισμένες και συντονίζοντας τους ελέγχους κατά της αισχροκέρδειας.
● Θα έχει διοικητή με πενταετή θητεία (πέραν του τετραετούς «πολιτικού κύκλου») και τρεις αντιπροέδρους. Επίσης, θα έχει στη διάθεσή της 300 ελεγκτές.
● Οι αρμοδιότητές της δεν θα περιορίζονται στο ελεγκτικό έργο, αλλά θα επεκτείνονται στην επιβολή προστίμων.
● Θα έχει αναπτυγμένη υλικοτεχνική υποδομή και δυνατότητα χρησιμοποίησης ψηφιακών μέσων, όπως εφαρμογών κινητού για καταγγελίες και συλλογή αποδεικτικών στοιχείων.
«Θολά» σημεία
Κατ’ αρχάς, υπάρχουν πολλά αδιευκρίνιστα σημεία:
● Πόσο αυτοτελής/ανεξάρτητη θα είναι (οικονομικά, οργανωτικά, θεσμικά) από την εκτελεστική εξουσία. Για παράδειγμα, ο διοικητής με θητεία πέντε χρόνων υποδεικνύει μια προσπάθεια σταθερότητας, αλλά δεν είναι ξεκάθαρο πόσο ισχυρά και εγγυημένα θα είναι τα στοιχεία ανεξαρτησίας.
● Με ποιον τρόπο θα ενταχθούν η ΔΙΜΕΑ και ο Συνήγορος του Καταναλωτή και κατά πόσο θα έχουν σημαντικό ρόλο μετά τη σύσταση της νέας Αρχής.
● Πόσο προσδιορισμένα και αποφασιστικά θα είναι τα όρια της δικαιοδοσίας της.
● Ζητήματα όπως σε ποιες καταστάσεις θα επεμβαίνει η νέα Αρχή, ποιες θα είναι οι διαδικασίες καταγγελιών, επιθεωρήσεων, προστίμων και προσφυγών των επιχειρήσεων.
● Αν θα διαθέτει επαρκείς ανθρώπινους και υλικοτεχνικούς πόρους: προϋπολογισμό, εργαζομένους και δη ελεγκτές, εξασφαλισμένη χρηματοδότηση, πώς θα γίνουν οι προσλήψεις κ.λπ.
