Μήλον της Εριδος το λιμάνι του Βόλου

Στις 7 Οκτωβρίου η… δικαστική «ναυμαχία» του Ιβάν για το λιμάνι του Βόλου! Η υπόθεση της παραχώρησης του θεσσαλικού λιμανιού αναδεικνύεται σε ένα από τα πλέον χαρακτηριστικά παραδείγματα διασταύρωσης επιχειρηματικών συμφερόντων, κυβερνητικών αποφάσεων και στρατηγικών επιλογών που δεν γίνονται πάντα με γνώμονα την πορεία της ελληνικής οικονομίας.

Η προσφυγή Σαββίδη στο ΣτΕ επρόκειτο να συζητηθεί χθες, πρώτη μέρα του νέου δικαστικού έτους, αλλά λόγω της αποχής των δικηγόρων αναβλήθηκε για τις 7 Οκτωβρίου παρατείνοντας τη μακρά διαμάχη που έχει ξεσπάσει ανάμεσα στην πλευρά του Ελληνοπόντιου επιχειρηματία και του Υπερταμείου.

Η διαδικασία παραχώρησης του 67% του Οργανισμού Λιμένος Βόλου ξεκίνησε με υψηλές προσδοκίες, καθώς το λιμάνι θεωρείται κρίσιμος κόμβος για το εμπορικό και τουριστικό δίκτυο της χώρας που όμως δεν έχει αναπτυχθεί και αξιοποιηθεί όπως θα έπρεπε. Στον σχετικό διαγωνισμό ο Οργανισμός Λιμένος Θεσσαλονίκης (ΟΛΘ), με βασικό μέτοχο τον επιχειρηματία Ιβάν Σαββίδη, αναδείχτηκε προτιμητέος επενδυτής καταθέτοντας προσφορά 51 εκατ. ευρώ – σχεδόν διπλάσια από εκείνη του δεύτερου συμμετέχοντα που έφθασε ώς τα 26 εκατ. ευρώ.

Η εξέλιξη αυτή φαινόταν να διασφαλίζει την αναβάθμιση του λιμανιού του Βόλου με προοπτική επενδύσεων και εκσυγχρονισμού λειτουργώντας συμπληρωματικά με το λιμάνι της Θεσσαλονίκης. Ωστόσο το Υπερταμείο προχώρησε αιφνιδιαστικά στη ματαίωση του διαγωνισμού επικαλούμενο «λόγους δημοσίου συμφέροντος». Η απόφαση αυτή προκάλεσε την έντονη αντίδραση της ΟΛΘ Α.Ε., η οποία ζήτησε επισήμως από το Υπερταμείο ακριβές αντίγραφο της απόφασης και πλήρη αιτιολόγηση βάσει των προβλέψεων του Ν. 4413/2016. Η σχετική επιστολή απεστάλη ήδη από τον Σεπτέμβριο του 2024, ωστόσο πηγές της εταιρείας καταγγέλλουν ότι δεν έχει λάβει καμία τεκμηριωμένη απάντηση παρά μόνο ενημέρωση μέσω δημοσιευμάτων.

Μπροστά στην αδράνεια ο ΟΛΘ προχώρησε σε προσφυγή στην Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ), η οποία δικαίωσε το αίτημά του επισημαίνοντας την ανάγκη για διαφάνεια και αιτιολόγηση των αποφάσεων. Το Υπερταμείο απάντησε με αίτηση ακύρωσης της απόφασης της ΕΑΔΗΣΥ κλιμακώνοντας περαιτέρω την αντιπαράθεση. Παράλληλα η ΟΛΘ κατέθεσε αίτηση ακύρωσης στο ΣτΕ κατά της ματαίωσης του διαγωνισμού. Αρχικά η υπόθεση είχε προσδιοριστεί να συζητηθεί χθες αλλά, όπως προαναφέραμε, η συζήτηση αναβλήθηκε για τις 7 Οκτωβρίου. Η ημερομηνία αυτή καθίσταται πλέον κομβική για το μέλλον του λιμανιού και των σχεδίων αξιοποίησής του.

Το προηγούμενο της Goldair

Δεν είναι η πρώτη φορά που η υπόθεση του λιμανιού του Βόλου φτάνει στο ΣτΕ. Θυμίζουμε ότι τον Μάρτιο του 2024 το Ανώτατο Δικαστήριο είχε δικαιώσει την ΟΛΘ ΑΕ στην προσφυγή που είχε καταθέσει η εταιρεία Goldair κατά του αποτελέσματος του ίδιου διαγωνισμού. Τότε το ΣτΕ είχε επικυρώσει την ορθότητα της διαδικασίας που ανέδειξε τον ΟΛΘ προτιμητέο επενδυτή, δημιουργώντας ένα νομικό προηγούμενο το οποίο ασφαλώς η πλευρά Σαββίδη αξιοποιεί και στη σημερινή της επιχειρηματολογία. Η βασική θέση της ΟΛΘ είναι ότι η απόφαση του Υπερταμείου στερείται επαρκούς αιτιολόγησης, γεγονός που την καθιστά παράνομη και ακυρωτέα. Το επιχείρημα αυτό, σε συνδυασμό με την προηγούμενη δικαστική νίκη απέναντι στην Goldair, ενισχύει την πεποίθηση της πλευράς Σαββίδη ότι η δικαστική… ναυμαχία έχει σοβαρές πιθανότητες επιτυχίας.

Το διακύβευμα για την πόλη

Πέρα όμως από τη δικαστική διάσταση, η υπόθεση έχει βαρύνουσα σημασία για τον Βόλο και την τοπική οικονομία. Το λιμάνι με τη στρατηγική γεωγραφική του θέση μπορεί να λειτουργήσει ως κομβικό σημείο τόσο για το διαμετακομιστικό εμπόριο όσο και για την κρουαζιέρα ενισχύοντας τη διασύνδεση της Θεσσαλίας με διεθνείς αγορές. Οι επενδύσεις που είχε δεσμευτεί να υλοποιήσει η ΟΛΘ θα μπορούσαν να αναβαθμίσουν τις υποδομές, να δημιουργήσουν νέες θέσεις εργασίας και να καταστήσουν τον Βόλο σημαντικό παίκτη στον χάρτη των θαλάσσιων μεταφορών. Αλλωστε η πλευρά Σαββίδη έχει δώσει δείγματα γραφής στη Θεσσαλονίκη προχωρώντας έμπρακτα στην επέκταση του 6ου προβλήτα, παρά το γεγονός ότι το Ελληνικό Δημόσιο δεν έχει εκπληρώσει ακόμη τις συμβατικές του υποχρεώσεις (βλ. σιδηροδρομική σύνδεση).

Η ματαίωση του διαγωνισμού, αντιθέτως, αφήνει μετέωρα αυτά τα σχέδια, ενώ παράλληλα εντείνει την αβεβαιότητα για τις προθέσεις της κυβέρνησης ως προς τη στρατηγική αξιοποίηση των περιφερειακών λιμανιών. Ορισμένοι αναλυτές εκτιμούν ότι η απόφαση του Υπερταμείου αντανακλά πολιτικούς υπολογισμούς και πιέσεις (βλ. συμφέροντα ΗΠΑ). Συνεπώς η απόφαση του ΣτΕ είναι ιδιαίτερα κρίσιμη και θα καθορίσει τις εξελίξεις. Εάν το Ανώτατο Δικαστήριο δικαιώσει την ΟΛΘ, ανοίγει ο δρόμος για την παραχώρηση του λιμανιού στον Ιβάν Σαββίδη με ό,τι αυτό συνεπάγεται για επενδύσεις και αναπτυξιακή δυναμική. Αντίθετα, εάν επικυρωθεί η απόφαση του Υπερταμείου, το μέλλον του λιμανιού θα παραμείνει αόριστο όσο και η φράση «διαφορετική μορφή αξιοποίησης».

Σε κάθε περίπτωση η υπόθεση του Βόλου δεν είναι απλώς μια επιχειρηματική αντιπαράθεση. Αντανακλά τη διαρκή αναμέτρηση ανάμεσα σε ιδιωτικά κεφάλαια που επιδιώκουν να αξιοποιήσουν στρατηγικές υποδομές και σε έναν κρατικό μηχανισμό που προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα σε επενδυτικά συμφέροντα και (γεω)πολιτικές δεσμεύσεις.

Καθώς η 7η Οκτωβρίου δεν είναι μακριά, όλα τα βλέμματα στρέφονται στο ΣτΕ. Το ανώτατο δικαστήριο καλείται να αποφανθεί όχι μόνο για το μέλλον μιας επένδυσης, αλλά και για το πώς η Ελλάδα θα χειρίζεται στο εξής τις στρατηγικές της υποδομές. Για τον Βόλο επίσης το διακύβευμα είναι ζωτικής σημασίας: είτε θα μπει σε τροχιά αναβάθμισης και διεθνούς προβολής, είτε θα παραμείνει εγκλωβισμένος σε μια διαμάχη που καθυστερεί την ανάπτυξη, έναν όρο που τόσο συχνά αρέσκεται να χρησιμοποιεί η κυβέρνηση ακόμη κι αν δεν ανταποκρίνεται πάντα στην πραγματικότητα…