«Χάπι εντ» στο παζάρι της διασύνδεσης

Ξεμπλοκάρει την επανεκκίνηση της κατασκευής του υποβρύχιου καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης, του Great Sea Interconnection (GSI), μήκους περίπου 1.300 χιλιομέτρων σε όλη του τη διαδρομή -Ισραήλ, Κύπρος, Κρήτη- και 900 χιλιομέτρων στο ελληνοκυπριακό σκέλος του, η συμφωνία Αθήνας – Λευκωσίας που ανακοινώθηκε το Σάββατο. Αν και η συμφωνία χαρακτηρίζεται επίσημα «Πλαίσιο Κατανόησης μεταξύ των δύο χωρών για την προώθηση της Ηλεκτρικής Διασύνδεσης Κύπρου – Κρήτης», πράγμα που υποδηλώνει αρκετές εκκρεμότητες τεχνικού, οικονομικού και πολιτικού χαρακτήρα, η ανακοίνωση των δύο χωρών θεωρείται επαρκής για να συνεχιστούν η κατασκευή του καλωδίου από τη γαλλική Nexans και οι έρευνες για την πόντισή του από την ιταλική εταιρεία NextGeo με το ερευνητικό πλοίο «Ievoli Relume», για λογαριασμό της γαλλικής εταιρείας και τελικώς του ΑΔΜΗΕ, που έχει αναλάβει την υλοποίηση του έργου.

«Στη βάση του Πλαισίου αυτού και σε συνέχεια των σχετικών αποφάσεων των Ρυθμιστικών Αρχών των δύο χωρών που προβλέπονται σ’ αυτό, το έργο αναμένεται να επανεκκινήσει στις αμέσως επόμενες μέρες», αναφέρει η διακρατική συμφωνία με τις υπογραφές των αρμόδιων υπουργών Ελλάδας και Κύπρου, Θεόδωρου Σκυλακάκη και Γιώργου Παπαναστασίου.

Η συμφωνία προβλέπει ότι:

● Η Κύπρος θα μπει στη μετοχική σύνθεση του εταιρικού φορέα του Great Sea Interconnection, αφού ολοκληρωθεί η ανάλυση των δεδομένων της επένδυσης (due diligence).

● Το γεωπολιτικό ρίσκο, σε περίπτωση ματαίωσης ή σημαντικών ανατροπών στην υλοποίηση του έργου, μοιράζεται 50-50% ανάμεσα στις δύο χώρες, πράγμα που θα χρειαστεί να επικυρώσει νομοθετικά η ελληνική Βουλή τις επόμενες ημέρες.

● Η κυπριακή ρυθμιστική αρχή (ΡΑΕΚ) έχει ήδη αποφασίσει από την Παρασκευή να τροποποιήσει τη μεθοδολογία ανάκτησης εσόδων 125 εκατ. ευρώ που θα καταβληθούν από την Κύπρο την περίοδο κατασκευής του έργου, από 1/1/2025 μέχρι τέλος 2029 (σήμερα θα πάρει και την τελευταία απόφαση έγκρισης του εσόδου αυτού, ώστε ο ΑΔΜΗΕ να δώσει στη γαλλική Nexans την πλήρη εντολή υλοποίησης και να αποφευχθεί ενεργοποίηση ρήτρας κόστους 10 εκατ. ευρώ). Η ΡΑΕΚ έχει εγκρίνει επίσης ότι η εγγυημένη απόδοση 8,3% του έργου (WACC) θα επεκταθεί στα 17 χρόνια.

Η ανακοίνωση Αθήνας – Λευκωσίας συνοδεύεται από τις αναμενόμενες διακηρύξεις για την άρση της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου και την ανάδειξη της Ελλάδας σε «διάδρομο μεταφοράς καθαρής ενέργειας». Ωστόσο, για την Κυπριακή Δημοκρατία η εξασφάλιση πόρων για να καλύψει το κόστος που της αναλογεί στην κατασκευή του έργου των 2 δισ. ευρώ (μαζί με τον ανατολικό βραχίονά του, προς Ισραήλ) σημαίνει έναν αγώνα δρόμου για εύρεση ισχυρών και πρόθυμων εταίρων. Ενας είναι η Γαλλία -λογικά λόγω Nexans- εξ ου και η τηλεφωνική επικοινωνία που είχαν το Σάββατο ο Κύπριος πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης με τον πρόεδρο της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν. Συμφώνησαν για κοινή συνάντηση Κύπρου – Γαλλίας – Ελλάδας στη Νέα Υόρκη, στο περιθώριο της Γ.Σ. του ΟΗΕ αυτή την εβδομάδα. Μια δεύτερη ευκαιρία θα υπάρξει στην επικείμενη Σύνοδο Ηγετών του Med9, στην Πάφο, στις 11 Οκτωβρίου, όπου θα βρεθεί και ο πρόεδρος Μακρόν.

Εκτός της Γαλλίας, πάντως, ο Κύπριος πρόεδρος δήλωσε σε τηλεοπτική του συνέντευξη στο Open ότι βρίσκεται σε προχωρημένες διαβουλεύσεις για σύσταση κοινής εταιρείας Κύπρου – Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, η οποία θα συμμετάσχει στο μετοχικό κεφάλαιο της διασύνδεσης, ενώ επικαλέστηκε ανάλογο ενδιαφέρον από ΗΠΑ και Κατάρ. Από την άποψη αυτή, η άρση της ενεργειακής απομόνωσης και η διασύνδεση της Κύπρου με τα ευρωπαϊκά δίκτυα αντισταθμίζεται από ένα πλέγμα εξω-ευρωπαϊκών εξαρτήσεων, αρκετά περίπλοκων και ακανθωδών, αν πάρουμε υπόψη και τη συμμετοχή του Ισραήλ.