ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ Πάνος Κοσμάς
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

Yστερα από πολλούς συνεχόμενους μήνες «παχειών αγελάδων» στην εκτέλεση του προϋπολογισμού, άρχισαν οι πιέσεις, όπως τεκμηριώνουν τα στοιχεία εκτέλεσης του προϋπολογισμού για το διάστημα Ιανουαρίου-Ιουλίου 2023. Η μεγάλη υπέρβαση των στόχων στα (πληθωριστικά) έσοδα από φόρους συνεχίζεται στον ίδιο ρυθμό, αλλά εμφανίζονται με σαφήνεια σημαντικές ανισορροπίες τόσο στο σκέλος των εσόδων όσο και στο σκέλος των δαπανών.

Ετσι, παρά τη μεγάλη υπέρβαση στα έσοδα από φόρους κατά 2,347 εκατ. ευρώ, πρώτη φορά στο 7μηνο του 2023 τα καθαρά έσοδα υστερούν σε σχέση με τις προβλέψεις του προϋπολογισμού, κατά 541 εκατ. ευρώ. Επίσης, ο ρυθμός υπέρβασης στο πρωτογενές ισοζύγιο του προϋπολογισμού (ισοζύγιο εσόδων δαπανών χωρίς τις δαπάνες για τόκους), που διευρυνόταν διαρκώς, μειώθηκε αισθητά: από υπέρβαση των στόχων κατά 1.803 εκατ. ευρώ στο εξάμηνο (Ιανουάριος-Ιούνιος) μειώθηκε σε 882 εκατ. ευρώ.

Υπερβάσεις και υστερήσεις

Το αποτέλεσμα αυτό στο πρωτογενές ισοζύγιο «συντίθεται» από υπερβάσεις και υστερήσεις σε βασικές κατηγορίες εσόδων και δαπανών:

Υπέρβαση:

● Στα έσοδα από φόρους κατά 2.347 εκατ. ευρώ (έναντι 2.154 εκατ. ευρώ στο εξάμηνο). Η αιτία παραμένει και επομένως και το αποτέλεσμα: ο υψηλός πληθωρισμός, που αυξάνει τα έσοδα από ΦΠΑ και ειδικούς φόρους κατανάλωσης.

● Στις δαπάνες για επιστροφές φόρων κατά 636 εκατ. ευρώ. Στον τομέα αυτό η κυβέρνηση προσπαθεί να καλύψει μια «σκιά» του προϋπολογισμού, το υψηλό υπόλοιπο οφειλών σε επιστροφές φόρων.

● Στις δαπάνες του ΠΔΕ κατά 894 εκατ. ευρώ. Επιβεβλημένη, καθώς στα τέλη του έτους λήγει η τριετής παράταση της προγραμματικής περιόδου του ΕΣΠΑ και απειλείται απώλεια ευρωπαϊκών πόρων.

● Στις δαπάνες για τόκους, κατά 856 εκατ. ευρώ. Στο εξάμηνο η αντίστοιχη υπέρβαση ήταν 741 εκατ. ευρώ, γεγονός που δείχνει ότι η υπέρβαση διευρύνεται.

Υστέρηση:

● Στα καθαρά έσοδα κατά 541 εκατ. ευρώ (έναντι υπέρβασης κατά 1.207 ευρώ στο εξάμηνο).

● Στα έσοδα του ΠΔΕ κατά 534 εκατ. ευρώ (502 εκατ. ευρώ στο εξάμηνο).

● Στα έσοδα του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ), κατά 1.080 εκατ. ευρώ (έναντι 1.718 εκατ. ευρώ στο εξάμηνο).

● Στις δαπάνες του ΤΑΑ κατά 836 εκατ. ευρώ.

Υπάρχουν όμως και δύο κατηγορίες δαπανών σταθερές ή σχεδόν σταθερές: Η δαπάνη Παροχές σε εργαζόμενους, όπου καταγράφεται υπέρβαση κατά 218 εκατ. ευρώ και οι Μεταβιβάσεις, όπου καταγράφεται οριακή υστέρηση κατά 332 εκατ. ευρώ.

Δομικά προβλήματα

Παρότι υπάρχουν συγκυριακοί παράγοντες που παίζουν τον ρόλο τους και επομένως δεν μπορεί να γίνει αναγωγή των τάσεων του 7μήνου στο σύνολο του έτους, πρέπει να παρατηρήσουμε ότι υπάρχουν δύο τουλάχιστον προβλήματα στην εκτέλεση του προϋπολογισμού που δεν οφείλονται σε συγκυριακούς λόγους:

Πρώτον, οι δαπάνες για τόκους: Η διευρυνόμενη υπέρβαση αυτής της δαπάνης σε σχέση με τους στόχους του προϋπολογισμού οφείλεται στα αυξημένα επιτόκια εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους λόγω αύξησης των επιτοκίων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ). Με δεδομένο το νέο πληθωριστικό κύμα, τα επιτόκια αναμένεται ότι θα παραμείνουν σε υψηλά επίπεδα για ολόκληρο το 2023 και επομένως θα βαίνουν διευρυνόμενες και οι δαπάνες για τόκους.

Δεύτερον, στο «σύστημα» Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) – Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (ΤΑΑ), όπου είναι φανερό ότι η κυβέρνηση αυξάνει υποχρεωτικά τις δαπάνες στο ΠΔΕ πάνω από τους στόχους του προϋπολογισμού για να μην υπάρξει απώλεια πόρων, υποβαθμίζοντας όμως τις δαπάνες για το Ταμείο Ανθεκτικότητας και Ανάκαμψης (ΤΤΑ), το οποίο μένει πίσω…